In de discussies over het nut van lezen mis ik één factor. Het gaat in zulke discussies over hoe je een beter burger wordt met alle empathie die je opdoet uit de lectuur van romans of over hoe je cognitief beter functioneert omdat je woordenschat en je concentratie groeien. Maar zelden wordt genoemd wat misschien wel dé functie is van literatuur, van kunst. Troost. Misschien … [Lees meer...] overTroostwetenschap
Artikel
Op reis in Delpher
Excursies, werkweken en buitenlandreizen zijn voor het leeuwendeel van de leerlingen uit het voortgezet onderwijs de meest memorabele momenten uit hun schoolcarrière. En juist die hebben in de afgelopen jaren geen of slechts in afgeslankte vorm doorgang kunnen vinden. Gelukkig vertrekken leerlingen inmiddels weer in groten getale richting Berlijn, Parijs, Londen en Rome. Daar … [Lees meer...] overOp reis in Delpher
Een van de weinige mannen die…
De Algemene Nederlandse Spraakkunst noemt de zin ‘Hij was in politiek Den Haag een van de weinigen die enthousiast op het voorstel reageerde’ ‘twijfelachtig’. Tegelijkertijd wordt opgemerkt dat zulke zinnen in de praktijk frequent voorkomen. Constructies die in de praktijk frequent voorkomen en toch ‘twijfelachtig’ genoemd worden door de ANS, wijzen op een prescriptieve regel … [Lees meer...] overEen van de weinige mannen die…
Hoe het Friese werkwoord verandert
Alles wat in Fryslân gebeurt, komt in de rest van Nederland vijftig jaar later. Dat geldt in ieder geval op taalgebied: het intensieve contact met een verwante taal dat het Nederlands ondergaat met het Engels, dat kennen de Friezen al langer, met het Nederlands. Iedereen in de provincie spreekt in ieder geval óók Nederlands. Wat zulke langdurige en intensieve tweetaligheid … [Lees meer...] overHoe het Friese werkwoord verandert
‘Die Ridder metter Swane’ capittel [31]
Kritische editie bezorgd door Willem Kuiper en Inge Van Outryve, met hulp van Dirk Geirnaert bij de refreinen. Studie-editie: capittel [31] Lees-editie: capittel [31] Bij wijze van inleiding Eerder verschenen capittels: Studie-editie — Lees-editie Geoptimaliseerd voor dubbelzijdig afdrukken ❦ ❦❦ … [Lees meer...] over‘Die Ridder metter Swane’ capittel [31]
Etymologica: hotemetoot en hittepetit
In 1906 nam het WNT het woord hotemetoot op met de beschrijving ‘gemeensl. benaming voor iemand die, in zijn of haar kring, de of eene “eerste viool” speelt’. Er werd geen etymologie gegeven maar onder hittepetit ‘klein bedrijvig vrouwspersoon’ werd kortweg vermeld: ‘vergelijk voor de vorming een woord als hotemetoot’. Een langere verklaring voor het woord hittepetit werd wel … [Lees meer...] overEtymologica: hotemetoot en hittepetit
Arie kwam aanlopen/aangelopen
Vandaag geeft Arie Verhagen zijn afscheidscollege als hoogleraar Taal, Cultuur en Cognitie aan de Universiteit Leiden. Toen hij vijf jaar geleden afscheid nam als hoogleraar Nederlandse Taalkunde kreeg hij "Aries netwerk. Een constructicon" aangeboden. Het boek als geheel en de 72 individuele columns zijn vanaf vandaag on-line te vinden. Deze week publiceren we hier elke dag … [Lees meer...] overArie kwam aanlopen/aangelopen
Een gedicht is geen peper-en-zoutstel!
Gedichten waarin wordt uitgelegd dat het heus niet moeilijk is om proza te lezen heb ik nog nooit gelezen, maar er is inmiddels een heus subgenre van prozaboeken waarin de lezer wordt 'geleerd' hoe ze gedichten moeten lezen. Kennelijk is daar grote behoefte aan. Lidewijde Paris zegt het in ieder geval in háár jongste voorbeeld van dit genre: veel mensen hadden haar erom … [Lees meer...] overEen gedicht is geen peper-en-zoutstel!
