Tijdens deze vergadering wordt de Prof. dr. Leon Elautprijs 2016 uitgereikt aan Janneke Weijermars. Met deze prijs bekroont de KANTL een wetenschappelijke studie over de geschiedenis van de culturele Vlaamse Beweging. Ook wordt de nieuwste aflevering van 'Verkenningen' voorgesteld. Leen Huet schreef hiervoor een essay over het academiegebouw en de kunstcollectie van de … [Lees meer...] over19 oktober: openbare vergadering KANTL
Etymologie: tweern, twijn
Door Michiel de Vaan tweern zn. ‘gedubbeld garen’ twijn zn. ‘gedubbeld garen’ Middelnederlands twern (1477), twaern (1491–1500), Nnl. twern (1566), tweern (1588). Werkwoord: Mnl. twaernen ‘garen dubbelen’ (1423), tweerenen (ca. 1400), Nnl. tweernen (1526), twernen. Vroegmiddelnl. twijn m. (1286, Dordrecht: van roeden tuine ‘van rode twijn’, een half pont wijt tuijns … [Lees meer...] overEtymologie: tweern, twijn
Themadag Avant-garde in de Nederlandse literatuur: ‘ik wil bloot zijn en beginnen’
Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de eerste bijeenkomst van Dada plaatsvond in Cabaret Voltaire in Zürich. Het dadaïsme werd een van de stromingen van de historische avant-garde, die net als andere -ismen- (futurisme, kubisme, expressionisme, surrealisme etc.) de burgerlijke maatschappij wilde vernietigen en er een nieuwe wereld en nieuwe mens voor in de plaats wilde … [Lees meer...] overThemadag Avant-garde in de Nederlandse literatuur: ‘ik wil bloot zijn en beginnen’
Literatuurfestival Woordnacht op 8 oktober
VLAAMSE AUTEUR KRISTIEN HEMMERECHTS OPENT LITERATUURFESTIVAL MET EERSTE BLAMANLEZING; SLOTDEBAT O.L.V. OUD-BURGEMEESTER BRAM PEPER ROTTERDAMS LITERATUURFESTIVAL WOORDNACHT BEKLEMTOONT URGENTIE VAN ENGAGEMENT EN DEBAT Op zaterdag 8 oktober 2016 vindt op 14 locaties in het centrum van Rotterdam het literatuurfestival Woordnacht plaats. Woordnacht zal jaarlijks de stand van … [Lees meer...] overLiteratuurfestival Woordnacht op 8 oktober
Platprater verdient meer
Door Leonie Cornips Vorige week verscheen er een opmerkelijk krantenbericht in het Algemeen Dagblad met als titel ‘Lager loon voor platprater’ met als vervolg ‘Mensen die dialect praten verdienen aanzienlijk minder dan degenen die Algemeen Beschaafd Nederlands spreken. Dat geldt zeker voor mannen, hogeropgeleiden en mensen uit de verste “uithoeken” van het land. Het verschil … [Lees meer...] overPlatprater verdient meer
Afrikaans kom nooit alleen nie
Aan de Universiteit Gent wordt sedert 2007 het opleidingsonderdeel Afrikaans: taal- en letterkunde aangeboden. Dit academiejaar hebben zich maar liefst vijftig studenten aangemeld. Ook het aantal scripties Afrikaanse taalkunde en letterkunde neemt gestaag toe. Teneinde de samenwerking met het Zuid-Afrikahuis in Amsterdam op het gebied van onderzoek te verstevigen, gaan de … [Lees meer...] overAfrikaans kom nooit alleen nie
Dag van de Nederlandse zinsbouw, Universiteit van Amsterdam, 16 december 2016
Op 16 december wordt de tiende editie van de Dag van de Nederlandse zinsbouw gehouden. Er zijn dit jaar twee overkoepelende thema’s: (i) de relatie tussen de synchrone syntaxis van het Nederlands en andere gebieden van de taalkunde; (ii) adverbia. Tevens maakt de afscheidsrede van Hans Bennis in de oude Lutherse kerk deel uit van het programma. Iedereen is welkom: deelname is … [Lees meer...] overDag van de Nederlandse zinsbouw, Universiteit van Amsterdam, 16 december 2016
Pas verschenen: Aries Netwerk. Een constructicon
Ter gelegenheid van het afscheid van Arie Verhagen als hoogleraar Nederlandse Taalkunde aan de Universiteit Leiden werd op vrijdag 30 september het symposium ‘Neerlandistiek met stijl’ georganiseerd. Tijdens dit symposium is het eerste exemplaar van het boek ‘Aries Netwerk: een constructicon’ uitgereikt. In het boek wordt door meer dan 70 neerlandici, taalkundigen en … [Lees meer...] overPas verschenen: Aries Netwerk. Een constructicon
Tentoonstelling ‘Omdat ik iets te zeggen had’ in Utrecht
