Door Viorica Van der RoestIn deze serie geef ik een uitgebreide samenvatting van mijn scriptie over de spannende combinatie tussen Vondel en psycholinguïstiek.Voorwoord Deel 1InleidingHet geheugen speelt een belangrijke rol bij taalperceptie. Taaluitingen worden geanalyseerd in het werkgeheugen, waarbij het kan putten … [Lees meer...] overVondel en psycholinguïstiek deel 2: het geheugen en de Clause Boundary
taalkunde
Suffix-sonnet: -er en -aar
De woorden met een achtervoegsel -aarbetekenen ‘degene die zo handelt’ –een wandelaar is een persoon die wandelt,en wie voortrijmelt heet een rijmelaar.Nu is er ook een 'allomorf' van -aarwant -er haalt haast hetzelfde trucje uit:een fluiter ben ik altijd als ik fluit,een ruimtevaarder als ik ruimten vaar. -Aar kies ik als de laatste lettergreepvan het werkwoord een stomme … [Lees meer...] overSuffix-sonnet: -er en -aar
Oifobie
De uitspraak van oecumene, economie, en oikofobieDoor Marc van OostendorpHoe spreek je de eerste klinker oecumene uit? Daarover zijn de afgelopen dagen wat observaties verschenen op het Meldpunt Taal. De discussie gaat tussen twee varianten: de [ø] (eu) en de [ʌy] (ui).Ook elders op het internet blijkt er informatie over te vinden. De taalwebsite van de Vlaamse … [Lees meer...] overOifobie
De uitwisselbaarheid van ‘en’ en ‘of’
Door Marc van OostendorpBij een kantine hangt een bordje: Voor € 15,- mag u een voor- of een nagerecht bij uw hoofdgerecht nemen. De heer Van Dalen laadt zowel een voor- en een hoofdgerecht op zijn dienblad en wil vervolgens alleen vijftien euro betalen. Mag dat? Het woord of kan immers soms ook en betekenen ('Ik drink iedere dag wel wat kopjes koffie of thee': dan … [Lees meer...] overDe uitwisselbaarheid van ‘en’ en ‘of’
De stilste taal van Nederland
door Gaston DorrenVoor het eerst in 35 jaar maakte ik een paar dagen geleden deel uit van een klasje dat zijn allereerste les kreeg in een vreemde taal. Ik ben in de tussentijd nog wel eens aan een nieuwe taal begonnen, vrij vaak zelfs, maar dat was dan altijd in mijn eentje, in een talenpracticum of met een zelfstudieboek.Terug in de schoolbanken dus, met zeven medeleerlingen, … [Lees meer...] overDe stilste taal van Nederland
Klankencyclopedie van het Nederlands (40): [iː, yː, uː]
Door Marc van Oostendorp[iː, yː, uː] Het Nederlands heeft geen echt lange klinkers. Althans, de [a] in baad is bijvoorbeeld wel systematisch langer dan de [ɑ] in bad, maar die klinkers verschillen ook nog op een andere manier van elkaar: als je de [ɑ] lang aanhoudt, krijg je niet automatisch een [a].Dat ligt iets anders voor de [iː, yː, uː]. De [i] in … [Lees meer...] overKlankencyclopedie van het Nederlands (40): [iː, yː, uː]
7de Dag van de Nederlandse Zinsbouw
Datum: vrijdag 29 november 2013Locatie: Rijksuniversiteit Groningen, Broerstraat 9, zaal A900Website: http://atlas.hogent.be/~disgram/dnz/index.htmDe Dag van de Nederlandse Zinsbouw is een jaarlijkse workshop waar taalkundigen vanuit verschillende achtergronden (disciplines, theorieën) in debat gaan over prominente thema’s die betrekking hebben op de zinsbouw van het … [Lees meer...] over7de Dag van de Nederlandse Zinsbouw
Vondel en psycholinguïstiek deel 1: zinsperceptie
Door Viorica Van der RoestIn deze serie geef ik een uitgebreide samenvatting van mijn scriptie over de spannende combinatie tussen Vondel en psycholinguïstiek.VoorwoordInleidingVorige week eindigde ik met de vraag: wat doet enjambement precies met het perceptieproces van een luisteraar die een hoofd- of bijzin aan het verwerken is? Om daar een antwoord op te kunnen geven, heb … [Lees meer...] overVondel en psycholinguïstiek deel 1: zinsperceptie
Niet alleen voor oude mannetjes
