Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

Artikel

De kleine stappen van het kabinet-Den Uyl (1): van kladderadatsch en de colere

door Reageer

Door Siemon Reker Terugkijken was wat de Wiardi Beckmanstichting van de Partij van de Arbeid in 1978 deed in de bundel De kleine stappen van het kabinet-Den Uyl, een jaar na de val ervan. Rouwverwerking allicht, want Van Agt-Wiegel was inmiddels aan de macht. De WBS (met Wouter Gortzak als directeur) koos voor interviews met PvdA-bewindslieden en liet fractievoorzitter Ed van … [Lees meer...] overDe kleine stappen van het kabinet-Den Uyl (1): van kladderadatsch en de colere

Verliefd op een beiaardier  of  internationaal studentendictee

door Reageer

Door Agata Kowalska-Szubert Dinsdag 9 april, klokslag 12 uur. Op 17 universiteiten in tien Midden-Europese landen waar Nederlands wordt gedoceerd, buigen studenten zich over witte vellen papier, klaar om een tekst te gaan opschrijven over carillons, liefde en techniek. Hun plaatselijke docent leest hun die voor. Het ondertussen zesde Internationaal Studentendictee (bij ons in … [Lees meer...] overVerliefd op een beiaardier  of  internationaal studentendictee

Taal en ramp

door 2 Reacties

Door Marc van Oostendorp Weer een nieuw 'te weinig bestudeerd' onderwerp ontdekt in een recent artikel: ramplinguicisme. Ramp-wat? Linguicisme is een onder een bepaalde (kleine) groep taalkundige gebruikte term die taaldiscriminatie op één lijn moet plaatsen met sexisme of racisme. In Nederland gediscrimineerd worden omdat je niet goed Nederlands spreekt, is net zoiets … [Lees meer...] overTaal en ramp

Gedicht: Isaäc Da Costa • Aan mijn heden elfjarig dochtertje

door Reageer

Aan mijn heden elfjarig dochtertje Rebecca, dierbaar kind! ontvang by uw verjaren Uws Vaders zegening op 't kinderlijke hoofd. En moog zich aan die bede eens Heilands deernis paren; Hoe wordt dan ook voor u Zijn Naam eens hoog geloofd! Uw elfde jaar vervloog. Een nieuw is ingetreden! Wat toeft ge? doe de keus, twaalfjarig maagdelijn! Zy word' niet uitgesteld, maar … [Lees meer...] overGedicht: Isaäc Da Costa • Aan mijn heden elfjarig dochtertje

Zoeken in grote hoeveelheden geschreven en gesproken Nederlands met OpenSoNaR

door 2 Reacties

Door Instituut voor de Nederlandse Taal Dinsdag 9 april heeft het Instituut voor de Nederlandse Taal een nieuwe versie van de OpenSoNaR webapplicatie gelanceerd, waarmee je kunt zoeken in grote hoeveelheden geschreven en gesproken Nederlands. De applicatie geeft toegang tot data uit het SoNaR-corpus, een verzameling geschreven teksten van meer dan 500 miljoen woorden, en het … [Lees meer...] overZoeken in grote hoeveelheden geschreven en gesproken Nederlands met OpenSoNaR

Maria, of de bekeerde Jodin (1844)

door 1 Reactie

Jeugdverhalen over Joden (33) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Door wie Maria, of de bekeerde Jodin is geschreven, is niet met zekerheid bekend. Het gaat om een Brits bekeringverhaal, hoogstwaarschijnlijk gepubliceerd in 1841. In 1842 verscheen de eerste Duitse vertaling. In het Nederlands is Maria’s bekeringsverhaal zeker drie maal uitgegeven: in 1844, … [Lees meer...] overMaria, of de bekeerde Jodin (1844)

Pas verschenen: Panic in Poetry / Paniek in de poëzie

door 5 Reacties

In Ovid's Metamorphoses the goat-foot God Pan caused the nymph Syrinx to change into the flute called after him, when he chased her into the river, while Plutarch wrote that Pan died at the very moment that Christ was born. Pan's hair-raising appearances caused the panic named after him, but the Greek word "παν" = ''all", made him live on in the poetic imagination too. He has … [Lees meer...] overPas verschenen: Panic in Poetry / Paniek in de poëzie

