Door Marc van Oostendorp Er zijn talen met voorzetsels, er zijn talen met achterzetsels, en het Nederlands heeft ze wonderlijk genoeg allebei: Ik loop het huis in. Ik loop in het huis. Soms, zoals in het geval van in, op en over, hebben voor- en achterzetsel dezelfde vorm. Soms, zoals in het geval van tot/toe, met/mee en van/af zijn die vormen verschillend. Nu kun je met … [Lees meer...] overTot aan het einde aan toe
Lekker keten met de minister
Door Marc van Oostendorp Ook voormalige ministers van wetenschappen begeven zich soms op Twitter en komen dan in een discussie tussen specialisten op een bepaald gebied. Sommigen kunnen het niet nalaten daar die specialisten eens even te vertellen hoe het zit. Wij discussieerden bijvoorbeeld over de vraag of je 'kunstmatige' regels in taal van 'natuurlijke' kunt onderscheiden. … [Lees meer...] overLekker keten met de minister
De geesteswetenschappen en de maatschappij: geen pijler, wel de redding
Door Marc van Oostendorp Wat een eigenaardig opinieartikel, gisterenavond in NRC Handelsblad. Het verdedigt de geesteswetenschappen, dus dan ben je al snel geneigd om hoera! te roepen. Het is bovendien geschreven door twee historici, en dan ook nog eens door historic met de namen van dichters (Couperus en Six) dus zou je denken dat dit er twee zijn van onze kant. Tweewerf … [Lees meer...] overDe geesteswetenschappen en de maatschappij: geen pijler, wel de redding
Poëtisch naturalisme
Door Marc van Oostendorp Hoe het met jullie is, weet ik niet, maar boeken die Het Grote Plaatje heten, kan ik niet laten liggen, vooral als de ondertitel dan ook nog belooft dat het boek gaat over de 'oorsprong van het leven, van betekenis en van het universum zelf'. Want dat wetenschappers belachelijk weinig aan het grote plaatje toekomen, dat is duidelijk. Er wordt heel … [Lees meer...] overPoëtisch naturalisme
Lowlands voor de wetenschap
Door Marc van Oostendorp Hypeman @fonolog A post shared by Marcus Christianus Turing (@mc_turing) on Aug 17, 2018 at 6:37am PDT Het festival Lowlands bestaat 25 jaar, maar ik was er nog nooit geweest: altijd te oud en te weinig geneigd tot kamperen en tot het beluisteren van popconcerten en in het algemeen te saai. Ik was er dit weekeinde één dag, voor … [Lees meer...] overLowlands voor de wetenschap
Kackerlack in Amsterdam
Door Marc van Oostendorp In het toneelstuk 'Moortje' van Bredero vertelt een van de personages, Kackerlack, op een bepaald moment over een tocht die hij met een vreemdeling door Amsterdam heeft gemaakt. Die monoloog is een van de mooiste schetsen van 17e-eeuws Amsterdam die ik ken. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overKackerlack in Amsterdam
toch zullen we de wind onder jouw vleugels zijn
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (189) De laatste 14 afleveringen van deze reeks zijn gewijd aan 14 gloednieuwe, speciaal voor deze reeks geschreven sonnetten door hedendaagse Nederlandse en Vlaamse dichters. Door Marc van Oostendorp (1) … [Lees meer...] overtoch zullen we de wind onder jouw vleugels zijn
The Exploitation of Cultural Capital by Arie de Jager
Sombody has so many research ideas, in ons managersfeuilleton De verleden tijd van lijken. Door Marc van Oostendorp Rie had niet geweten of ze iets mee moest nemen naar het vliegveld nu ze Marilena, de Amerikaanse, nieuwe hoogleraar van de afdeling, moest ophalen. Marilena had besloten om, nu ze de baan gekregen had, rechtstreeks naar Nederland te komen vanaf de kleine campus … [Lees meer...] overThe Exploitation of Cultural Capital by Arie de Jager
Alles voor de mannen
