Door Lisanne Voges, Mindy McCracken, Samah Rameh, Sopio Totibadze en Dick Smakman Geschreven taalgebruik in de publieke ruimte, zoals in reclame-uitingen en officiëlere mededelingen aan het publiek, is een interessant onderwerp van studie. Dit zogenaamde linguistic landscape – vrij vertaald ‘taallandschap’ – zegt veel over de status en de positie van het Nederlands met … [Lees meer...] overAmsterdamse eettentjes gebruiken nog minder Nederlands dan Chinees
Artikel
De man beet in zijn vriend
Door Marc van Oostendorp Over levende wezens praten we anders dan over levenloze objecten. Zelfs als we niet zouden willen, dan dwingt de grammatica ons ertoe het toch te doen. Dat blijkt uit paren zinnen als de volgende: De hond beet de man. De hond beet in het brood. Die kerel sloeg zijn vriend. Die kerel sloeg op het kopje. Bij onbezielde voorwerpen is … [Lees meer...] overDe man beet in zijn vriend
Gedicht: Hendrik de Vries – Zie mij niet aan
Zie mij niet aan Zie mij niet aan, doe mij geen vragen, Toon mij voor troost geen medelij: 't Ongeluk, dat mij altijd heeft geslagen, Gaat met het eind van 't leven voorbij. Steeds bleef ik eenzaam, nooit kende ik mijn vader, Ik had een moeder die vroeg mij ontviel. Ik had een vriend, hij werd mijn verrader; Liefde vermoordde de rust van mijn ziel. … [Lees meer...] overGedicht: Hendrik de Vries – Zie mij niet aan
Een nieuw achtervoegsel in 2017
Door Siemon Reker Is er in 2017 een nieuw achtervoegsel in de Tweede Kamer opgedoken? Dat is niet helemaal zeker maar waarschijnlijk is het wel. In ieder geval is het kalenderjaar 2017 de tijd dat -gedreven in vergelijking met andere jaren voldoende vaak als suffix in de Handelingen genoteerd werd om te veronderstellen dat dit het jaar van De Doorbraak is. Het gaat in 2017 … [Lees meer...] overEen nieuw achtervoegsel in 2017
Showquiz: Hoe zagen die neerlandici er eigenlijk uit?
Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! Het speurwerk naar de afbeeldingen van neerlandici die nog niet op het internet te bewonderen zijn, of onder een of andere digitale steen verborgen blijven, wil nog niet erg vlotten. Niemand weet blijkbaar hoe Dirk (D.C.) Tinbergen eruit ziet, en ook Wim Ornées beeltenis lijkt alleen in de herinnering van zijn ongetwijfeld vele … [Lees meer...] overShowquiz: Hoe zagen die neerlandici er eigenlijk uit?
Voor inspirerend eindexamen Nederlands moet je naar het buitenland
Door Anne Sanderling Wat vrijwel niemand in Nederland weet, is dat ook het International Baccalaureate (IB) eindexamens Nederlands afneemt. En wat voor examens! Het IB is een gerenommeerd internationaal onderwijsprogramma dat veel wordt gebruikt op internationale scholen. Op een aanzienlijk aantal scholen kunnen leerlingen ook Nederlands kiezen als eindexamenvak. In … [Lees meer...] overVoor inspirerend eindexamen Nederlands moet je naar het buitenland
Amerikanen hebben geen probleem met diversiteit
De jonge generatie kookt van woede in De verleden tijd van lijken Door Marc van Oostendorp "Femke!" zei de voormalige boomlange, voormalige, in een manager veranderde, promovenda Sophie, terwijl ze de kamer binnenstormde waar de voormalige, in een manager veranderde postdoc Femke achter haar bureau stond om de tekst op haar laptop te kunnen kijken. "Sophie!" zei Femke. … [Lees meer...] overAmerikanen hebben geen probleem met diversiteit
Gedicht: Urbain Van de Voorde – Toen na veel zwervens…
