Verwarwoordenboek Vervolg (137) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een … [Lees meer...] overdetective / thriller
Artikel
‘De dichters plicht’
Door Fabian Stolk Het was immers de dichters plicht om trouw te blijven aan het oorspronkelijke verhaal uit de oudheid 'en niet de fabelen, of historien van dien tijd, te verkrachten, en naar zijn welgevallen op te schikken.' (mijn curs., FS) Dat lees ik in een artikel van Alie Lassche en Arnoud Visser (p. 45) over zeventiende-eeuwse lezerssporen in Vondels … [Lees meer...] over‘De dichters plicht’
Een toneelstuk over taaladvies?
Door Marten van der Meulen Uitspraken over goede en foute taal vinden hun weg naar allerlei cultuurproducten. Een mooi voorbeeld is een scene uit de Amerikaanse versie van The Office, waarin uitgebreid wordt gediscussieerd over de bekende kwestie who/whom. Op mijn zusterblog Milfje zijn blogs over liedjes te vinden die metalinguistische uitspraken (uitspraken over taal) … [Lees meer...] overEen toneelstuk over taaladvies?
Genks en Jiddisj
De afgelopen jaren heeft de zogeheten Citétaal een ongekende opgang gemaak, al is het alleen al in de media. Natuurlijk, overal gebruiken jongeren taalvormen die je straattaal kan noemen, maar in geen enkele stad is de cultus van de eigen straattaal zo groot als in Genk, in Belgisch Limburg. Het opmerkelijke is dat die taalvorm zijn oorsprong heeft in alle steden in de … [Lees meer...] overGenks en Jiddisj
Gedicht: Hester Knibbe • Park
Park Een gaan en komen is het hier van eenlingen en stellen en al die rustelozesentimenten die horen bij de fauna van een stad. Ben zelf slechts van mijn plek te branden of via ander grof geweld als botweg kappen van mijn stammen van mijn bestemming weg te denken. Ik ken mijn grenzen, afgemeten fleur ik de hoge huizen op die me afstandelijk omsluiten en met de straten flirt ik … [Lees meer...] overGedicht: Hester Knibbe • Park
Waarom is er zo vaak maar één gesprekstaal?
Door Henk Wolf Mensen hebben heel sterk de neiging zich aan elkaar aan te passen. De populaire psychologie noemt dat spiegelen, in de taalsociologie wordt het vaak accommoderen genoemd. Dat aanpassen doen we op talloze manieren: mensen nemen dezelfde lichaamshouding aan, zoeken een vergelijkbaar spreekvolume, nemen woorden van elkaar over enzovoort. Bijna iedereen heeft … [Lees meer...] overWaarom is er zo vaak maar één gesprekstaal?
Oek de Jong, beeldende kunst en Zeeuwse meisjes
Door Nico Keuning In het literaire oeuvre van Oek de Jong komt zijn belangstelling voor beeldende kunst duidelijk naar voren. De kennis van zijn studie kunstgeschiedenis heeft hij onder andere verwerkt in essays over Caravaggio, Johannes Vermeer en Caspar David Friedrich, die zijn opgenomen in Een man die in de toekomst springt (1997). ‘Ik leef en ik schrijf, ik verzamel … [Lees meer...] overOek de Jong, beeldende kunst en Zeeuwse meisjes
Zoveel te doen
Door Bas Jongenelen Onlangs hoorde ik op de radio ‘Zoveel te doen’ een van de hits van Toontje Lager. Ik moest daardoor denken aan de wijze les van Gerard Reve over tijdloze literatuur. In het openbare college ‘Echt gebeurd is geen excuus’ (opgenomen in de bundel Zelf schrijver worden) legt hij uit dat literatuur pas tijdloos kan worden als een verhaal in een duidelijke … [Lees meer...] overZoveel te doen
Call for papers: 20th Biennial Interdisciplinary Conference of Netherlandic Studies (ICNS) 5-6 June 2020
