Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! De Neerlandistiek-redactie wacht uw herinneringen aan de deze week geboren of overleden neerlandici met spanning weer af. Zoals u ziet kan de lijst ook best nog wat aanvulling hebben. Misschien staan er nog veel neerlandici niet op de lijst omdat er van hen geen levensberichten op het internet te vinden zijn. Aarzelt u dan niet … [Lees meer...] overSlowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Artikel
Vaarwel Leiden
Door Marc van Oostendorp Vandaag precies vijftien jaar geleden ben ik in Leiden komen wonen. En nu vertrek ik weer. Aan het begin van onze eeuw was de huizenmarkt ongeveer al bijna even overspannen als nu. Ik werkte in Amsterdam, maar besloot in Leiden te gaan wonen omdat huizen in de buurt van het Meertens Instituut te duur waren. Ik wilde in een kleine stad … [Lees meer...] overVaarwel Leiden
Gedicht: Rudy Kousbroek – Bevroren woorden
Bevroren woorden In de strenge winter van '96 Was het zo koud Zelfs de woorden bevroren Zodra zij werden uitgesproken. Ze lagen bij handenvol op straat Als gekleurde kralen, Sommige rood, sommige goud, De meeste grauw als zand. … [Lees meer...] overGedicht: Rudy Kousbroek – Bevroren woorden
De geur van graan dat bloeit en stuift
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (164) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Het vers van Gorter Het vers van Gorter heeft de geur van graan dat bloeit en stuift: die reuk van hemels zoet met erdoorheen het aardse evengoed: dat zegt de tarwe en het brood al aan. En koren … [Lees meer...] overDe geur van graan dat bloeit en stuift
Gedicht: Jacob Cats – Geld is een wonder ding
Geld is een wonder ding, daar op een ieder wacht, Geld heeft aan menig man den adel toegebracht. Geld maakt de kleine groot, geld geeft geduchte krachten, Geld maakt de droeven blij, en doet de prinsen achten. Geld oefent hoog gebied, waaruit dan adel wast, Geld is aan alle kant een aangename gast. Geld op een ander tijd doet torens, hoge wallen, Ja steile rotsen zelfs … [Lees meer...] overGedicht: Jacob Cats – Geld is een wonder ding
Femke, twee maal populair
Voornamendrift (13) Door Gerrit Bloothooft Figuur 1. Populariteit van Femke (18.778 geboorten), benaderd met twee modelcurven. Een modeverschijnsel komt en gaat. Na Annie, Willy en Corrie in de jaren veertig kwamen in de jaren vijftig en zestig Yvonne, Ingrid, Monique, Marcel en Remko aan de beurt. Het waren voor Nederland (bijna) nieuwe namen, met de eigenschap dat … [Lees meer...] overFemke, twee maal populair
Galien Rethore : hoofdstuk 67
De historie van Galien Rethore Hier beghint die seer schoone wonderlijke historie van den aldervromsten campioen Galyen Rethore met oock die aldermeeste bloetstortinghe der Kerstenen ende der heydenen, geschiet op den Ronchevale, doer die verradereie vanden alder valschsten verrader Gouweloen. Zoals gedrukt door Willem Vorsterman te Antwerpen [1520-1525?] Hoofdstuk … [Lees meer...] overGalien Rethore : hoofdstuk 67
Een echte geleerde
Door Marc van Oostendorp Gisterenmiddag was ik erbij, toen het Jiddisch Nederlands Woordenboek werd gepresenteerd, een gigantisch lexicografisch project dat vrijwel geheel het werk is van één man: Justus van de Kamp. 80.000 woorden Jiddisch heeft hij al beschreven. Het is daarmee nu al waarschijnlijk het grootste woordenboek ter wereld voor die taal. En nog altijd werkt hij … [Lees meer...] overEen echte geleerde
Gedicht: L.F. Rosen – Restanten
Uit Spiegelalbum, de nieuwe bundel van L.F. Rosen. Restanten Leg de vinger op de ook nu nog besluiteloze lippen en zie de laatste magere woorden bruin en korrelig worden op papier en in de ogen van hen die nooit in de spiegel kijken. … [Lees meer...] overGedicht: L.F. Rosen – Restanten
Leren over taal is leren over gesprekken
Door Lucas Seuren Wetenschap, elke wetenschap, begint met observatie. Wil je iets begrijpen, wil je ideeën, hypotheses, en theorieën kunnen vormen, dan moet je eerst je studieobject uitgebreid observeren. Pas als je na uren, dagen, weken, en misschien maanden denkt te begrijpen hoe je object werkt, dan pas kun je je ideeën gaan toetsen. Zo werkte Darwin, en zo zouden … [Lees meer...] overLeren over taal is leren over gesprekken
De Germanen zijn dood; leve de Germanen!