Toen na veel zwervens... Toen, na veel zwervens op een donkre baan, raapte ik, wat nog aan kracht me bleef, te gader: ‘Hij woont toch hier, Hij, die zich noemt mijn Vader?’ - en 'k ben den klopper op zijn poort gaan slaan. En luistrend bleef ik lang te wachten staan, en luider sloeg ik, immer kwaad en kwader; soms hoorde ik iets als kwamen stappen nader, maar 't was … [Lees meer...] overGedicht: Urbain Van de Voorde – Toen na veel zwervens…
De wind, de hitte en regen hieuwen zijn stam
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (179) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Grote beuk Hij is het zwijgen rechtop de hemel in; de wind, de hitte en regen hieuwen zijn stam en takken, zijn wortels als houten fonteinen wellend uit de bronnen. Alle seizoenen krijgen kwartier, … [Lees meer...] overDe wind, de hitte en regen hieuwen zijn stam
Gedicht: G.J. Resink – Djangir
Djangir Zij dansen. Duizend dromen in één nacht. De dromen van een licht bewogen leven: Hoe men lief kan hebben; hoe men best zacht Mag zijn, maar niet half-zacht; hoe men zich geven Moet, maar nooit helemaal; hoe men wel beven Kan van ontroering, doch, op vorm bedacht, De hartstocht door een gouden huid moet zeven Tot zweetglans, oogopslag en pradadracht. … [Lees meer...] overGedicht: G.J. Resink – Djangir
‘Difficulteren’ zoeken met digitale methoden
Door Jan Odijk Clariah is een groot project dat de empirische basis voor digitaal geesteswetenschappelijk onderzoek wil faciliteren. In de CLARIAH-PLUS-aanvraag (p. 8) wordt gesteld: “The CLARIAH infrastructure will increase our empirical base, options for analysing […] data, and the efficiency of research by orders of magnitude (data-intensive science).” Maar is dat ook echt … [Lees meer...] over‘Difficulteren’ zoeken met digitale methoden
Brave carrièrewetenschappers: gevaar of onzin?
Door Marc van Oostendorp Wordt de wetenschap voortgedreven worden door briljante enkelingen met het juiste inzicht? Of juist door de tienduizenden brave wetenschappers die heel precies hun werk doen en daarover keurige artikelen schrijven in 'top' journals? Wat is de beste manier om nieuwe wetenschappelijke kennis op te doen? Niemand weet het natuurlijk – per definitie: … [Lees meer...] overBrave carrièrewetenschappers: gevaar of onzin?
Gedicht: Wanda Koopman — Zooals de dotterbloem
Zooals de dotterbloem Hart in het bosch van de nacht Is bij een vijver gebracht Zag in de donkere poel Schijnsel van gouden bloem Schijnsel van gouden bloem Dof als een dotterbloem Schaduw die schaduw neemt Jij die in leven bleef … [Lees meer...] overGedicht: Wanda Koopman — Zooals de dotterbloem
wurgen
Door Michiel de Vaan wurgen ww. ‘de keel dichtknijpen’ Vroegmiddelnl. verworgen ‘wurgen’ (1240), worgen ‘bij de keel grijpen’ (1291–1300), ghewurghet ‘gewurgd’; Middelnl. worgen, verworgen ook onovergankelijk ‘stikken, smoren’, (1479). Nieuwnl. worgen (1510), gewercht (1573), wurgen (1617). Nog rond 1900 geldt worgen ook in het Noordnederlands als de standaardvariant, na … [Lees meer...] overwurgen
28 juni, Leiden: Paneldiscussie ‘Hij, zij of hen? Hoe moet de universiteit jou aanspreken?’
‘Beste reizigers…’ Genderneutrale aanspreekvormen, non-binair taalgebruik: het debat op een inclusievere Nederlandse taal is immens. Hoe zorgen we dat de taal niet achterblijft op de maatschappij? Hoe moeten leraren studenten aanspreken in een collegezaal? Hoe zit het met officiële brieven die de universiteit rondstuurt? Zijn neutrale aanspreekvormen zoals hen/hun te … [Lees meer...] over28 juni, Leiden: Paneldiscussie ‘Hij, zij of hen? Hoe moet de universiteit jou aanspreken?’
