De nieuwe Parelduiker is verschenen en bevat behalve de vertrouwde artikelen over schrijvers over wie je altijd meer zou willen weten nog drie opmerkelijke stukken, waarvan twee over de oorlog: Brakman in de oorlog Willem Brakman-biograaf Nico Keuning neemt aan de hand van de autobiografische roman Debielen en demonen Brakmans oorlogsjaren onder de loep. Die vormden een … [Lees meer...] overNieuwe Parelduiker: Brakman in de oorlog
Artikel
Gedicht: Riekus Waskowsky – Reisopdracht
Reisopdracht en als je weggaat ... regen, er dreigt regen, storm blaast zand over de wegen, men moet z'n ogen beschermen. angstige vogels zwermen boven het land. de lucht is zwart. ... zeg langzaam: Ik hou van regen. Ik hou van storm. Ik ben niet bang. Riekus Waskowsky (1932-1977) uit: Verzamelde gedichten (1985) Riekus … [Lees meer...] overGedicht: Riekus Waskowsky – Reisopdracht
Van Ik heet Jan tot Ik noem Jan
Hoe zijn ontstaan en opmars van een Belgisch-Nederlandse constructie te verklaren? Door Luc de Grauwe Volgens het Bijbelboek Genesis (2:4b-25) boetseert Jahwe-God eerst de mens en “toen vormde hij uit aarde alle in het wild levende dieren en alle vogels, en hij bracht die bij de mens om te zien welke namen de mens ze zou geven: zoals hij elk levend wezen zou noemen, zo zou … [Lees meer...] overVan Ik heet Jan tot Ik noem Jan
23 september 2017: Laureatenmiddag, MNL
In 2017 bekroonde de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde de bundel Grond van Idwer de la Parra met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs en de roman De tolk van Java van Alfred Birney met de Henriette Roland Holst-prijs. De uitreiking van de toegekende prijzen vindt plaats in het Academiegebouw te Leiden tijdens de Laureatenmiddag op 23 september a.s. om 12:00 … [Lees meer...] over23 september 2017: Laureatenmiddag, MNL
Druppelend water op de koffie
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (141) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Impasse Wij stonden in de keuken, zij en ik. Ik dacht al dagen lang: vraag het vandaag. Maar omdat ik mij schaamde voor mijn vraag wachtte ik het onbewaakte ogenblik. Maar nu, haar bezig ziend in … [Lees meer...] overDruppelend water op de koffie
Gedicht: C.S. Adama van Scheltema – Kindergedachten
Kindergedachten. Het regent - o wat regent het! Ik hoor het uit mijn warme bed, Ik hoor de regen zingen, - Het regent, regent dat het giet - Dat niemand daar nou iets van ziet Van al die donkre dingen! Het ruischt en regent en het spat - Nou worden alle boomen nat En plast het in de slooten, - Het regent óver- óveral -! O he! - daar loopt het zeker al In straaltjes uit de … [Lees meer...] overGedicht: C.S. Adama van Scheltema – Kindergedachten
East meets West on Subtitling
Terugblik op een cursus ondertitelen van het Nederlands naar het Hongaars, Pools, Slovaaks en Tsjechisch Door Agata Kowalska-Szubert De week van 4 tot 8 september werd de Brusselse campus van de KU Leuven het mekka van een twintigtal neerlandici extra muros die het ondertitelen onder de knie wilden krijgen. De cursus werd aangeboden aan freelancevertalers, universitaire … [Lees meer...] overEast meets West on Subtitling
Bart FM Droog over plagiaat
Door Bart FM Droog Een recente plagiaatzaak (buiten-literair) waarover ik geraadpleegd werd, bracht me ertoe een al eerder gekoesterd idee uit te voeren: een gedegen pagina over plagiaat. Ik behandel vooralsnog een beperkt aantal plagiaatbeschuldigingszaken, vooral over plagiaat in de literatuur, vertel wat plagiaat is, noem motieven van de plagiatoren en de belangrijkste … [Lees meer...] overBart FM Droog over plagiaat
Rocksterrengedrag in de (taal)wetenschap