Een toverlantaarn vol hoop
Afgelopen week zat er een bijzondere verrassing bij de post: het debuut van Suzanne Voets, De toverlantaarn. Geïnspireerd door de Camera Obscura. De twintigjarige auteur studeert Nederlands aan de Radboud Universiteit en dit boek vol schetsen en verhalen in de stijl van Hildebrand is een bewerking van haar VWO-profielwerkstuk! In de vertelstem van De toverlantaarn … [Lees meer...] overEen toverlantaarn vol hoop
‘Die Ridder metter Swane’ capittel [30]
Kritische editie bezorgd door Willem Kuiper en Inge Van Outryve, met hulp van Dirk Geirnaert bij de refreinen. Studie-editie: capittel [30] Lees-editie: capittel [30] Bij wijze van inleiding Eerder verschenen capittels: Studie-editie — Lees-editie Geoptimaliseerd voor dubbelzijdig afdrukken ❦ ❦❦ … [Lees meer...] over‘Die Ridder metter Swane’ capittel [30]
DBNL in beeld (3): zoeken en vinden
De DBNL bevat een duizelingwekkende hoeveelheid boeken en tijdschriftjaargangen. Hoe vind je je weg binnen deze digitale schatkamer? Wat is de eenvoudigste manier om de informatie te vinden die je zoekt? Zoeken Als je op zoek bent naar een specifieke tekst of auteur in de DBNL kun je natuurlijk een algemene zoekmachine gebruiken. Dbnl.org heeft echter ook een eigen … [Lees meer...] overDBNL in beeld (3): zoeken en vinden
Leestekens: onaanzienlijk en ondergewaardeerd
Vandaag verschijnt Wat gebeurt er in het Nederlands?! Over taal, frequentie en variatie. Daarom een voorpublicatie over leestekens van Nicoline van der Sijs. Taalkundigen bestuderen taalverandering door te kijken naar het veranderende gebruik van woorden en zinnen in teksten. De onbeduidende vlekjes in die teksten, de leestekens, zijn in de Nederlandse context tot nu toe … [Lees meer...] overLeestekens: onaanzienlijk en ondergewaardeerd
Wat gebeurt er in ‘Wat gebeurt er in het Nederlands?!’
Er is een boek uit over het Nederlands. Dat boek is, als je het mij vraagt, bijzonder. Dat vind ik omdat het boek uitkomt naar aanleiding van het pensioen van Nicoline van der Sijs, een van de belangrijkste schrijvers over de geschiedenis van de Nederlandse taal. Ik vind het boek natuurlijk ook bijzonder omdat ik zelf, voor het eerst, heb meegewerkt aan een écht boek voor een … [Lees meer...] overWat gebeurt er in ‘Wat gebeurt er in het Nederlands?!’
Nicoline
Zolang ik me kan herinneren was Nicoline van der Sijs de enige Nederlandse taalkundige met echte bewonderaars buiten het vak. Toen de kranten nog boeken bespraken, wist je zeker: als er een nieuw boek van Nicoline verschijnt, komt er een juichende bespreking op de voorpagina van het Cultureel Supplement van dat boek, van de hand van een vooraanstaande journalist of … [Lees meer...] overNicoline
‘Die Ridder metter Swane’ capittel [29]
Kritische editie bezorgd door Willem Kuiper en Inge Van Outryve, met hulp van Dirk Geirnaert bij de refreinen. Studie-editie: capittel [29] Lees-editie: capittel [29] Bij wijze van inleiding Eerder verschenen capittels: Studie-editie — Lees-editie Geoptimaliseerd voor dubbelzijdig afdrukken ❦ ❦❦ … [Lees meer...] over‘Die Ridder metter Swane’ capittel [29]
Onhebbelijk vrouwspersoon uit West-Vlaanderen, 11 letters
Achter het achtervoegsel (10) In ons groeiende corpus aan woorden met het suffix –ette zocht ik naar een woord dat nogal alleen stond en dus aandacht verdiende in onze reeks ‘Achter het achtervoegsel’. Vaak zien we namelijk dat er groepen ette-woorden ontstaan binnen één product- of betekenisgroep. Denk maar aan imitatiebontsoorten, wasserijen of sierduiven uit … [Lees meer...] overOnhebbelijk vrouwspersoon uit West-Vlaanderen, 11 letters
zinledig / zinloos
