Wat niet in de biografie van Elsbeth Etty staat Door Nico Keuning Met enige huivering begon ik aan de biografie In de man zit nog een jongen, van Willem Wilmink, geschreven door Elsbeth Etty. Zou het boek mijn beeld van mijn oud-docent veranderen? Inmiddels heb ik de biografie gelezen en ook al zijn bepaalde negatieve trekken en tekortkomingen van Wilmink uitvoerig en bij … [Lees meer...] overOver de herkomst van ‘Frekie’ van Willem Wilmink
Constantijntje (en Rembrandts Ganymedes)
Door Wiel Kusters Onlangs viel mijn oog weer eens op Vondels bekende ‘Kinder-lijk’ uit 1632, een gedicht zo vertrouwd dat men het, gedreven door een verlangen naar herkenning, in minder dan geen tijd doorleest, zonder daarbij nog te proberen het als nieuw te ervaren. Constantijntje, 't zalig kijndtje, Cherubijntje, van omhoog, d'IJdelheden, hier beneden, Uitlacht met … [Lees meer...] overConstantijntje (en Rembrandts Ganymedes)
“Ionck bestaen, oud ghedaen”
Door Roland de Bonth Het is niet eenvoudig historische letterkunde aan de man te brengen, laat staan aan leerlingen in het voortgezet onderwijs. Er zijn verschillende redenen te bedenken waarom middelbare scholieren liever een hedendaagse roman dan een toneelstuk uit de Gouden Eeuw lezen. Een eerste belemmering vormt de taal. Oudere teksten zijn geschreven in een afwijkende … [Lees meer...] over“Ionck bestaen, oud ghedaen”
Is ‘hele goede’ een taalfout?
Door Marten van der Meulen De huidige campagne van het CDA zal nog enige tijd herinnerd worden. Niet vanwege de inhoud, wel vanwege de leus ‘Een Hele Goede Morgen’. Eerst was er al een tweet van filosoof en schrijver Ger Groot, die zich héél flauw (en onterecht) afvroeg of je “iemand ook een halve morgen [kan] wensen”. Nu werd ik gewezen op een ingezonden brief in NRC, waarin … [Lees meer...] overIs ‘hele goede’ een taalfout?
En sloeg en sloeg en sloeg
Door Wiel Kusters Eind 1916, begin 1917, schreef M. Nijhoff het volgende gedicht, dat ik citeer uit de in 1993 verschenen historisch-kritische editie, die werd verzorgd W.J. van den Akker en G.J. Dorleijn. De soldaat die Jezus kruizigde Wij sloegen hem aan 't kruis. Zijn vingers grepen Wild om den spijker toen 'k den hamer hief – Maar hij zei zacht mijn naam en: … [Lees meer...] overEn sloeg en sloeg en sloeg
Is het mooi of is het mooi!
Nultaal (22) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overIs het mooi of is het mooi!
Levende literatuur als start studie Nederlands
Door Nico Keuning Onlangs vertelde de kersverse, twintigjarige voorzitter van Helios, de studievereniging van neerlandistiek van de UvA, op de radio dat zich dit jaar weer meer studenten hebben ingeschreven voor de studie Nederlands. ‘Er zijn nu vijftig nieuwe eerstejaars.’ Dat geeft hoop na eerdere berichten over het opheffen van de studie Nederlands aan de Vrije Universiteit … [Lees meer...] overLevende literatuur als start studie Nederlands
Voorjaar 2019, Gent: aperitieflezingen ‘Wat wordt er van de taal(kunde)’
Tijdens vier aperitieflezingen in het voorjaar van 2019 komt u in de KANTL te weten hoe het met onze taal gesteld is, hoe het Nederlands zal evolueren en op welke nieuwe manieren we in de toekomst (of nu al) met de taal kunnen omgaan. Historisch taalkundige Joop van der Horst heeft daarover zoveel te zeggen dat hij meteen twee aperitieflezingen voor zijn rekening neemt. … [Lees meer...] overVoorjaar 2019, Gent: aperitieflezingen ‘Wat wordt er van de taal(kunde)’
Full Professor of Language and Communication
Would you welcome the challenge of leading a team of specialists in Language and Communication Studies? In that case, please consider applying for this position. Location: AMSTERDAM FTE: 0.8 - 1 Job description Within the Department of Language, Literature, and Communication of the Faculty of Humanities (FGW), the chair of Language and Communication will play a vital … [Lees meer...] overFull Professor of Language and Communication