Door Marc van Oostendorp De taalkundige wereld op de sociale media waren de afgelopen dagen in rep en roer vanwege een schandaal. Een collega – FJ, een betrekkelijk jonge, net tot hoogleraar benoemde psycholinguïst aan de Universiteit van Rochester – zou seksuele intimiderend zijn opgetreden tegen een groot aantal vrouwelijke studenten, promovendi en postdocs: opmerkingen … [Lees meer...] overRocksterrengedrag in de (taal)wetenschap
Waar ontmoeten wetenschap en literatuur elkaar? Tweegesprek dichter Micha Hamel en letterkundige Lotte Jensen
We heten u van harte welkom bij dit tweegesprek op het snijvlak van kunst en wetenschap tussen Micha Hamel en Lotte Jensen. Aan de hand van enkele gedichten van Micha Hamel gaan zij in gesprek over onderwerpen als: hoe kijkt een dichter naar de wetenschap die hem/haar probeert te verklaren en is het maatschappelijk engagement van dichters in de 19e eeuw anders dan van … [Lees meer...] overWaar ontmoeten wetenschap en literatuur elkaar? Tweegesprek dichter Micha Hamel en letterkundige Lotte Jensen
Tragedie na 399 jaar terug in de Ridderzaal van het Muiderslot
Op 29 september 2017, exact 399 jaar nadat het stuk in de Grote Sale van het Muiderslot voor prins Maurits in première ging, speelt Theater Kwast op dezelfde plek deze unieke co-productie van Samuel Coster (1579-1665) en P.C. Hooft (1581-1647): de tragedie Isabella. Een tragedie van twee giganten Isabella is een unieke co-productie van twee van de invloedrijkste … [Lees meer...] overTragedie na 399 jaar terug in de Ridderzaal van het Muiderslot
Gedicht: J.C. van Schagen – Narrenwijsheid
Narrenwijsheid (1) Niets is, dat niet goddelijk is daarom wil ik niets uitzonderen ik geef geen namen ik laat adel en schoonheid liggen, ik vraag niet naar recht ik blijf niet staan bij slecht en lelijk goed en deugdzaam gaan mij niet aan de regen regent over bos en zee en over de stille velden in de slootjes regent de regen, op de verre buitenwegen en op het … [Lees meer...] overGedicht: J.C. van Schagen – Narrenwijsheid
Wij eten ook heel weinig vlees
Door Guusje Jol Sinds kort weet ik het zeker: veel mensen vinden mij irritant. Omdat ik vegetarisch eet. (Ik zeg dat liever dan dat ik vegetariër ben. Dat suggereert dat dat mijn eetvoorkeur de enige identificerende factor is. Ik maak mezelf graag wijs dat dat niet zo is.) Hoe kwam ik tot dit nuttige inzicht? Het stond laatst zo in het NRC: ‘Het verklaart wel waarom veel … [Lees meer...] overWij eten ook heel weinig vlees
Galien Rethore : hoofdstuk 30
De historie van Galien Rethore Hier beghint die seer schoone wonderlijke historie van den aldervromsten campioen Galyen Rethore met oock die aldermeeste bloetstortinghe der Kerstenen ende der heydenen, geschiet op den Ronchevale, doer die verradereie vanden alder valschsten verrader Gouweloen. Zoals gedrukt door Willem Vorsterman te Antwerpen [1520-1525?] Hoofdstuk … [Lees meer...] overGalien Rethore : hoofdstuk 30
De Alphaman: De donkere kamer van Damocles
Henri Osewoudt is een bijzondere man. Hij trouwt met zijn nicht en verkoopt sigarendoosjes. Of hij een verzetsheld of een verklikker was? Dat mag je zelf bepalen! De leraren van 'De alphaman' vatten op geheel eigen wijze De donkere kamer van Damocles samen. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overDe Alphaman: De donkere kamer van Damocles
‘Elke jongen leest een ander boek’
Door Marc van Oostendorp Hoe bepaal je wat een zin betekent? Het moet ongeveer zo gaan: je zoekt in het gigantische woordenboek in je hoofd op wat ieder van de woorden betekent, je bekijkt hoe die woorden zich in de zin tot elkaar verhouden – wat het onderwerp is en wat het lijdend voorwerp, bijvoorbeeld – en dan stel je de betekenis van de zin vast. De betekenis … [Lees meer...] over‘Elke jongen leest een ander boek’
VIOT-conferentie 17-19 januari 2018: Duurzame Taalbeheersing
