Door Felix van de LaarToen ik kennismaakte met de indifferentialis van Mattens, opende mij dat de ogen voor het feit dat er méér onder de zon is dan het begrippenpaar enkelvoud en meervoud waarin vorm en inhoud zo innig samengingen. Ik kwam hem helaas pas in 2000 op het spoor, ná het gekrakeel over de “tussen-n” in 1995, want toen ging ik nog - en velen met mij - van die … [Lees meer...] overGeenvoud en gemeenvoud
taalkunde
Nine-gag Op Zn Limburgs en swag
Door Leonie Cornips Voor de Universiteit van Maastricht word ik regelmatig benaderd om iets over mijn onderzoek te presenteren aan leerlingen van de basisschool en het voortgezet onderwijs. Zij zijn immers de studenten van de toekomst. Ik kom net terug van een lezing voor negentig leerlingen van 4 VWO uit Noord-Limburg in de prachtig gerestaureerde kapel van het University … [Lees meer...] overNine-gag Op Zn Limburgs en swag
Waar bevindt zich precies ‘de grot tegenover de kerk’?
Door Marc van Oostendorp Toen ik maandag terugkwam op mijn werkkamer, lag de nieuwe er al! We zijn inmiddels beland bij deel IV van zijn monumentale Syntax of Dutch: 375 pagina's over voor- en achterzetsels in het Nederlands. (U kunt het hier gratis downloaden; maar als ware liefhebber koopt u die delen natuurlijk en zet ze te pronken in uw kast.) De … [Lees meer...] overWaar bevindt zich precies ‘de grot tegenover de kerk’?
Taaldiversiteit
Door Leonie CornipsTerwijl ik deze column schrijf, verblijf ik in Freiburg in Zuid-Duitsland. Twee maanden lang ben ik verbonden aan een onderzoeksinstituut dat bij de Universiteit van Freiburg hoort. Dat betekent dat ik twee maanden geen vergaderingen hoef bij te wonen maar vakliteratuur kan lezen, mijn onderzoek in Limburg kan uitwerken en ik subsidieaanvragen kan schrijven … [Lees meer...] overTaaldiversiteit
Het roemloze einde van de tussenklank en van het ritmisch element!
Door Wim Mattens De repliek van Neijt in Neder-L van 3 januari op de bijdrage van Van de Laar en mijn reactie daarop gaat geheel voorbij aan de essentie van onze bijdragen, nl. het ontbreken van het begrip indifferentialis in recente studies over samenstellingen, terwijl o.a. Balk-Smit Duyzentkunst overtuigend heeft aangetoond dat dit begrip een belangrijke rol kan spelen … [Lees meer...] overHet roemloze einde van de tussenklank en van het ritmisch element!
Statenvertaling van 1657 door vrijwilligers gedigitaliseerd
Vanaf heden is de transcriptie van de Statenvertaling van 1657 voor iedereen digitaal beschikbaar. Dat laat prof. dr. Nicoline van der Sijs (Meertens Instituut Amsterdam/Radboud Universiteit Nijmegen) weten. De uitgave is tot stand gebracht door een team van vrijwillige medewerkers. De transcriptie is te vinden op de website van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse … [Lees meer...] overStatenvertaling van 1657 door vrijwilligers gedigitaliseerd
Gedachtes over taal
Door Leonie CornipsVaak zit ik in de trein van Amsterdam-Oost naar Maastricht en weer terug. Elke reisdag begint ’s ochtends hetzelfde. Een snel ontbijt, koffer inpakken, laptop mee, fietsen naar het Amstelstation, daar nog een kop thee kopen en wachten op de intercity. Het voorste deel gaat naar Maastricht, het achterste naar Heerlen. Wachtend op het perron met koffer en … [Lees meer...] overGedachtes over taal
Verschenen: Syntax of Dutch. Adpositions and Adpositional Phrases
De afgelopen vijftig jaar zijn er talloze wetenschappelijke en vaak specialistische werken over grammatica verschenen. In diezelfde periode is echter niet alleen de discussie over grammatica veranderd, maar ook de presentatie van formele structuren en de interpretatie van informatie. Gedegen antwoorden over de structuur van een bepaalde taal zijn daarom niet eenvoudig te … [Lees meer...] overVerschenen: Syntax of Dutch. Adpositions and Adpositional Phrases
Want boos/verdrietig/bekaf