Op 18 oktober 2016 wordt in de Utrechtse Centrale Bibliotheek de vierde “aflevering” gepresenteerd van een tentoonstelling over Nederlandse 19e-eeuwse schrijfsters. Drie eerdere versies werden getoond in Den Haag (oktober-november 2015: Letterkundig Museum), in Haarlem (februari-maart 2016: Noord-Hollands Archief) en in Amsterdam (april-mei 2016: Atria, Kennis instituut … [Lees meer...] overTentoonstelling ‘Omdat ik iets te zeggen had’ in Utrecht
Pas verschenen: Spiegel der Letteren over het archief-Claus
In het nieuwe nummer van Spiegel der Letteren worden manuscripten van Hugo Claus onderzocht. Het themanummer gaat in zes artikelen na hoe romans van Claus tot stand kwamen. Het materiaal dat in 2015 verworven werd door het Letterenhuis-Antwerpen, wordt zo voor het eerst bestudeerd in analyses van De koele minnaar, De verwondering, Het jaar van de kreeft en Het verdriet van … [Lees meer...] overPas verschenen: Spiegel der Letteren over het archief-Claus
Nieuwe spellingcheckers op Taalweb
De website Taalweb.frl, waarop Friese taalhulpmiddelen worden aangeboden, is vandaag vernieuwd en uitgebreid met nieuwe spellingcheckers en een digitale editie van het Frysk Hânwurdboek. De website is nu responsief gemaakt. Dat betekent dat de website nu gemakkelijker te gebruiken is op smartphone en tablet.De online spellingchecker (Staveringshifker)is verbeterd en … [Lees meer...] overNieuwe spellingcheckers op Taalweb
Te verschijnen: complete uitgave werken Matthijs van der Merwede (1613-1664)
Door Paul Dijstelberge De dichter Matthijs van der Merwede (1613-1664) is de grote onbekende van onze gouden eeuw. Hij was een afstammeling van een oud adellijk geslacht en wilde dat graag weten. Zijn poezie is even onconventioneel als lastig en het voornaamste onderwerp van zijn eerste bundel, Romeinse Min-triomfen, het veroveren en bezitten van een stoet aan jonge meisjes in … [Lees meer...] overTe verschijnen: complete uitgave werken Matthijs van der Merwede (1613-1664)
Onze Taal, oktober 2016
85ste jaargang, nummer 10 Van de langere artikelen vindt u hier een voorproefje. Meer lezen? Koop het losse nummer of word lid. Thema: de taal van de media Erik van der Spek “Bent u ook een naar mens?” Het gereedschap van de tv-interviewer Pauw, Jinek, De wereld draait door: in veel tv-programma’s staat het interview centraal. Wat maakt een vraaggesprek de moeite … [Lees meer...] overOnze Taal, oktober 2016
Etymologie: toorn
Door Michiel de Vaan toorn zn. ‘woede’ Vroegmiddelnederlands torn (1200), toren (1240) ‘woede, heftige opwinding; verdriet, ellende’, Vroegnieuwnl. toren ‘hevige woede; verdriet’ (ca. 1516), na 1600 meestal in de spelling toorn. De betekenis ‘verdriet’ verdwijnt na de 17e eeuw maar komt nog in enkele dialecten voor: Zeeuws torn ‘tegenslag, klap’, Antwerps toorn, toren … [Lees meer...] overEtymologie: toorn
Pas verschenen: Im Diesseits das Jenseits bereiten
Im „europäischen Krisenjahrhundert“ zwischen dem frühen 14. und dem 15. Jh. gerieten in zeitgenössischer Wahrnehmung auch alltägliche Lebensbereiche aus dem Gleichgewicht. Seit dem 13. Jh. verstärkt in Lateineuropa aufgekommene Bedürfnisse, sich mit Lebenssinn und Ewigkeitshoffnung auseinanderzusetzen, verstärkten sich. Gemessen an dem Maß, in dem vielfach volkssprachige … [Lees meer...] overPas verschenen: Im Diesseits das Jenseits bereiten
Twee opmerkelijke klankverschijnselen in de eerste helft van de zestiende eeuw: een signalement.
Door Renaat Gaspar Het relaas dat Jan Govertsz opgesteld heeft van zijn reis die hij in 1525 naar Palestina heeft gemaakt, en waarvan medio 2016 een eerste, geannoteerde uitgave in de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren is opgenomen, bevat naast veel cultuurhistorische bijzonderheden tevens een tweetal merkwaardigheden die ook de uitsluitend taalkundig … [Lees meer...] overTwee opmerkelijke klankverschijnselen in de eerste helft van de zestiende eeuw: een signalement.