Dialect en literatuurDoor Marc van OostendorpHet onderstaande is een bewerking van mijn voorwoord bij het boek Schrijvers op streek, dat deze week verscheen. In dat boek staan 20 in dialect geschreven verhalen uit allerlei Nederlandse regio's.Het is helemaal niet zo lang geleden dat schrijven duurwas. Op school kregen de kinderen niet meteen een pen, maar eerst een een potlood: … [Lees meer...] overNiet alleen voor oude mannetjes
Ik wil je, bespeel je
Over de i en de ee van Maaike Ouboter.Door Marc van OostendorpDe nieuwe aanwinst voor het Nederlandse lied is Maaike Ouboter, die dit jaar bekend werd uit het programma De beste singer-songwriter, en die haar liedje Dat ik je mis vervolgens op talloze plaatsen heeft gezongen - zoals op de begrafenis van Prins Friso.Het hypnotiserende karakter van het liedje wordt voor een … [Lees meer...] overIk wil je, bespeel je
Een dagje uit op mijn rijwiel
Door Morries LeeraertJe ziet ze niet meer: rijwielen op de weg. Wie rijwiel zegt, bedoelt de vorige eeuw. Rijwiel is een verdwijnwoord. Tegenwoordig heet al dat spul fiets. En als het waar is dat (technologische) woorden korter worden om snelheid uit te drukken, wat volgt er dan op fiets?Rijwielheeft (ergens tijdens de eeuwwisseling) iets zwaars gekregen, iets ordinairs zelfs. … [Lees meer...] overEen dagje uit op mijn rijwiel
Open dag Meertens Instituut 4 oktober
Op 4 oktober 2013 opent het Meertens Instituut de deuren. Het programma voor deze middag met interessante lezingen, speciale tentoonstellingen en rondleidingen door het gebouw is bekend.De deuren gaan om 13.00 uur open en iedereen is welkom. U kunt zich aanmelden via communicatie@meertens.knaw.nl. … [Lees meer...] overOpen dag Meertens Instituut 4 oktober
De analfabeet regeert de wereld
De digitale maatschappij is etymologisch (en praktisch) een synoniem van de cijfertjesmaatschappij.Door Guy BourgeoisDe digitale maatschappij bezorgt ons redelijk wat krampen en rampen, waarbij we van de ene verbazing in de andere vallen: hoezo, de NSA leest lekker mee? Hoezo, big data zijn de toekomst? Hoezo, de banken regeren de wereld? Allemaal logisch, als je naar de … [Lees meer...] overDe analfabeet regeert de wereld
Vondel en psycholinguïstiek: inleiding
door Viorica Van der RoestIn deze serie geef ik een uitgebreide samenvatting van mijn scriptie Twee betekenisvolle stijlkenmerken in Vondels Inwydinge van ’t Stadthuis t’ Amsterdam. Over de relatie tussen vorm en inhoud in een epische tekst van Vondel. Het is één van de twee scripties waarmee ik in 2003 afstudeerde bij de opleiding Nederlandse Taal en Cultuur aan de Vrije … [Lees meer...] overVondel en psycholinguïstiek: inleiding
Vondel en psycholinguïstiek: voorwoord
door Viorica Van der RoestOmdat ik, toen het tijd werd om mijn studie Nederlandse Taal en Cultuur af te ronden, de keuze tussen letterkunde en taalkunde een onmogelijke vond, vroeg en kreeg ik toestemming om in beide richtingen af te studeren. Binnen de letterkunde koos ik voor de Middelnederlandse literatuur; het onderwerp van mijn taalkundige scriptie werd een ontmoeting … [Lees meer...] overVondel en psycholinguïstiek: voorwoord
De spelling van het Sittards: nu binnen handbereik
Wie tot voor kort zich wilde informeren over de spelling van het Sittards moest zich daarbij heel wat moeite getroosten. In de Spelling 2003 van de Limburgse dialecten staat dan wel de spelling van de Limburgse dialecten, gerangschikt naar plaats maar het vraagt van gebruiker toch nog een en ander zoekwerk.Door de presentatie van de vernieuwde website van de Willy Dols … [Lees meer...] overDe spelling van het Sittards: nu binnen handbereik
Ben je ofzo dom?
Door Suzanne AalberseEen van de spannende momenten als docent op een nieuwe plek is het tentamen. Kan ik het tentamen zelf wel maken? Er zit bijna altijd wel een vraag bij waar ik twijfel. Die twijfel kan handig zijn, het is mogelijk dat zo een minder sterke vraag uit de toets geweerd kan worden, maar het is ook een eng moment. Wie weet ontdek je gaten in je kennis waarvan je … [Lees meer...] overBen je ofzo dom?