Het Is Allemaal Heel Ingewikkeld

door 6 Reacties

Door Marc van Oostendorp Het probleem met het essay dat de schrijver Kees 't Hart wijdde aan een tweetal recente letterkundige artikelen, laat zich aardig illustreren aan de intro die de redactie van De Gids erboven zette: Onderzoekers die romans als racistisch, antifeministisch of kapitalistisch ontmaskeren, lezen ze eendimensionaal. Ze verwarren een personage met een … [Lees meer...] overHet Is Allemaal Heel Ingewikkeld

Gedicht: Isaäc Da Costa • Heimwee

door Reageer

Heimwee Kennst du das Land? Kent gy het land, waar hoog de ceder wies? Een adem Gods door ’t moerbeiboomdal blies? Van ’t eêlste bloed de bruine druiftros zwol? De olijftak glom, van malsche koornen vol? Kent gy dat land? daarheen, daarheen, o Leidsman mijner vaadren! voer mijn schreên! Kent gy de stad? Haar hoog en heerlijk huis Beeldde, eeuwen door, by palm- en … [Lees meer...] overGedicht: Isaäc Da Costa • Heimwee

Taalvernevelaars

door 2 Reacties

Nultaal (30) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overTaalvernevelaars

Een knal gelijk klinkt het ruwe vloekwoord van den matroos door ’s heeren Bosscha’s welgemeubelde vertrekken

door Reageer

De Multatulileescursus (26) Door Marc van Oostendorp - Ik heb ontdekt dat één reden waarom ik van het werk van Multatuli houd is dat ik dol ben op commentaar. - Zoals het werk dat we deze week gelezen hebben, Een en ander over Pruisen en Nederland, commentaar is op een brochure van J. Bosscha over ... de relatie tussen Pruisen en Nederland. - Hadden jullie gezien dat … [Lees meer...] overEen knal gelijk klinkt het ruwe vloekwoord van den matroos door ’s heeren Bosscha’s welgemeubelde vertrekken

Gedicht: Wilfred Smit • Geluk is steentjes

door 1 Reactie

Geluk is steentjes nooit een kei - Narcissus had teentjes, die stootte hij - ook Echo had ze maar die kwijnde weg geluk, vergat ze daar is 't eind van weg en waar het einde weg is is ook geen begin - gelukschoentjes met eeuwig steentjes erin. * Afscheid Er staat een plant begonia vaarwellis in het venster; hij zal niet omkijken niet zien - ik plant een … [Lees meer...] overGedicht: Wilfred Smit • Geluk is steentjes

Verschenen: Vooys 2019, aflevering 1

door Reageer

In de eerste Vooys van 2019 ligt de nadruk op de nostalgie. Nostalgie is te vinden in verschillende hoeken van de maatschappij, of het nu politiek is, beeldhouwkunst, propaganda of literatuur. Zodoende laat dit nummer juist de veelzijdigheid van cultureel onderzoek zien. Promovendus Tijl Nuyts trapt af met een analyse van Marc. Eemans’ poëziebundel Vergeten te worden (1930). … [Lees meer...] overVerschenen: Vooys 2019, aflevering 1

Een HEUL interessante kwestie

door 3 Reacties

Door Marten van der Meulen Afgelopen februari presenteerde ik op de Grote Taaldag, de jaarlijkste conferentie voor taalkundigen in Nederland, een deel van mijn onderzoek naar variatie bij de intensiveerder heel, als in ‘een heel grote auto’ en ‘een hele grote auto. Zoals al in 1901 bekend was, komt de verbogen vorm hele in gesproken taal heel veel voor (ja daar niet … [Lees meer...] overEen HEUL interessante kwestie

Verschijning nieuw nummer De Gids (2019-2)

door Reageer

Afgelopen donderdag verscheen het nieuwe nummer van literair tijdschrift De Gids, waarin schrijvers, dichters en essayisten het begrip ‘rivier’ onderzoeken. Rivieren scheiden en brengen samen, creëren een kant en een overkant, scheppen verschil en vormen aldus zowel een grens als een verbinding. Hierop wordt gereflecteerd in de gedichten van Hannah van Wieringen (lees … [Lees meer...] overVerschijning nieuw nummer De Gids (2019-2)