On Friday, June 5, and Saturday, June 6, 2020, the biennial Interdisciplinary Conference for Netherlandic Studies will take place in Berkeley, California. The conference focuses on the wide scope of Dutch Studies, across all fields (art, history, literature, linguistics, etc.) and across the globe. You are invited to submit paper … [Lees meer...] overCall for papers: 20th Biennial Interdisciplinary Conference of Netherlandic Studies (ICNS) 5-6 June 2020
In ieder geval zolang we geen patenten op onze naam hebben
Er wordt iets verkocht aan de nieuwe bazen in ons managementhorrorfeuilleton De verleden tijd van lijken "Hé", zei Wouter, de hoogleraar Technisch-Financiële Letterkunde, tegen zijn boomlange promovenda Sophie. "Mag ik aannemen dat je je proefschrift alweer ter hand hebt genomen? Waar ging het ook weer over?" "Over de nasleep van het koningslied", legde Sophie aan … [Lees meer...] overIn ieder geval zolang we geen patenten op onze naam hebben
Gedicht: Koenraad Goudeseune • Nacht van de Poëzie
Afgelopen zaterdag was de 37e Nacht van de poëzie, en Koenraad Goudeseune schreef vlak daarvoor dit gedicht. Nacht van de poëzie Vanavond is er de Nacht van de Poëziedie het goed doet op een podium,in Utrecht, TivoliVredenburg.Maar gisteren stond ik aan een waterbekkenin het bospark in Lokeren. Met de rug van mijn hand streelde ikhet wateroppervlak.Het leek alsof ik met … [Lees meer...] overGedicht: Koenraad Goudeseune • Nacht van de Poëzie
Naar de zolder geschopte talen
Door Henk Wolf Er verdwijnen tegenwoordig meer talen dan dat er nieuwe bij komen. Taaldood is op wereldschaal een veelvoorkomend verschijnsel. Nou merken we van die daadwerkelijke dood heel weinig. Op een gegeven moment wordt het laatste woord in een taal uitgesproken en dat hebben dan weinig mensen in de gaten.Wat we veel beter kunnen zien is het stervensproces dat aan die … [Lees meer...] overNaar de zolder geschopte talen
20 december 2019, Amsterdam: Rampzalig Nederland. De omgang met rampen in Nederland en Vlaanderen, 1780-1940
Universiteitsbibliotheek (Singel 425), Doelenzaal, Amsterdam In de periode 1780-1940 deden zich in Nederland en Vlaanderen tal van rampen voor die een ontwrichtende invloed hadden op de samenleving. Denk bijvoorbeeld aan de Leidse buskruitramp van 1807 en de grootschalige rivieroverstromingen van 1809, 1820, 1855 en 1861. Ook in de koloniën waren rampen als … [Lees meer...] over20 december 2019, Amsterdam: Rampzalig Nederland. De omgang met rampen in Nederland en Vlaanderen, 1780-1940
Olyvier van Castillen : Capittel 10
Een seer schone ende suverlike hystorie van Olyvier van Castillenende van Artus van Algarbe, sijnen lieven gheselle,zoals gedrukt door Henric Eckert van Homburch te Antwerpen (ca. 1510).Een kritische, synoptische editie samen metL’Hystoire de Olivier de Castille et de Artus d’Algarbe, son loyal compaignonzoals gedrukt door Loys Garbin te Genève (1493),bezorgd door Willem Kuiper … [Lees meer...] overOlyvier van Castillen : Capittel 10
Vooys 37.3 ‘Digital Humanities’ is uit!
In de derde editie van het jaar legt Vooys de aandacht op de digitalisering binnen de geesteswetenschappen. Het gebruik van digitale methodes en de computer is ook binnen de Neerlandistiek bijna niet meer weg te denken. De belangrijke rol die de DBNL daarbinnen speelt staat centraal in deze editie. Het nummer trapt af met een artikel van de drie digital … [Lees meer...] overVooys 37.3 ‘Digital Humanities’ is uit!
