Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! De afgelopen week verschenen er twee overlijdensberichten van onlangs verscheiden neerlandici, die wij natuurlijk onmiddellijk toegevoegd hebben aan onze lijst. Op 13 november zullen wij de geboortedag gedenken van Willem van den Berg (overleden op 16 augustus), en op 29 februari volgend jaar de geboortedag van Henk Meter … [Lees meer...] overSlowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Artikel
Gedicht: Prudens van Duyse – Vroeger en nu
Vroeger en nu Die vroeger zeide, of schreef, of prenten liet, Wat ieder dacht, die dacht, werd, zonder sagen, Na kort proces, het paste hem of niet, Gehangen of verbrand, of doodgeslagen. Men leeft nu slimmer met zoo'n stouten gast, Men laat hem zonder brood of broodambt loopen, Verduikt zijn schrift, waar niemand tegen bast, En laat hem met den dood zijn moed … [Lees meer...] overGedicht: Prudens van Duyse – Vroeger en nu
Het geloof dat vlammend splijt den harden rots
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (138) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp De maning stijgt uit diepe wezens-gronden: ‘Ga uit, zeg het geloof dat vlammend splijt den harden rots van waanzin en van zonde die ons van de blauwende verten scheidt. Ja, zeg wat gij in uw hart hebt … [Lees meer...] overHet geloof dat vlammend splijt den harden rots
Gedicht: A. van Collem – Twee gedichten
Bloemen, sterren, grassen en de zon Bloemen, sterren, grassen en de zon Nemen voortaan het bedoelen over Van de kleine mensen op de aarde. Want de werelden die in hen zijn Moeten wachten op het mensenwoord Dat hun zeggen zal waarom zij werden Bloemen, sterren, grassen, en de zon. uit: Nieuwe Liederen der Gemeenschap (1920) … [Lees meer...] overGedicht: A. van Collem – Twee gedichten
Kut als oudste Nederlandse woord en aanverwante etymologische kwesties
Door Peter Alexander Kerkhof Etymologisch gezien zijn vagina’s razend interessante dingen. Enerzijds zijn vagina’s alledaagse lichaamsdelen en behoren ze daarom tot wat taalkundigen het basisvocabulaire noemen. We mogen daarom verwachten dat woorden voor vagina’s archaïsch lexicaal materiaal bevatten dat ver teruggaat in de prehistorie van de desbetreffende taal. Dit is … [Lees meer...] overKut als oudste Nederlandse woord en aanverwante etymologische kwesties
Misdaad en straf bij Seneca en Spinoza
Door Ton Harmsen Rond 1640 ontdekte Vondel Sophocles, en daarmee was het afgelopen met zijn liefde voor Seneca. Maar dat betekende niet dat deze wijze woordkunstenaar verwaarloosd werd. Zijn briljante dialogen, zijn encyclopedische kennis van mythologie, zijn originele stijlfiguren en zeker de stoïcijnse levenslessen in zijn sententiae vonden alom bewondering en navolging. Bij … [Lees meer...] overMisdaad en straf bij Seneca en Spinoza
Ilja Pfeijffer als romantischer Grieche
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (25) Door Marc van Oostendorp Het mooiste essay in Ilja Leonard Pfeijffers geruchtmakende bundel Het geheim van het vermoorde geneuzel is zonder enige twijfel dat over "Pindarus, Horatius en 'der romantische Grieche'". Anders dan de meeste andere opstellen in de bundel is het oorspronkelijk verschenen in een geleerd boek en … [Lees meer...] overIlja Pfeijffer als romantischer Grieche
Gedicht: Simon Vinkenoog – Strafrecht
Strafrecht Strafrecht, vroeg ik, wat is strafrecht? wie deelt het recht op straf uit en brengt het recht terecht? Wat is straf? Wie deelt de mens als buit? Een gestrekte draf, de wind die een moordenaar vindt of een hond die tegen zijn schaduw blaft? De mens is goed, hij rijdt in de regen langs zand en bloed, en rookt een natte sigaret. … [Lees meer...] overGedicht: Simon Vinkenoog – Strafrecht