Uitspraaktips van de deskundige
Door Marc van OostendorpSoms kom ik onverhoeds in aanraking met mensen die er verstand van hebben. Zo zou ik deze week een tekstje voorlezen voor een filmpje dat de KB aan het maken is. 'Heb je weleens een voice over ingesproken?' vroeg de regisseur die de rest van de week bezig was geweest met het filmen van straatprijzen voor de Postcodeloterij.Dat had ik niet, dus … [Lees meer...] overUitspraaktips van de deskundige
Suffixsonnet: -baar
Een suffixsonnet is een sonnet dat iets vertelt over een suffix. Dit is het eerste suffixsonnet ooit.Door Marc van OostendorpHet suffix -baar, dat maakt 'n adjectiefvan werkwoorden als vragen, schrijven, roepen,maar niet van klagen, kijven of van snoepen.Dat komt, de eerste drie zijn transitief:een x-baar y is 'n y dat zich laat x-enwaarbij y voor het lijdend voorwerp … [Lees meer...] overSuffixsonnet: -baar
Promotienieuws september (aanvulling)
Lizet van Ewijk, Word Retrieval in Acquired and Developmental Language Disorders: A Bit more on Processing (Promotor: Prof. dr. S. Avrutin; Copromotor: Prof. dr. F.N.K. Wijnen)Utrecht, Academiegebouw (senaatszaal), 13 september 2013, 12:45 tot 13:45 uurIn haar proefschrift geeft Lizet van Ewijk een perspectief op woordvindingsproblemen bij mensen met taalstoornissen. Gemiddeld … [Lees meer...] overPromotienieuws september (aanvulling)
DRONGO festival over meertaligheid (28 september – OB Amsterdam)
Op 28 september vindt het tweede DRONGO festival over meertaligheid plaats. Het festival, bedoeld voor ouders en kinderen, studenten en docenten, taalprofessionals, beleidsmakers en taalliefhebbers, wordt georganiseerd door de Taalstudio en speelt zich af door het hele gebouw van de OBA in Amsterdam van 10.00 tot 22.00 uur.In een door budgetreizen, internet en smartphones … [Lees meer...] overDRONGO festival over meertaligheid (28 september – OB Amsterdam)
Dat zeg je toch niet tegen kinderen?
Door Maarten van der Meer“Gekanker over kanker-onderzoek”, kopte De Sumatra Post in 1931. Wat destijds niet meer dan een flauwe woordspeling was, zou een krant nu op boze ingezonden brieven komen te staan.Als je het probleem niet ziet, dan ben je waarschijnlijk niet meer de jongste. Meestal nemen ouderen meer aanstoot aan stevig taalgebruik dan jongeren, maar bij kankeren is … [Lees meer...] overDat zeg je toch niet tegen kinderen?
Meertaligheid: de sleuteldebatten
Door Remco KnooihuizenDe meeste Nederlanders leren vanaf hun geboorte Nederlands en gebruiken die taal de rest van hun leven. Meestal leren we er later nog een taal erbij, zoals Engels, Frans of Duits. Hoewel de meesten van ons één moedertaal kunnen aanwijzen, is dit soort meertaligheid wereldwijd de standaard: in veel landen leren kinderen zelfs vanaf hun geboorte al twee of … [Lees meer...] overMeertaligheid: de sleuteldebatten
Nationale cultuur en identiteit in de Surinaamse literatuur
Door Rabin GangadinBinnen Surinaamse kringen is er een discussie aan het uitkristalliseren betreffende de sociale en culturele elementen die moeten bijdragen tot een natievorming. Haast alle syllabi en readers betreffende het vak antropologie laten reeds in eerste oogopslag zien dat er pas sprake is van natievorming indien een groep mensen dezelfde zeden, achtergrond, … [Lees meer...] overNationale cultuur en identiteit in de Surinaamse literatuur
Over eigenaardige bijvoeglijknaamwoordsgroepen bij gebrek aan zwaarwegender zaken
Door Barend BeekhuizenDe trappen van vergelijking: moeilijk, moeilijker en moeilijkst, er lijkt niets moeilijks aan. Gelukkig heeft zo’n schijnbaar lekker lopend systeem toch altijd rafelige randen waar de meest spannende dingen gebeuren. Zo schreven Folgert Karsdorp en ik een paar jaar terug een stukje over het hoe en waarom van de omschrijvende overtreffende trap (meest X, … [Lees meer...] overOver eigenaardige bijvoeglijknaamwoordsgroepen bij gebrek aan zwaarwegender zaken