Verwarwoordenboek vervolg (237) zinledig / zinloos De woorden verschillen in betekenis. zinledig zonder betekenis, nietszeggend Voor atheïsten blijft de eucharistie een zinledig … [Lees meer...] overzinledig / zinloos
Willem Frederik Hermans
Schrijversportretten (door Robert Kruzdlo) … [Lees meer...] overWillem Frederik Hermans
‘Die Ridder metter Swane’ capittel [28]
Kritische editie bezorgd door Willem Kuiper en Inge Van Outryve, met hulp van Dirk Geirnaert bij de refreinen. Studie-editie: capittel [28] Lees-editie: capittel [28] Bij wijze van inleiding Eerder verschenen capittels: Studie-editie — Lees-editie Geoptimaliseerd voor dubbelzijdig afdrukken ❦ ❦❦ … [Lees meer...] over‘Die Ridder metter Swane’ capittel [28]
Revisiting Revenge. New Perspectives for the Study of Revenge Tragedies (late 16th–early 18th century)
Report of the workshop held on 16-17 September 2021, Ghent University The conference workshop ‘Revisiting Revenge’ was initiated by the research groups THALIA and GEMS and organized by their members Tom Laureys, Kornee van der Haven and Jürgen Pietersin the context of a BOF-funded research project Radical Revenge? Revenge tragedy and providential thinking in the Dutch … [Lees meer...] overRevisiting Revenge. New Perspectives for the Study of Revenge Tragedies (late 16th–early 18th century)
‘Doe sprac Grimbeert die das, die Reynaerts broeder sone was’
Dubbele genitiefconstructies in het Middelnederlands en het Oudsaksisch Op de website Reddit stond een klein jaar geleden een vraag van iemand die twijfelde of hij in de volgende constructie mum van een apostrof + s moest voorzien: John's mum('s) birthday Het gaat hier om een zogenaamde ‘Saxon genitive’, die gekenmerkt wordt door het gebruik van de genitief-s. De … [Lees meer...] over‘Doe sprac Grimbeert die das, die Reynaerts broeder sone was’
Waar is de standaardtaal?
Het interessantst zijn de discussies waarbij jij het evenzeer bij het verkeerde eind hebt als je tegenstander. Iedereen kan dan eindeloos de problemen in de argumentatie van de ander aanwijzen zonder dat er ooit verheldering komt. Twitter is een uitstekend medium voor zulke discussies. Ik had er onlangs één met taalprof Peter-Arno Coppen, die ging over taalnormen en de … [Lees meer...] overWaar is de standaardtaal?
Etymologica: het hora van de waarheid
Zo’n twintig jaar geleden – in het studiejaar 2002-2003 om precies te zijn – is aan Nederlandse universiteiten en hogescholen de bachelor-masterstructuur ingevoerd. Het voornaamste voordeel daarvan was dat een groot aantal Europese landen in het hoger onderwijs een vergelijkbaar systeem hanteerde. Als je na een vierjarige opleiding in het hbo of na een driejarige opleiding … [Lees meer...] overEtymologica: het hora van de waarheid
Hoe kunnen we meer halen uit Engelstalig hoger onderwijs?
Dat het hoger onderwijs in Nederland voor een belangrijk deel in het Engels gegeven wordt, is velen een doorn in het oog, maar het lijkt tegelijkertijd niet meer terug te draaien. Wel zou je in zulk onderwijs meer kunnen profiteren van de vele talen die de studenten in zo'n collegezaal spreken. Dat zeggen twee Maastrichtse onderzoekers in een opmerkelijk artikel in het vakblad … [Lees meer...] overHoe kunnen we meer halen uit Engelstalig hoger onderwijs?
‘Die Ridder metter Swane’ capittel [27]
Kritische editie bezorgd door Willem Kuiper en Inge Van Outryve, met hulp van Dirk Geirnaert bij de refreinen. Studie-editie: capittel [27] Lees-editie: capittel [27] Bij wijze van inleiding Eerder verschenen capittels: Studie-editie — Lees-editie Geoptimaliseerd voor dubbelzijdig afdrukken ❦ ❦❦ … [Lees meer...] over‘Die Ridder metter Swane’ capittel [27]