Etymologie: vermouth, weermoed
Door Michiel de Vaan vermout zn. ‘alcoholische drank’ Nnl. vermouth (1853, Surinaamse courant), zelden gespeld als vermout (1909). Ontleend aan Frans vermouth (1798), dat zelf in de 18e eeuw als dranknaam aan Duits Wermut ‘weermoed; weermoedwijn’ ontleend is, hetzelfde woord als Nl. weermoed. De vermouth is dus een terugontlening van een Germaans woord via het … [Lees meer...] overEtymologie: vermouth, weermoed
Galien Rethore : hoofdstuk 27
De historie van Galien Rethore Hier beghint die seer schoone wonderlijke historie van den aldervromsten campioen Galyen Rethore met oock die aldermeeste bloetstortinghe der Kerstenen ende der heydenen, geschiet op den Ronchevale, doer die verradereie vanden alder valschsten verrader Gouweloen. Zoals gedrukt door Willem Vorsterman te Antwerpen [1520-1525?] Hoofdstuk … [Lees meer...] overGalien Rethore : hoofdstuk 27
Ilja Leonard Pfeijffer als Amerikaan
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (24) Door Marc van Oostendorp Ilja Leonard Pfeijffer is heel duidelijk een continentaal Europese schrijver. Hij toont weliswaar af en toe belangstelling voor Japanse filosofie: hij heeft de verdedigingskunst aikido beoefend, waarover hij ook een dichtbundel schreef, Doka. In zijn toneelstuk Malpensa is sprake van het boek voor … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als Amerikaan
Gedicht: Hans Verhagen – Momentum
• Onlangs verschenen: Alle gedichten van P.C. Hooftprijswinnaar Hans Verhagen, met daarin al zijn gedichten tot nu toe. Momentum Geen honderdste seconde krediet hebben ze ons gegeven nadat we toch de waarheid in transparante regels hadden weergegeven als een plastic kinderspeeltje van plusminus 12 cent dat door de veelkantigheid en equilibrium permanent tot in de … [Lees meer...] overGedicht: Hans Verhagen – Momentum
7000 berichten op Neerlandistiek
Op Neerlandistiek staan inmiddels 7000 berichten. (Met dit bericht erbij 7001, maar dit bericht telt niet.) … [Lees meer...] over7000 berichten op Neerlandistiek
Onze Taal-congres 2017
Welke taal gebruik je wanneer? En wat is het effect van de woorden die je kiest? Deze vragen staan centraal op het congres van Onze Taal, dat op zaterdag 7 oktober plaatsvindt in het Beatrix Theater in Utrecht, onder de titel ‘Met andere woorden’. Bent u een taalliefhebber? Meld u dan aan voor deze afwisselende en inspirerende taaldag! Meer informatie en … [Lees meer...] overOnze Taal-congres 2017
loom / sloom
Verwarwoordenboek Vervolg (37) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overloom / sloom
In memoriam Willem van den Berg (1934-2017)
Gisteren hebben we afscheid moeten nemen van een aimabel mens: Willem van den Berg. Vanaf zijn landhuis, halverwege de helling van de Utrechtse heuvelrug bij Rhenen, volgden we hem, samen met zijn gezin dat hem zo dierbaar was, over de stille weg die naar zijn laatste rustplaats leidde. De paarden in de wei, waar hij aan verknocht was, keken verbaasd naar die stoet van zo’n … [Lees meer...] overIn memoriam Willem van den Berg (1934-2017)
Ilja Leonard Pfeijffer als Genuaan
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (23) Door Marc van Oostendorp Ilja Leonard Pfeijffers oerboek heet Brieven uit Genua (2016). Dat beweert hij tenminste in zijn roman Brieven uit Genua: "Ik lieg niet." Hij vertelt dat hij op zestienjarige leeftijd in het Rijswijkse huis van zijn ouders zijn eerste dichtbundel typte, en dit deze titel gaf: "Genua was in die tijd niets meer … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als Genuaan
Gedicht: Jan van Nijlen – Augustusavond