Kemp en Magritte
Door Wiel Kusters Nachtstilte Het is zo stil boven de planten, boven de lage en boven de gerankten en de lucht is alleen vol reuken van ranonkelingen in de grote wei. Het is zo stil in de keuken en de maan schijnt op een ei. Voorjaar 1934. De dichter is uit zijn bed gekomen, voor een glas water misschien. Het stille leven van de planten buiten, achter het … [Lees meer...] overKemp en Magritte
fan / supporter
Verwarwoordenboek Vervolg (106) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overfan / supporter
In memoriam D.P. (Dick) Blok, 7 januari 1925- 6 februari 2019
Door Jan Berns In 1965 trad D. P. Blok aan als directeur van het bureau van de Centrale Commissie voor Onderzoek van het Nederlands Volkseigen, afdelingen Dialectologie, Volkskunde en Naamkunde van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen in 1986 nam hij, gebruikmakend van de VUT-regeling, afscheid van het P.J. Meertens-Instituut. Naamsveranderingen zijn een van … [Lees meer...] overIn memoriam D.P. (Dick) Blok, 7 januari 1925- 6 februari 2019
Pas verschenen: Riny Jans, Intiem bestaan: over de poëzie van Victor Vroomkoning
Wat doe je als je je op de middelbare school dodelijk verveelt en allergisch bent voor het gezag van leraren? Victor Vroomkoning (1938) ging spijbelen en dichten. Zijn brave probeersels verschenen in de schoolkrant, zijn erotische gedichten verstopte hij op zijn slaapkamer. In 1983 trad hij als dichter naar buiten, met meteen twee bundels. In 1997 ontstond reuring toen een … [Lees meer...] overPas verschenen: Riny Jans, Intiem bestaan: over de poëzie van Victor Vroomkoning
‘Kon ik mijn binnenwereld maar fotograferen!’ Het beeldend werk van Willem Frederik Hermans
Door Peter Kegel, Bram Oostveen, Daan Rutten en Marc van Zoggel Willem Frederik Hermans was lector in de fysische geografie en bovenal literair auteur, maar minder bekend is dat hij aan het eind van de jaren vijftig ook een carrière als professioneel fotograaf ambieerde. Hij schreef zich onder de naam ‘Persfotobedrijf W.F. Hermans’ zelfs in bij de Kamer van Koophandel … [Lees meer...] over‘Kon ik mijn binnenwereld maar fotograferen!’ Het beeldend werk van Willem Frederik Hermans
Liefde in het gekkenhuis
Door Elly Groenenboom-Draai Onlangs, op 28 januari, werd in Neerlandistiek de verschijning gemeld van een nieuwe editie met moderne prozahertaling van Willem van Focquenbrochs blijspel Min in ’t Lazarus-huys. Enthousiast ging Marc van Oostendorp ermee aan de slag; in een videofilmpje kunnen we het resultaat daarvan bewonderen: na een korte bespreking van het thema van het … [Lees meer...] overLiefde in het gekkenhuis
Eieren
Door Wiel Kusters Pierre Kemp, die kleurrijke dichter, die liefst in het zwart gekleed ging, werkte van 1916 tot 1945 als loonadministrateur op de steenkolenmijn Laura in Eygelshoven, dicht bij de Duitse grens, ongeveer dertig kilometer van zijn woonplaats Maastricht. Kemp heeft wel eens gezegd, dat niet alleen Petrarca zijn Laura had. Maar van zijn bezigheden op het kantoor … [Lees meer...] overEieren
Ons Erfdeel 1/2019 over het AfricaMuseum, de taalpolitie, bedreigde neerlandistiek en Vlaams geflirt
Het AfricaMuseum in Tervuren is weer open. Is de dekolonisatie geslaagd? De neerlandistiek zit in een impasse. Hoe raakt ze eruit? Staat de taalpolitie voor de deur? Wat is het verband tussen extreemrechts en moslimextremisme? En de Vlaamse literatuur staat centraal op de Foire du Livre in Brussel onder de titel Flirt Flamand, maar mag dat iets meer worden dan een losse flirt? … [Lees meer...] overOns Erfdeel 1/2019 over het AfricaMuseum, de taalpolitie, bedreigde neerlandistiek en Vlaams geflirt
