Kun je een boek waarin wordt uitgelegd hoe je in een vreemde taal vraagt of er een apotheek in de buurt is, of kunt klagen dat de man in kamer twaalf verschrikkelijk snurkt, ‘vrolijk’ noemen? In het Sranantongo zeg je ‘wan apteiki de ini a birti?’ en ‘a man ini kamra twarfu e snorku no hel’, en het boek waarin dat in staat Sranantongo. Surinaams voor reizigers en thuisblijvers is tot op zekere hoogte vrolijk.

In ieder geval getuigen de schrijvers, Michaël Ietswaart en Vinije Haabo, van grote liefde voor Suriname en voor de lingua franca van het land. Volgens de eigen informatie is Ietswaart ‘notarieel jurist die liever met zijn voeten in de rivier zit dan onder zijn bureau’ en Haabo ‘creolist en een afstammeling van de marrons die vaker achter zijn schrijftafel zit dan in zijn korjaal’.

De vrolijkheid zit vooral in de voorwoorden. In de nieuwe druk, de achtste, schrijven Ietswaart en Haabo bijvoorbeeld

Goed nieuws! Santohki heeft het land gered en ons boek heeft een nieuwe druk! Is er nog meer goed nieuws? Zeker, de oliedollars komen eraan maar wie mag de olieduku’s opmaken?

Het belangrijkste lijkt me de woordenlijst aan het eind die zowel in de richting Nederlands-Surinaams als Surinaams-Nederlands werkt en die ongeveer de helft van het boek in beslag neemt. Er zijn uitgebreidere woordenboeken te krijgen, maar deze lijst is handzaam en heeft vooral ook aandacht voor lexicologisch vaak wat minder bedeelde categorieën, zoals scheldwoorden.

Verder is het opgezet als een klassiek reisgidsje, met nuttige zinnen als de hierboven genoemde, en een korte beschrijving van de grammatica, een paar vertaalde gedichten en ook wat spreekwoorden die vooral geselecteerd lijken te zijn op hoe fascinerend ze zijn voor de samenstellers: om aan te geven dat men niet voorzichtig hoeft te zijn omdat de overheid toch betaalt, zegt men ‘winti wai lanti pai’) (de wind waait, de overheid betaalt) en als equivalent voor over koetjes en kalfjes praten zegt men taki loslosi nanga borbori (praten over baksels en kooksels).

Iedere druk van Sranantongo is daarmee een feestje.

Michaël Ietswaart en Vinije Haabo. Sranantongo, Surinaams voor reizigers en thuisblijvers. Walburg Pers, 2025 (8e druk). Bestelinformatie bij de uitgever.