Ook als neerlandicus ben ik dol op internationalisering
Door Lotte Jensen Als neerlandicus ben ik dol op internationalisering. Over twee weken mag ik bijvoorbeeld spreken op een congres in Sheffield waar het 70-jarige bestaan van Dutch Studies wordt gevierd. Uitnodigingen om gastcolleges te geven in Keulen, Zürich en Boedapest neem ik eveneens gretig aan. Enthousiaste, leergierige studenten willen daar alles weten over de … [Lees meer...] overOok als neerlandicus ben ik dol op internationalisering
De leukste taalkundige van Nederland
Door Marc van Oostendorp Vandaag wordt in Utrecht een nieuwe hoogleraar taalkunde geïnstalleerd: Roberta D'Alessandro, volgens mij een van de interessantste taalwetenschappers die er momenteel in Nederland zijn. Om vier uur houdt ze haar oratie. Ik bewonder haar om haar vermogen om bruggen te slaan. D'Alessandro is opgeleid in Stuttgart in het door de Amerikaan Noam Chomsky … [Lees meer...] overDe leukste taalkundige van Nederland
Gedicht: I.K. Bonset – 9 x B
9 × B 1 De bomen zijn de benen van het landschap. B. 2 De mens is goed, wanneer hij er geen belang bij heeft slecht te zijn. Hij is slecht wanneer het niet in zijn belang is goed te zijn. B. 3 De antimakassar is de graadmeter onzer cultuur, het sentimentalisme, de speen. B. 4 Ziet ge? B. 5 Ten einde raad bracht ik … [Lees meer...] overGedicht: I.K. Bonset – 9 x B
Dutch in Ceylon
Door Christopher Joby One of the areas of Asia in which the Dutch East India Company (VOC) was active was Ceylon. Today we can see a vestige of this in the fort at Galle which the VOC significantly strengthened. In the sixteenth century the Portuguese were the dominant European power on the island, which was rich in spices, particularly cinnamon. However, in the seventeenth … [Lees meer...] overDutch in Ceylon
onderscheid / verschil
Verwarwoordenboek Vervolg (73) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overonderscheid / verschil
Elk voordeel hep se nadeel
Een pleidooi voor het herintellectualiseren van de docent-Nederlands en van het onderwijs dat hij geeft Door Rien Rooker Steller dezes, nu een gepensioneerd-70’er, heeft het overgrote deel van zijn werkzame leven doorgebracht in de bovenbouw vwo/havo van een Zeeuwse school. Mijn geheugen is verzadigd van de herinneringen daaraan en ik geef daarvan hier een voorbeeld dat een … [Lees meer...] overElk voordeel hep se nadeel
Kindermisbruik binnenskamers
Door Marc van Oostendorp Een te weinig beoefende vorm van literatuuronderzoek is volgens mij: de literatuur gebruiken als een thermometer van de obsessies van een tijd. Waarover schrijven de schrijvers nu? En wat zegt dat over de tijd waarin ze leven? Waarom verschijnen er in Frankrijk zoveel boeken over mensen die volkomen vereenzamen én doordraaien in hun appartementje in … [Lees meer...] overKindermisbruik binnenskamers
Gedicht: Petra Kottman – Bot
Bot Ik heb het koud. Jij doet er alles aan om mij weer warm te maken. Je masseert mijn voeten. Veel te zacht, want je bezeert toch niet mijn harde bot, van vlees ontdaan: beenderen voelen niet. Ik zie het aan, je goedbedoelend strelen. Is 't verkeerd als ik vertel: ik heb allang geleerd dat niemand helpt, dat kou scherp blijft bestaan? … [Lees meer...] overGedicht: Petra Kottman – Bot
Nederlands is stiekem gewoon een bètastudie
Door Mark Visscher De grootste misvatting over de studie Nederlands is dat de buitenwereld denkt dat de matching bestaat uit drie vragen die positief beantwoord moeten worden voor toelating: “Heeft u dyscalculie?” “Jazeker, mijnheer. Getallen interesseren mij het minste niet.” “Dat is goed nieuws. Bent u in het bezit van meer boeken of Facebookvrienden?” “Boeken, … [Lees meer...] overNederlands is stiekem gewoon een bètastudie
Weg van de polarisatie. Naar een positief en pragmatisch taalbeleid
Op 19 april vond in Gent het symposium 'Weg van de polarisatie. Naar een positief en pragmatisch taalbeleid' plaats. De taalkundige Miet Ooms plaatste video's van de lezingen op dit symposium op haar YouTube-kanaal. U kunt de filmpjes hier bekijken: Joël De Ceulaer: Slordigheid als norm. … [Lees meer...] overWeg van de polarisatie. Naar een positief en pragmatisch taalbeleid