DBNL verrijkt met 9 eeuwen literatuurgeschiedenis
Ter gelegenheid van het 20-jarig jubileum van DBNL is de achtdelige reeks Geschiedenis van de Nederlandse Literatuur (GNL) toegevoegd aan de DBNL-collectie. De GNL beschrijft ruim negen eeuwen aan Nederlandse en Vlaamse literatuurgeschiedenis op 6.824 pagina’s. De gedigitaliseerde GNL vormt een mooi startpunt om de collectie van de DBNL te doorkruisen. Alle auteurs en werken … [Lees meer...] overDBNL verrijkt met 9 eeuwen literatuurgeschiedenis
Vlogboek / Menno ter Braak – Démasqué der schoonheid
'Laten wij daarom die onloochenbare waarheid, dat de kunst schoon moet zijn, gevormd moet zijn, vorm moet zijn, eens met rust laten.' In zijn essay Démasqué der schoonheid (1932) rekende Menno ter Braak af met de kunstopvatting (l'art pour l'art) van de Tachtigers door hun heilige Schoonheid te demaskeren. Het volledige essay: … [Lees meer...] overVlogboek / Menno ter Braak – Démasqué der schoonheid
Kindertreinen
Door Marc van Oostendorp Ruim zestigduizend Hongaarse kinderen verbleven in de jaren twintig van de vorige eeuw een paar maanden in het buitenland, om bij gezinnen aan te sterken na de Eerste Wereldoorlog en de woelige politieke periode die daarop was gevolgd. Heel veel van die kinderen reisden per trein naar Nederland en Vlaanderen; ze bleven soms tot een half jaar. Ze … [Lees meer...] overKindertreinen
Gedicht: Hélène Swarth • Herfstrood
HerfstroodIn rouwzwart groen een vroolijk vlekje rood:Een blozend dak, een gladiolusvlam,Een rozige appel of een hanekam,Zal dat mij troosten over zomerdood? O tragisch traag laat vallen van den stamScharlaken bladen in de bruine slootDe wilde wingerd, of in gulpen vlootZijn bloed, gelaten najaars-offerlam. Een huivrende angst bevangt me en jaagt mij voort,Grijpt bij de keel me … [Lees meer...] overGedicht: Hélène Swarth • Herfstrood
Gefopt door een jood en een aap (1838)
Jeugdverhalen over joden (57) Door Ewoud Sanders Auteur: George markies de Thouars (1807-1850) Herkomst en drukgeschiedenis Het gedicht ‘Brief van Leonard aan zijn zusje’ staat in het Dichtbundeltje voor de jeugd. Hoewel de titelpagina geen auteursnaam vermeldt, onthulde E.J. Potgieter in een bespreking in De Gids (zie hieronder) al snel wie de auteur was: … [Lees meer...] overGefopt door een jood en een aap (1838)
Geschiedenis van de Nederlandse literatuur online
Het lijkt tot nu toe min of meer geruisloos te zijn gegaan – we zien geen aankondiging op de voorpagina van de DBNL – maar sinds vrijdag staat de integrale Geschiedenis van de Nederlandse literatuur onder redactie van Arie-Jan Gelderblom en Anne Marie Musschoot online! … [Lees meer...] overGeschiedenis van de Nederlandse literatuur online
De verantwoordelijkheid van intellectuelen en de professionalisering van de wetenschap
"Het is de verantwoordelijkheid van intellectuelen om de waarheid te spreken en leugens aan het licht te brengen." Dat is een van de bekendste zinnen uit het essay The responsibility of intellectuals waarmee Noam Chomsky in 1967 behalve beroemd in taalkundige kringen ook écht wereldberoemd werd. Het essay is gratis te lezen op de website die aan Chomsky gewijd is; onlangs … [Lees meer...] overDe verantwoordelijkheid van intellectuelen en de professionalisering van de wetenschap
Gedicht: Garmt Stuiveling • De herfst begint
De herfst begint Reeds dort het groen der volle bladerverventot najaars geel en rood metalen tint;ik proef uit ieder ding: nu gaat de zomer sterven,de herfst begint.... Vruchtbomen in het hof staan zwaar te dragenen bronzen zwelt het ooft in zon en wind;dit is het schone eind van zoveel schoner dagen:de herfst begint. De knoppen worden schaarser, sluiten vaster,een enkele … [Lees meer...] overGedicht: Garmt Stuiveling • De herfst begint
Olyvier van Castillen : Capittel 9
Een seer schone ende suverlike hystorie van Olyvier van Castillenende van Artus van Algarbe, sijnen lieven gheselle,zoals gedrukt door Henric Eckert van Homburch te Antwerpen (ca. 1510).Een kritische, synoptische editie samen metL’Hystoire de Olivier de Castille et de Artus d’Algarbe, son loyal compaignonzoals gedrukt door Loys Garbin te Genève (1493),bezorgd door Willem Kuiper … [Lees meer...] overOlyvier van Castillen : Capittel 9
Pas verschenen: Max Nord, Onder voorbehoud.
Deze aantekeningen van de literator, dichter en journalist Max Nord (1916-2008) vormen een uitzonderlijk document over leven en schrijven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Over de hartverscheurende deportatie door de Duitse bezetter van zijn joodse vriend Sally en zijn familie naar het doorgangskamp Westerbork en verder naar de Duitse concentratiekampen. Over de zware morele … [Lees meer...] overPas verschenen: Max Nord, Onder voorbehoud.