Door Marc van Oostendorp De American Dialect Society was bij mijn weten een van de eersten ter wereld die een 'woord van het jaar' aanwees. Ze doet dat nog altijd op een bijzonder serieuze manier, zoals alleen al blijkt uit het feit dat ze dat woord altijd aanwijst als het jaar is afgelopen, en niet al in november of zo, wanneer de media er weliswaar op zitten te wachten, … [Lees meer...] overWant boos/verdrietig/bekaf
Gemiste talen
Door Leonie CornipsIk was denk ik een jaar of acht toen ik merkte dat ik wat miste en dat kwam door mijn oude buurman. Opa, zoals ik hem noemde, werkte altijd in zijn tuin. Afgebakend van het veldje met rabarber en sperziebonen stonden kleurrijke dahlia’s. Een enkele draad scheidde onze tuinen en ik kroop regelmatig onder de draad door om met hun schapendoes te spelen. … [Lees meer...] overGemiste talen
De doorbraak van niks
Door Marc van OostendorpIk schrok even op toen ik vanochtend het nieuwe nummer van Nederlandse Taalkunde las. Temidden van een interessante discussie over de vraag of zullen nu wel of niet een hulpwerkwoord van toekomstige tijd is, schrijft Ronny Boogaart ineens plompverloren:Maar V&B; doen iets anders. Voor hen heeft de toekomstlezing van zinnen met … [Lees meer...] overDe doorbraak van niks
Gratis app: Vogala
De op initiatief van Frits van Oostrom ontwikkelde gratis app Vogala wekt bekende middeleeuwse Nederlandse teksten tot leven. Van 'Hebban olla vogala nestas hagunnan' uit de elfde eeuw via Van den vos Reynaerde, bijbelteksten, liederen (bijvoorbeeld over de moord op Floris V) tot aan mystieke visioenen van Hadewijch. Ook het Oudfries en het Limburgs van Hendrik van Veldeke … [Lees meer...] overGratis app: Vogala
Taalkundig geroezemoes rondom het Groot Dictee van 2013
Door Anneke NeijtDe mooie bijvangst van Het Groot Dictee 2013 is dat dit dictee leidde tot maar liefst vier taalkundige discussies. Het gaat om hardnekkige kwesties, vragen die nog niet bevredigend beantwoord zijn, hoezeer taalkundigen ook hun best doen: (1) “dan of als?”, (2) “spelling is wel/niet taal”, (3) “weg met de standaardspelling”, en (4) “hoe lossen we kippenhok – … [Lees meer...] overTaalkundig geroezemoes rondom het Groot Dictee van 2013
Kep dat gedaan
Over superzwakke voornaamwoordenDoor Marc van OostendorpEr zijn allerlei verschillen tussen jij en je. Ze klinken natuurlijk anders: jij heeft een volledig uitgesproken tweeklank, en je alleen een stomme e. Ze betekenen soms bovendien iets anders: jij drinkt teveel kan alleen gaan over de aangesproken persoon, terwijl je drinkt teveel ook een … [Lees meer...] overKep dat gedaan
Minder afleren
Hoe leren tweetalige kinderen klanken onderscheiden?Door Marc van OostendorpEen van de vele wonderlijke dingen die kinderen doen in hun eerste levensjaar, is de klanken van hun moedertaal in hokjes leren stoppen. Ze horen hun ouders een eindeloze stroom klanken maken. Iedere klank klinkt net weer wat anders dan een andere: de mens is een zachte machine die het niet lukt om twee … [Lees meer...] overMinder afleren
Suffix-sonnet: -erij
Opgedragen aan prof. dr. Matthias HüningToen ooit het Franse achtervoegsel -ie aan woorden zoals becker werd gehaakt,waar aldus beckerie van werd gemaakt,verrijkte dit onze morfologie.-Er en -ie smolten samen tot -erijzodat men smederij in orde vondalhoewel smeder niet als woord bestond.Zo kwamen er steeds nieuwe vormen bij.Toen werd ook de betekenis verbreed:een boeverij was … [Lees meer...] overSuffix-sonnet: -erij
Samenvatten voor gevorderden
Door Marc van Oostendorp"Dus u hebt geen relevante ervaring voor deze baan." Samenvatten wat een ander net tegen je heeft gezegd, is een paradoxale bezigheid. Die ander heeft je net een heel verhaal verteld, en dan vertel jij haar hetzelfde nog in een paar zinnen terug. Is zij kort van memorie en meteen weer vergeten wat ze net heeft gezegd, zodat je eerst een en ander nog eens … [Lees meer...] overSamenvatten voor gevorderden