Augustusavond Nu valt de wind, nu gaan de wolken rusten en de avondlucht is blauwer dan de dag, alles bereidt zich tot den onbewusten staat die geneest van alle leed en lach Wij naderen de lang begeerde kusten die onze droom jaren en jaren zag: straks is weer ’t hart gevangen in het rag der verre jeugd en weegt het zwaar van lusten … [Lees meer...] overGedicht: Jan van Nijlen – Augustusavond
In memoriam Henk Meter (1932-2017)
Onlangs bereikte ons het bericht van het overlijden van Jan Hendrik Meter (Gouda 29 februari 1932 – Albano Laziale 3 mei 2017). Jan Hendrik Meter was emeritus hoogleraar aan de Università degli Studi di Roma La Sapienza, waar hij in 1981 werd benoemd tot hoogleraar Nederlandse taal- en letterkunde. Daarvoor was hij vanaf 1959 werkzaam als lector aan het Istituto Universitario … [Lees meer...] overIn memoriam Henk Meter (1932-2017)
Beter denken en praten over geuren in geur-kleursynesthesie
(Persbericht Radboud Universiteit Nijmegen) Mensen die kleuren waarnemen als ze geuren ruiken zijn beter in het onderscheiden en het benoemen van kleuren en geuren dan mensen zonder deze vorm van synesthesie. Dat hebben onderzoekers van de Radboud Universiteit ontdekt. ‘De heersende opvatting was eeuwenlang dat het reukvermogen van mensen er niet echt toe doet. Bovendien … [Lees meer...] overBeter denken en praten over geuren in geur-kleursynesthesie
13 oktober 2017: Conferentie ‘De wondere wereld van de streektaalgrenzen’
Op 13 oktober 2017 organiseren de Stichting Nederlandse Dialecten (SND), Variaties vzw en het Meertens Instituut de jaarlijkse streektaalconferentie in de Posthumuszaal in het Internationaal instituut voor sociale geschiedenis (IISG) in Amsterdam (Cruquiusweg 31, 1019 AT Amsterdam). Tijdens deze conferentie gaan wetenschappers, beleidsmensen en dialectliefhebbers op zoek naar … [Lees meer...] over13 oktober 2017: Conferentie ‘De wondere wereld van de streektaalgrenzen’
Dialect App: Eèsjdes en Mestreechs
Door Leonie Cornips Een wens is eindelijk in vervulling gegaan. Zo’n drie jaar geleden spraken Lukas van der Hijden (Bureau Interactieve Communicatie) en ik met elkaar af hoe we een Dialect App zouden kunnen realiseren, een idee dat al langer leefde bij streektaalfunctionaris Ton van de Wijngaard. Het ontwikkelen van zo’n (web)App door een bureau kost geld, er is technische … [Lees meer...] overDialect App: Eèsjdes en Mestreechs
Ilja Leonard Pfeijffer als Rus
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (22) Door Marc van Oostendorp Toen Ilja Leonard Pfeijffer geboren werd (in januari 1968), was de naam Ilja in Nederland net aan een opmars begonnen, die een piek zou kennen in de vroege jaren zeventig. Ik heb niet kunnen achterhalen waarom het een piek was. (Het verhaal gaat dat Pfeijffer zelf de naam kreeg naar een kinderboek Ilja de kleine … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als Rus
Het belang van de zomercursus voor de internationale neerlandistiek
De 62e editie van de Taalunie Zomercursus Nederlands is onlangs feestelijk afgesloten, en heeft een nieuwe lichting ambassadeurs voor het Nederlands voortgebracht. Maar wat wordt er van de studenten gevraagd tijdens deze intensieve zomercursus? Twee ervaren taaldocenten aan het woord over de professionalisering en het belang van deze cursus voor de internationale … [Lees meer...] overHet belang van de zomercursus voor de internationale neerlandistiek
Vlogboek106 – Tijd om te lezen
In deze video bespreekt Jörgen hoe 'de lezer' wordt gerepresenteerd bij Bert en Ernie, welk onderzoek er naar leestijd is gedaan en hoe je (meer) tijd kunt maken om te lezen. (Klik hier om de video op YouTube te bekijken.) … [Lees meer...] overVlogboek106 – Tijd om te lezen