Door Marc van Oostendorp Sommige schrijvers krijgen een biografie omdat ze zo'n indrukwekkend oeuvre hebben nagelaten. Anderen omdat ze een meeslepend leven hebben geleid. En nog weer anderen omdat ze zulke interessante personen hebben gekend. Dat laatste overkwam Henriëtte van Eyk (1897-1980). De ondertitel van de biografie die Aukje Holtrop over haar schreef zegt dat … [Lees meer...] overAlles voor de mannen
Marrekies
Door Marc van Oostendorp Iemand schreef ergens lievie en iemand vond dat vreemd. Dat moest toch lieffie zijn, met een f? Iemand wendde zich tot mij en vroeg wat nu het juiste antwoord was. Er is natuurlijk geen 'juist', maar ik zou zelf hier ook geneigd zijn een f te zeggen. De enige reden die ik me kan voorstellen is als je toch al geen verschil maakt tussen f en v, als … [Lees meer...] overMarrekies
Academici tegen bullshit
Door Marc van Oostendorp Ik vind dat je wijsgerige traktaten liever geen grappige titels moet geven, maar ik maak een uitzondering voor het essay On bullshit van Harry Frankfurter. Dat is inmiddels een van de bekendste Amerikaanse beschouwingen van de afgelopen decennia, en terecht. Het boekje lijkt mij verplichte kost voor iedereen die in de Westerse wereld woont en/of … [Lees meer...] overAcademici tegen bullshit
Mensen plaatsen zichzelf met taal in de wereld
Door Marc van Oostendorp "Aan deze 'intellectuele autobiografie' schrijven," zegt de beroemde sociolinguïste Penelope (Penny) Eckert (1942) in het nawoord bij haar Meaning and Linguistic Variation, (Betekenis en taalvariatie) "was een ongemakkelijke oefening. Soms voelde ik me ongelooflijk arrogant, en op andere momenten dacht ik dat ik mezelf voor schut zette." Het heeft … [Lees meer...] overMensen plaatsen zichzelf met taal in de wereld
Het lelijkste Nederlandse woord
Door Marc van Oostendorp Deze week waren er een paar buitenlandse studenten Nederlands op bezoek bij het Meertens Instituut. Omdat aan buitenlandse studenten Nederlands altijd maar wordt gevraagd wat ze zo mooi vinden aan het Nederlands, vroeg ik ze naar het lelijkste Nederlandse woord. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overHet lelijkste Nederlandse woord
Haal eerst die mayonaise van mijn naam
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (188) De laatste 14 afleveringen van deze reeks zijn gewijd aan 14 gloednieuwe, speciaal voor deze reeks geschreven sonnetten door hedendaagse Nederlandse en Vlaamse dichters. Door Marc van Oostendorp Sonnet voor een Mayonaisevogel Bij een ingekleurde tekening van een goudhaantje, boek en maker onbekend. Als ik niet … [Lees meer...] overHaal eerst die mayonaise van mijn naam
Comparatieve illusies
Door Marc van Oostendorp Er zijn meer mensen naar Moskou gegaan dan ik dat ben. Ja, dat lezen jullie goed en denk daar maar eens over na. Maar liever niet te lang, want voor je het weet val je in een afgrond van onbegrip. Die zin klinkt goed, maar als je erover nadenkt blijkt hij geen enkele duidelijke betekenis te hebben. Er zijn weinig zinnen waarover je dat kunt … [Lees meer...] overComparatieve illusies
Leuke, leerzame en spannende tv: de spelling van tweeëndertigste
Door Marc van Oostendorp Toen ik zondag op de boekenmarkt in Deventer was, trof ik daar een exemplaar in van Klassieke Mechanica, uitgegeven door de Teleac als begeleiding bij de cursus die men in 1985 op radio en tv uitzond. Wie dat boek openslaat, vindt een heel duidelijke uitleg over tal van interessante wetenschappelijke onderwerpen, inclusief de wiskunde die erbij … [Lees meer...] overLeuke, leerzame en spannende tv: de spelling van tweeëndertigste
‘Neptijdschriften’
Door Marc van Oostendorp Groot nieuws in de Volkskrant: 'honderden Nederlandse wetenschappers publiceren in neptijdschriften'. Schandaal! Allerlei 'datajournalisten' zijn met behulp van 'big data' nagegaan, de krant opende er vandaag mee. Men was iets op het spoor. Wat is een neptijdschrift? De tijdschriften in kwestie hebben over het algemeen een minimale redactie, ze … [Lees meer...] over‘Neptijdschriften’