Door Peter Alexander Kerkhof Wie afgelopen maanden de kranten heeft opengeslagen, heeft daar geregeld de naam Erkenbrand zien staan. Deze naam behoort toe een studiegenootschap dat Nederland wil behoeden voor islamitische ‘omvolking’ en gelooft dat ieder volk thuis hoort in zijn eigen land. Niet alleen hun rechts-nationalistische gedachtengoed, maar ook de naam Erkenbrand … [Lees meer...] overDe Germanen zijn dood; leve de Germanen!
Waarom woorden lenen?
Door Marc van Oostendorp Waarom lenen we woorden uit andere talen? Ik kende de literatuur niet over die vraag, ik wist eigenlijk alleen maar van populaire verklaringen zoals dat het allemaal aanstellerij is, en dat een leenwoord gebruiken betekent dat je je wereldser voordoet dan je eigenlijk bent. Maar er bestaan dus ook mensen die er uitgebreider over hebben nagedacht. In … [Lees meer...] overWaarom woorden lenen?
Gedicht – Herman De Coninck – de lenige liefde
Herman De Coninck zou vandaag 74 zijn geworden. de lenige liefde (9) je truitjes en je witte en rode sjaals en je kousen en je slipjes (met liefde gemaakt, zei de reclame) en je brassières (er steekt poëzie in die dingen, vooral als jij ze draagt) – ze slingeren rond in dit gedicht als op je kamer. … [Lees meer...] overGedicht – Herman De Coninck – de lenige liefde
Verhalen zijn een wonderlijke prestatie
Door Lucas Seuren Stel je de volgende alledaagse situatie voor. Je zit met een vriend of vriendin in een koffietentje te genieten van een soja latte met een stukje worteltaart, terwijl je elkaar bij praat over jullie belevenissen van de laatste weken. Dit gesprek verloopt vrij gestructureerd, waarbij jullie veelal om de beurt zullen praten. Maar niet alle beurten zijn even … [Lees meer...] overVerhalen zijn een wonderlijke prestatie
Lucebert valt niet ver van de boom
Door Jos Joosten Gisteren schreef Marc van Oostendorp op Neerlandistiek een verstandig stuk over Wim Hazeu's biografie van Lucebert, strekking: had de biograaf niet bezonkener te werk moeten gaan en zijn materiaal verdergaand moeten analyseren? Ik denk dat Van Oostendorp een goed punt heeft. Hazeu's eigen verhaal is dat hij, nadat hij de beruchte brieven van de jonge … [Lees meer...] overLucebert valt niet ver van de boom
Nieuwe app helpt docenten die Nederlands als tweede taal doceren
(Persbericht Universiteit Utrecht) 21 februari is wereldwijd de Internationale Dag van de Moedertaal. Op deze dag vieren we samen met initiatiefnemer UNESCO taalkundige en culturele diversiteit en meertaligheid. Een mooie dag om stil te staan bij de app die op dit moment aan de Universiteit Utrecht ontwikkeld wordt: Moedertaal in het onderwijs Nederlands als Tweede Taal … [Lees meer...] overNieuwe app helpt docenten die Nederlands als tweede taal doceren
Liefde is bescherming: van en over Couperus en Gorters Verzen 1890.