Verschijning themanummer De Gids over Volk & Natie
14 februari verschijnt het nieuwe nummer van literair tijdschrift De Gids, met bijdragen binnen het thema Volk & Natie. Elf auteurs leggen in essays, verhalen en gedichten de tijdsgeest op de snijtafel. Wat gebeurt er als je met een literaire blik kijkt naar wat begrippen als volk, natie en vaderland tegenwoordig omvatten? Zo probeert het literaire tijdschrift een … [Lees meer...] overVerschijning themanummer De Gids over Volk & Natie
Vacature: statisticus / methodoloog, Meertens Instituut
Het Meertens Instituut is een onderzoeksinstituut van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen dat zich bezighoudt met het bestuderen en documenteren van de Nederlandse taal en cultuur. Door het Meertens Instituut worden sinds lange tijd gegevens verzameld en beschikbaar gesteld voor zowel wetenschappelijk onderzoek als het algemeen publiek. Het instituut vormt … [Lees meer...] overVacature: statisticus / methodoloog, Meertens Instituut
FF luisteren, pap, mam, wereldwijdweb, crematoriam!
Door Jos Joosten Op mijn oude dag word ik genuanceerd. Is er eens een onderwerp waar ik me qualitate qua druk over kan maken, ontbreekt het me plots totaal aan een mening. Het gaat om de hertaling van Couperus’ Van oude mensen door Michelle van Dijk. Sylvia Witteman maakte de hertaling zaterdag in de Volkskrant met de grond gelijk. Je moet even door Wittemans wekelijkse rol … [Lees meer...] overFF luisteren, pap, mam, wereldwijdweb, crematoriam!
Verschenen: In opdracht, Wiel Kusters
Ik lijk verloren als ik je niet vind. In dorre bladeren woelt en zoekt de wind, hij spreidt en jaagt bijeen, is even stil: ik hoor je adem tot hij weer begint. In het dichterschap van Wiel Kusters is na het verschijnen van zijn verzamelde gedichten (Leesjongen, Uitgeverij Cossee, 2017) een nieuwe en productieve fase aangebroken. Tot de resultaten daarvan behoort, naast een … [Lees meer...] overVerschenen: In opdracht, Wiel Kusters
De schijnduidelijkheid van begrippen 2/2: werkloosheidscijfer
Nultaal (21) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overDe schijnduidelijkheid van begrippen 2/2: werkloosheidscijfer
Van Lenneps befaamde roman Klaasje Zevenster bewerkt voor de moderne lezer
Door Gera de Bruijn De biografie van Van Lennep door Marita Mathijsen, die vorig jaar is verschenen, was een groot succes. Dat toont wel aan dat er nog steeds belangstelling is voor de literatuur van de 19e eeuw. Toch worden de romans uit die tijd niet veel gelezen. De taal is te verouderd en ze lijden soms aan een overdaad aan uitgebreide beschrijvingen en lange … [Lees meer...] overVan Lenneps befaamde roman Klaasje Zevenster bewerkt voor de moderne lezer
Tjielp
Door Wiel Kusters Ik heb zin om hier af en toe een gedicht te presenteren waarvan ik vind dat het tot de altijd nog actuele klassieken behoort, en zo'n gedicht dan van kort commentaar te voorzien. Er wordt veel poëzie geschreven, maar minder gelezen, en daarbij verwaarlozen we, meen ik, ook nog eens ons oudere openbare poëziebezit. Vandaag een gedicht van Jan … [Lees meer...] overTjielp
Verplichte leeslijst wijst leerling de weg
Door Nico Keuning Ontlezing bij de jeugd is een zorg van deze tijd. Hoe kan het lezen gestimuleerd worden? Niet door de verplichte leeslijst op de middelbare school, vinden sommigen. ‘Verplicht’ zou ontmoedigen. Maar hoe moeten leerlingen die niet lezen zelf een literatuurlijst samenstellen? De verplichte leeslijst is een ontdekkingsreis. Niet alleen ontdekt de leerling de … [Lees meer...] overVerplichte leeslijst wijst leerling de weg