Ponthus ende Sidonie als gratis e-book
Eigenlijk had ik nog vervolgonderzoek willen doen naar de herkomst en de spelling van een aantal eigennamen in de schoone ende amoruese historie van Ponthus ende die schoone Sidonie, die in de Franse brontekst al verminkt zijn, maar daar zie ik mij de komende maanden niet aan toekomen. Het heeft daarom weinig zin om u, Neder-L lezers, langer te laten wachten op een epub … [Lees meer...] overPonthus ende Sidonie als gratis e-book
Toch nog een keer die vermaledijde spelling
Door Wim MattensIn zijn bijdrage De knoedel van de taal van 19 december 2013 vindt Felix van de Laar het merkwaardig “dat zowel de spellingcommissie die het Groene Boekje in elkaar heeft geknutseld, als taalgeleerden die er later onderzoek naar hebben gedaan, de inzichten van Wim Mattens over de ”indifferentialis” volstrekt hebben genegeerd.” Deze opmerking behoeft enige nadere … [Lees meer...] overToch nog een keer die vermaledijde spelling
Kerstcadeautje: Klankencyclopedie als elektronisch boek
Het onderstaande is de inleiding tot een versie van de Klankencyclopedie van het Nederlands, die ik de lezers van Neder-L hierbij aanbied als gratis elektronisch boek (in epub-formaat en in mobi-formaat; de laatste met dank aan Matthias Hüning), om te lezen op uw tablet of e-reader.Door Marc van OostendorpIedere menselijke taal is een legodoos. Je zou je logischerwijs … [Lees meer...] overKerstcadeautje: Klankencyclopedie als elektronisch boek
Liever als dan dan of net zo lief dan als als?
Door Helen de HoopKees van Kooten beweerde deze week dat het wel uitmaakt of je ‘als’ of ‘dan’ zegt in vergelijkingen van ongelijkheid. Heeft hij een nieuw argument gevonden? Nee, hij zegt dat ‘als’ ambigu (dubbelzinnig) is en dat is al een eeuwenoud argument. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal schrijft hierover in 1884:“Alsdrukt het begrip van gelijkheid uit. … [Lees meer...] overLiever als dan dan of net zo lief dan als als?
De knoedel van de taal
Door Felix van de Laar"De knoedel van de taal" is een hele mooie (nieuwe) uitdrukking van Marc van Oostendorp. En ja, wat mij betreft zit het schrift in die knoedel, gelukkig maar want anders had ik geen werk, ik ben dan ook geen taalgeleerde maar een zelfstandige tekstschrijver, redacteur, vertaler en wat dies meer zij. Het komt bij mij altijd in letters terecht en … [Lees meer...] overDe knoedel van de taal
Al lezende in Ogier van Denemerken – 27
Al lezende in Ogier van Denemerken – 27 : Ghevee Amand Berteloot In Al lezende 6 : Van ruggen en rotsen hebben we een passage uit het begin van OvD geciteerd, waarin verteld wordt dat Gautier vanop een rots gadeslaat hoe zijn oom Namels door Buteram en twee andere Sarraceense koningen wordt achtervolgd:An einen ruck kam er geritten,Da er sahe sinen ohemNaymelsen vil sere … [Lees meer...] overAl lezende in Ogier van Denemerken – 27
Lezing Marc van Oostendorp in de KB: ‘On Passing Time’
Taalkundige (en Neder-L-redacteur) Marc van Oostendorp houdt op woensdag 15 januari 2014 een Engelstalige publiekslezing in de Koninklijke Bibliotheek. In de lezing presenteert hij de resultaten van het onderzoek naar ritme in Nederlandse teksten dat hij in de KB deed in het kader van zijn fellowship Digital Humanities.De hartslag van het NederlandsAls eerste fellow Digital … [Lees meer...] overLezing Marc van Oostendorp in de KB: ‘On Passing Time’
Pas verschenen: Nederlandse Taalkunde (Jrg. 18 – Nr. 3)
Onlangs verschenen: Nederlandse Taalkunde 18 (2013), nr. 3. In dit nummer onder meer twee Dag van de Nederlandse Zinsbouw-discussies.InhoudsopgaveDiscussie ImperatievenDaniël van Olmen De imperatief in de verleden tijdGertjan Postma Forumlezingen … [Lees meer...] overPas verschenen: Nederlandse Taalkunde (Jrg. 18 – Nr. 3)