Door Sander Bink Liefde is bescherming. Zij dacht dat, zo zij liefhad, zij beschermen zou, zij hèm beschermen zou, voor het Leven, het Noodlot en zichzelf. Want liefde was haar het afsmekende gebed: het Noodlot zou niet durven verpletteren, een, die werd bemind… Dit zijn de mooiste drie zinnen uit de hele Nederlandse literatuur. De passages over de liefde uit 1 Korinthiërs … [Lees meer...] overLiefde is bescherming: van en over Couperus en Gorters Verzen 1890.
blij / vrolijk
Verwarwoordenboek Vervolg (59) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overblij / vrolijk
Zat Stockholm op de idealen van Swaanswijk te wachten?
Na de oorlog in 1948 publiceerde het literaire tijdschrift Libertinage een nagelaten romanfragment ‘Het Plagiaat’ van Menno ter Braak die met zijn ‘angst voor de heilstaat’ op 15 mei 1940 bij de inval van de Duitsers zelfmoord had gepleegd. … [Lees meer...] overZat Stockholm op de idealen van Swaanswijk te wachten?
De eerste ‘elft: waarom valt de h weg in sommige dialecten van het Nederlands?
Dit stuk verschijnt in het kader van de Nieuwsbrief Neerlandistiek voor de klas. Het bevat geen origineel onderzoek, maar is een vereenvoudigde weergave van recent onderzoek op het gebied van het Nederlands, speciaal bedoeld voor leerlingen van de middelbare school. Door Marten van der Meulen 'ello guv'nor! Dit is misschien wel het meest stereotype zinnetje voor het plat … [Lees meer...] overDe eerste ‘elft: waarom valt de h weg in sommige dialecten van het Nederlands?
Vacature: stage Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (IVN)
Ben jij benieuwd hoe onderzoekers van over de hele wereld bezig zijn met de Neerlandistiek? En wil je bijdragen aan de organisatie van een groot congres? Dan is een stage bij de Internationale Vereniging voor Nederlandistiek (IVN) misschien wat voor jou. Iedere drie jaar organiseert de IVN het Colloquium Neerlandicum: het congres voor iedereen die zich professioneel … [Lees meer...] overVacature: stage Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (IVN)
‘Er wordt gezweet’
Door Marc van Oostendorp Een van de wonderlijkste eigenschappen van het Nederlands: dat wij zinnen in de lijdende vorm kunnen zetten die helemaal geen lijdend voorwerp hebben. In de meeste talen heb je die nodig. Het Engels is een eenvoudig voorbeeld: Jozef bakt die taart wordt in de lijdende vorm Die taart wordt gebakken. Het oorspronkelijke lijdend voorwerp die … [Lees meer...] over‘Er wordt gezweet’
Gedicht: André van der Veeke – Clan
Uit Dwangarbeider van de poëzie, een keuze uit de tot nu toe verschenen zeven bundels van André van der Veeke. Clan Namen hopeloos gefixeerd door jaartallen Het hiernamaals blijkt een register op internet Ik ben op zoek naar ondergewaardeerde zwoegers, haastig gestorven landarbeiders, dienstmaagden Rauw volk van mijn clan, intussen bevorderd tot de eeuwige … [Lees meer...] overGedicht: André van der Veeke – Clan
Stageplaatsen Database Geschiedenis Nederlandse Taalkunde (DAGENTA)
Begin februari is de Database Geschiedenis Nederlandse Taalkunde (DAGENTA) gelanceerd; zie hier voor de achtergrond. Het doel van DAGENTA is om historische werken over de Nederlandse taal te ontsluiten en daarmee het historisch taalonderzoek te stimuleren en vergemakkelijken, zowel voor de neerlandici in de Lage Landen als voor de neerlandici extra muros. Historische werken … [Lees meer...] overStageplaatsen Database Geschiedenis Nederlandse Taalkunde (DAGENTA)
Ruimteboter
Door Viorica Van der Roest Vroeger karnde men boter in een houten ton, maar tegenwoordig wordt het gemaakt in fabrieken. Met als resultaat een enorme hoeveelheid verschillende pakjes roomboter in de schappen van de supermarkt. In 2010 probeerde de Keuringsdienst van Waarde uit te vinden wat nou het verschil is tussen al die soorten, en natuurlijk vooral: hoe roomboter in die … [Lees meer...] overRuimteboter