De vorm van het Nederlandse sonnet in de 17e en 18e eeuw
Door Marc van Oostendorp Een van de prikkelende stellingen die Walter Cohen naar voren brengt in zijn A History of European Literature (dat ik gisteren besprak), is dat het sonnet, terwijl het zich tijdens de Renaissance door Europa verspreidde, zich telkens aanpaste aan de lokale omstandigheden en de lokale taal. Het is een interessant verhaal, maar het lijkt me ook … [Lees meer...] overDe vorm van het Nederlandse sonnet in de 17e en 18e eeuw
Hoe de Europese letteren bloeiden door een vleugje xenofilie
Door Marc van Oostendorp De geschiedenis van de Europese literatuur is een dans van talen. Die dans is de kracht van deze letterkundige traditie: het feit dat er in Europa werd besloten om in een groot aantal 'volkstalen' te gaan schrijven, terwijl de beoefenaren van die literaturen elkaar wel in de gaten bleven houden – dat is uniek in de wereldgeschiedenis. Zo luidt een … [Lees meer...] overHoe de Europese letteren bloeiden door een vleugje xenofilie
“Waarom schrijf je geen NWO-project?”
Iemand zit moederziel alleen, in De verleden tijd van lijken. Door Marc van Oostendorp Rie, de universitair hoofddocent Geschiedenis van de neerlandistiek voor 1800, zat achter haar computer en maakte zich zorgen. De afdelingsgang waar ze nu zat, was al weken lang leeg. Dat de collega's die in managers veranderd waren, allemaal door de wereld doolden, op zoek naar andere mensen … [Lees meer...] over“Waarom schrijf je geen NWO-project?”
Slecht rijm
Door Marc van Oostendorp 'Ik wil eerst naar Lesbos en daarna naar de Kosmos' rijmt niet. 'Ik wil eerst naar Bladel en daarna naar Hedel' ook niet. Maar het eerste is iets minder slecht dan het tweede. WAAROM? (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overSlecht rijm
Twee volle pagina’s gevuld met sneeuw
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (187) De laatste 14 afleveringen van deze reeks zijn gewijd aan 14 gloednieuwe, speciaal voor deze reeks geschreven sonnetten door hedendaagse Nederlandse en Vlaamse dichters. Door Marc van Oostendorp Sneeuw en inkt Het zijn deze winters die ik terug wil halen, twee volle pagina’s gevuld met sneeuw en lange … [Lees meer...] overTwee volle pagina’s gevuld met sneeuw
Het kritische geluid ondergesneeuwd onder wetenschap
We moeten ons niet laten opjagen, in De verleden tijd van lijken. Door Marc van Oostendorp "Jongens", zei Femke tegen de vergaderde jonge aspirantbloggers van het opstandige geesteswetenschappelijke weblog GeWillig. "We hebben nu al lang genoeg vergaderd. Ik heb in ieder geval een enorme hekel aan vergaderen." "Misschien moeten we daar een keer een artikel over plaatsen?" … [Lees meer...] overHet kritische geluid ondergesneeuwd onder wetenschap
Als we dit doortrekken, zitten we zo bij Trump
Iemand wil niet lullig doen, in ons managersfeuilleton De verleden tijd van lijken Door Marc van Oostendorp De vergadering van de nieuwe redactie van het weblog GeWillig was al lekker op stoom gekomen. Sophie en Femke, de in managers veranderde medewerkers van Nederlands, waren weliswaar de initiatiefnemers, maar er bleek onder de jongere in managers veranderde medewerkers … [Lees meer...] overAls we dit doortrekken, zitten we zo bij Trump
De geest is GeWillig
Iemand heeft kritiek op de neoliberale cultuur aan de universiteit, in De verleden tijd van lijken Door Marc van Oostendorp "Ik open de vergadering", zei de boomlange voormalige promovenda Sophie. Tevreden keek ze de ruimte rond. Er waren zes voormalige, in managers veranderde junior-onderzoekers, van de hele faculteit der Geesteswetenschappen, naar de oprichtingsvergadering … [Lees meer...] overDe geest is GeWillig