Inwijding Haags leven van Marcellus Emants (iii – de taal vervolg)

door 7 Reacties

Door Siemon Reker Theo onderhoudt in de ogen van moeder en haar kring een verwerpelijke relatie met Tonia bij wie hij vrijwel dagelijks komt: twee vrijgezellen gescheiden door standsverschil. Maar het huwelijk waarvoor Anna kiest vindt mama twijfelachtig en dat van Willemien is zelfs stuk. Moeder: “Ze wist…. ze wist! ‘n Mens…. jij…. Komt bij jou alles uit, zoals je ‘t je hebt … [Lees meer...] overInwijding Haags leven van Marcellus Emants (iii – de taal vervolg)

Gedicht: Chawwa Wijnberg • Vrolijk geloof

door Reageer

Uit Het ontbreken hoor je niet, de nieuwe bundel van Chawwa Wijnberg. Vrolijk geloof Ja laten we geloven in de fuut en geloven in de wielewaal in toekomst en in eieren en als het waait geloven we in de kraai maar wat in de regen of in hagel, barre sneeuw dan geloven we in onderwaterdieren of in het fluitketelen van de zilvermeeuw en als het koud is geloven … [Lees meer...] overGedicht: Chawwa Wijnberg • Vrolijk geloof

Waarom zelfs de suggestie dat Armando sympathie voor het fascistische gedachtegoed gekoesterd zou hebben al misselijkmakend genoeg is

door 8 Reacties

Door Wiljan van den Akker Volgens een bericht op de website van de NOS gaat een gepland eerbetoon aan Armando niet door, mogelijk omdat de schrijver volgens sommigen gesympathiseerd zou hebben met de SS. Als eerste een disclaimer: mocht met feiten worden aangetoond dat Armando - die 3 jaar ‘oud’ was toen Hitler aan de macht kwam, 9 jaar toen de Duitsers in 1939 Polen de … [Lees meer...] overWaarom zelfs de suggestie dat Armando sympathie voor het fascistische gedachtegoed gekoesterd zou hebben al misselijkmakend genoeg is

Zoekt (met reguliere expressies), en gij zult (meer) vinden

door 2 Reacties

Door Roland de Bonth Het is haast niet meer voor te stellen, maar er is een tijd geweest dat studenten Nederlands geen gebruik konden maken van het internet. Om een antwoord te krijgen op een onderzoeksvraag – ik startte in 1985 - was ik aangewezen op een nauwelijks te overziene hoeveelheid papieren boeken, verspreid over de instituutsbibliotheek en de universiteitsbibliotheek. … [Lees meer...] overZoekt (met reguliere expressies), en gij zult (meer) vinden

Inwijding Haags leven van Marcellus Emants (ii de taal)

door Reageer

Door Siemon Reker De vader van Tonia spreekt een volkse variant (getuige “as twee droppele water”) die Emants ontegenzeggelijk nauwkeurig in de notatie probeerde te vangen. Als de oude man aan Theo de boodschap brengt dat z’n dochter is overleden, begrijpt Theo dat ze zelfmoord gepleegd heeft. De oude man legt vervolgens uit dat het in de buurt kwam, maar zelfmoord? “Nou…. da’ … [Lees meer...] overInwijding Haags leven van Marcellus Emants (ii de taal)

Inwijding Haags leven van Marcellus Emants (i de inhoud)

door Reageer

Door Siemon Reker Inwijding Haags leven begint met het moment dat iemand als jurist afstudeert en zijn voogd-oom hem met een aantal levenslessen de wijde wereld in stuurt. De oom van de net beëdigde advocaat is hoogleraar in het Staats- en administratiefrecht. De roman eindigt (in mijn editie 430 bladzijden later) met een epiloog waarin duidelijk wordt wat de volgende … [Lees meer...] overInwijding Haags leven van Marcellus Emants (i de inhoud)

Kopiisten aan de computer voeren

door Reageer

door Viorica Van der Roest Kun je een computer leren om talige verschillen tussen kopiisten in Middelnederlandse handschriften te herkennen? In het laatst verschenen nummer van Spiegel der Letteren (60, 3-4) staat een artikel van Mike Kestemont: Aan de taal kent men de hand. Talige kopiistherkenning en de scribenten van de Lancelotcompilatie. Kestemont, bekend vanwege zijn … [Lees meer...] overKopiisten aan de computer voeren