Vacature: voltijds postdoctoraal medewerker ‘Herziening Algemene Nederlandse Spraakkunst’, Universiteit Gent, vakgroep Taalkunde
Aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent is er een vacature voor een postdoctoraal onderzoeker (1fte, 18 maanden) die zal meewerken aan de grondige inhoudelijke update van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS). Project Op 1 oktober 2015 is een meerjarig project van start gegaan waarin taalkundigen van twee Nederlandse en twee Vlaamse universiteiten – de … [Lees meer...] overVacature: voltijds postdoctoraal medewerker ‘Herziening Algemene Nederlandse Spraakkunst’, Universiteit Gent, vakgroep Taalkunde
Nieuw nummer De Parelduiker
De nieuwe Parelduiker verschijnt begin oktober en bevat behalve de vertrouwde artikelen over schrijvers over wie je altijd meer zou willen weten nog drie opmerkelijke stukken: Muze, minnares, femme fatale Ernestine Costa (1899-1959) vierde als actrice in de Weimarrepubliek successen en onderhield warme vriendschappen met de grote schrijvers van haar tijd: Gottfried Benn, … [Lees meer...] overNieuw nummer De Parelduiker
22 november 2016: Dag van het Literatuuronderwijs
De Dag van het Literatuuronderwijs vindt plaats op 22 november 2016 in de Doelen te Rotterdam. Sprekers zijn onder andere Anne Vegter, Herman Koch, Theo Witte, Frank Westerman, Martijn Koek en Alex Boogers. Het complete programma is in september bekend. Onder het thema ‘Nieuw Elan in Literatuuronderwijs’ kunnen deelnemers hun eigen kennis verdiepen en ervaringen delen met … [Lees meer...] over22 november 2016: Dag van het Literatuuronderwijs
Stormloop op kaarten DRONGO talenfestival 2016
Op vrijdag 30 september en zaterdag 1 oktober vindt de vijfde editie van het DRONGO talenfestival plaats in de Jaarbeurs in Utrecht. Met duizenden bezoekers en een informatieve interactieve beurs met ruim 75 exposanten is het DRONGO talenfestival hét talenfestival van Nederland en Vlaanderen. Voor iedereen die werkzaam is in de taalsector, studeert, zich interesseert voor taal … [Lees meer...] overStormloop op kaarten DRONGO talenfestival 2016
Nieuw weblog: de taal van Mark Rutte
De taalkundige Siemon Reker is deze week met een interessant nieuw weblog begonnen, dat geheel en al gewijd is aan de taal van Mark Rutte. Behalve nauwkeurige analyse van de taal van onze premier uit ruwweg de afgelopen zes jaar raadpleegde Reker ook allerlei andere online-bronnen. Hieronder bij wijze van voorproefje, een van Rekers blogs, verschenen onder de titel Bevallen … [Lees meer...] overNieuw weblog: de taal van Mark Rutte
‘Surinaams-Nederlands wordt beter beschreven’
(Door Nederlandse Taalunie) Het is voor het gebruik en de status van het Surinaams-Nederlands van belang dat het beter wordt beschreven. Daarom gaat men in Suriname proberen structureel meer geschreven en gesproken Surinaams-Nederlands aan te leveren aan het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Die toezegging deed een Surinaamse delegatie vorige week na een bezoek aan … [Lees meer...] over‘Surinaams-Nederlands wordt beter beschreven’
KNAW instituten vormen KNAW Humanities Cluster
Vanaf 1 oktober 2016 vormen het Meertens Instituut, het Huygens ING en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) het KNAW Humanities Cluster. De instituten spelen hiermee in op internationale ontwikkelingen binnen het geesteswetenschappelijk onderzoek. Spinhuissteeg. Foto: Gert Jan Van Rooij Oudezijds Achterburgwal. Foto: Gert Jan Van … [Lees meer...] overKNAW instituten vormen KNAW Humanities Cluster
Etymologie: hader
Door Michiel de Vaan hader zn. ‘twist’ Vroegnieuwnl. hader ‘twist’ m. (1546), haer (1588). Het woord verdwijnt in de zeventiende eeuw weer snel uit de taal, mogelijk vanwege homonymie met de verschillende andere woorden haar. Afleidingen: haderich ‘twistziek’ (1573), haderen, haeren (1588), hadderen (ca. 1620) ‘twisten’, haderman, haerman (1573) ‘onruststoker’. Verwante … [Lees meer...] overEtymologie: hader
5.000 inschrijvingen voor online cursus Introductie Fries
Circa 5.000 personen vanuit de hele wereld hebben zich ingeschreven voor de online cursus Introduction to Frisian van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), die op 26 september van start gaat. De online cursus, ontwikkeld door de afdeling Friese taal en cultuur van de RUG, maakt het wereldwijd voor mensen mogelijk om online Fries te leren. De cursus is gratis te volgen via het … [Lees meer...] over5.000 inschrijvingen voor online cursus Introductie Fries