Van 17 tot en met 19 januari 2018 vindt in Groningen de veertiende VIOT-conferentie plaats. Tijdens deze driedaagse conferentie van de Vereniging Interuniversitair Overleg Taalbeheersing staat het thema Duurzame Taalbeheersing centraal. In negentig lezingen en zeven symposia wordt de aandacht gevestigd op de vraag wat in theorievorming, onderzoek en toepassingen op het terrein … [Lees meer...] overVIOT-conferentie 17-19 januari 2018: Duurzame Taalbeheersing
Literaire bruggenbouwers tussen Nederland en Frankrijk
(Persbericht AUP) Lang gold Parijs als het centrum van de wereldliteratuur en was het Frans een internationale lingua franca. Het effect daarvan is te merken in de geschiedenis van de Nederlandse literatuur, die vaak een sterke gerichtheid op Franse modellen vertoonde. Andersom heeft Nederland op verschillende momenten een rol gespeeld als cultureel ideaal voor Franse … [Lees meer...] overLiteraire bruggenbouwers tussen Nederland en Frankrijk
Gedicht: Chr.J. van Geel – Regen & Wijde regen & Tuin
• Elly de Waard over (de honderdste geboortedag (gister) van) Chr.J. van Geel. Regen De regen holt de aarde uit, de regen holt de putjes na. * Wijde regen Druppels laten zich te water, baders die met koetsjes komen, elk zijn plaats, ook in de sloot, afstand houdt de kringen gaaf. * Tuin Altijd wordt de tuin bezocht, de zachte aarde, door ruisende … [Lees meer...] overGedicht: Chr.J. van Geel – Regen & Wijde regen & Tuin
eigenlijk / feitelijk
Verwarwoordenboek Vervolg (38) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overeigenlijk / feitelijk
Ilja Leonard Pfeijffer als zo’n aapje
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (32) Door Marc van Oostendorp Op het eerste gezicht lijkt hij wat onhandig, de beeldspraak die Ilja Leonard Pfeijffer in zijn roman La superba gebruikt om de zeventigjarige Engelsman te beschrijven die iedere dag weer opduikt op een terras in Genua om er gin-tonic te drinken en anekdotes te vertellen: Hij zat daar als een gepensioneerde … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als zo’n aapje
Gedicht: Joannes Reddingius – Regen
Regen Regen, regen valt aldoor Kletter, tik en tik ik hoor Op de ruiten, buiten, buiten, Regen zing uw zang en zing In de vale schemering. Tik eentonig liedje mij Span een klein verdrietje mij In het duister, fluister, fluister Spin mij in uw toverkring In de grijze schemering. … [Lees meer...] overGedicht: Joannes Reddingius – Regen
In memoriam Peter King (1922-2017)
Door Roel Vismans Op 3 juli overleed Peter King, 95 jaar oud. Hij was een van de prominentste naoorlogse neerlandici van Groot-Brittannië. Peter was geboren in Wimbledon en diende tijdens de tweede wereldoorlog geruime tijd als verbindingsofficier van de Royal Navy op een Nederlandse onderzeeër, waar hij zijn belangstelling voor de Nederlandse taal, literatuur en cultuur aan … [Lees meer...] overIn memoriam Peter King (1922-2017)
’t Dialectenbureau (en ik), afl. 7
door Jan Stroop Behalve bij de contactbijeenkomsten opereerden de drie afdelingen van ’t Instituut niet vaak gezamenlijk. Als er eens een jubilaris was dan zochten we die allemaal op en dan luisterden we naar de toespraakjes en zongen “Lang zal ze/tie leven”, gevolgd door “Hij/Zij leve hoog, ja hoog.” Gevolgd door koffie met gebak. Één keer in de zoveel jaar kregen we … [Lees meer...] over’t Dialectenbureau (en ik), afl. 7
Wat betekent een belofte van een dichter?
Door Marc van Oostendorp Er gaapt, zeggen ze, een diepe kloof tussen de filosofie en de dichtkunst. Dat is allemaal bij Plato begonnen, die vond dat dichters geen plaats hadden in de ideale staat, omdat dichters op hun best een schijnbeeld gaven van de schijnwereld waarin wij leven. Ook de Angelsaskische ('analytische') taalfilosofen van de twintigste en eenentwintigste … [Lees meer...] overWat betekent een belofte van een dichter?
