Taalkunde van 100 jaar geleden De taalkunde is inmiddels oud genoeg om af en toe wat observaties op te kunnen vissen die voorgangers in, bijvoorbeeld, 1925 deden. In dat jaar schreef bijvoorbeeld de – sowieso heel interessante – taalkundige Wobbe de Vries een artikel in het tijdschrift De nieuwe taalgids over vol, of in het bijzonder over constructies zoals 'vol … [Lees meer...] overEen mand vol bloemen
Artikel
Ik heb de hele Nederlandstalige literaire canon gelezen. Nou en?
Toen ik zo’n drie jaar geleden begon aan de studie Nederlandse Taal en Cultuur in Groningen, deelde een van mijn docenten letterkunde aan ons een leeslijst uit: vijf aan elkaar geniete A4’tjes – voor- en achterkant – met in totaal 158 ‘titels van literaire werken die een afgestudeerde neerlandicus (bachelor) gelezen zou moeten hebben.’ Ik geloof dat de meeste van mijn … [Lees meer...] overIk heb de hele Nederlandstalige literaire canon gelezen. Nou en?
De geschiedenis van stouten Jan
De tijd van de nieuwe illustraties bij de oude tekst is inmiddels voorbij. Waarom? Omdat het kopijrecht op Hoffmanns tekeningen was verlopen en de uitgevers, die het toch al zo moeilijk hebben, daarvoor nu geen cent meer hoeven te betalen? Maar wie betaalde de nieuw gemaakte illustraties dan tot nu toe? Of was dat zoals het een kunstenaarshonorarium betaamt een habbekrats, een … [Lees meer...] overDe geschiedenis van stouten Jan
“Tot grote frustratie van zijn ondervragers hangt de man iedere keer een ander verhaal op”
Een van de dingen die ze je niet vertellen als ze je leren lezen: dat je er als oudere plezier aan kunt beleven omdat je je dan alsnog kunt laten overrompelen door de jeugd. Door de levenslust, de vertellust, de inventiviteit, de kracht van jonge schrijvers. Dat je je als 57-jarige op sleeptouw kunt laten nemen door een 30-jarige schrijver. Door Safae el Khannoussi … [Lees meer...] over“Tot grote frustratie van zijn ondervragers hangt de man iedere keer een ander verhaal op”
Taalverandering betrapt! 5: Noch
Eric Hoekstra bespreekt zinnetjes met negatie overgeleverd uit verschillende periodes van het Oudfries. Vandaag deel 5: lijstnegatie noch: goud noch zilver. goud noch zilver Goud noch zilver! Waar de materialistisch ingestelde lezer direct denkt aan een artikel over goud en zilver, begrijpt de geestelijk ingestelde mens (i.e., de taalkundige) direct dat het gaat om dat … [Lees meer...] overTaalverandering betrapt! 5: Noch
Dichters over Gorter: Erik Bindervoet
In de bundel Aap uit 2002 zijn deze twee kwatrijnen te vinden: Blijf toch dromen van dat arbeidersparadijs! Blij dans je op de strandmuur En je hoeft er nooit schone sokken aan! O zoete tijden die zijn dan. Hyperactief vallen mokknikkers en pruilfluitjes In brijz'len op de hinkels. De Geest der Nieuwe Mensheid gruist: te lang Is de nederlaag … [Lees meer...] overDichters over Gorter: Erik Bindervoet
Romans maken de wereld niet beter
Rondom de roman hangen allerlei misverstanden. Nog onlangs beweerde een goedverkopende Nederlandse romanschrijver op Facebook: "Alle romans die ik ter hand neem, sla ik open in de hoop om de wereld beter te begrijpen." En zo geloven andere mensen dat ze invoelender, vriendelijker, empathischer worden door romans 'open te slaan'. Klopt er ook iets van? Daarover gaat een … [Lees meer...] overRomans maken de wereld niet beter
Dichters over Gorter: Mieke van Zonneveld
In de bundel Leger uit 2017 zijn de volgende twee gedichten te vinden: Dagboek van een lentemeisje ik wilde wel vergaan in ’t licht te loore. (Gorter) I Er was in mijn ogen de glinstering van één die verlangend uit wandelen ging, het zonlicht wenkte hoog en ver, ik wilde nooit meer bij hem weg, er waren ook vogels en … [Lees meer...] overDichters over Gorter: Mieke van Zonneveld
Guus Luijters overleden
Guus Luijters is overleden. Een aangekondigde dood, het was al een tijd officieel (media!) bekend dat Guus kanker had. Luijters schreef vele romans, journalistieke boeken, gedichten en nog meer. Jeroen Brouwers schreef een heus pamflet De Nieuwe Revisor tegen de ‘eenvoudige’ Nederlandse literatuur van de jaren zeventig en richtte daarin harde, gemene pijlen op Guus. Guus … [Lees meer...] overGuus Luijters overleden
Onderwijs, cultuur en wetenschap, verenigt u!
Een van mijn goede voornemens voor 2025: me actiever inzetten voor onderwijs, cultuur en wetenschap. Hoewel Nederland een ministerie heeft dat hiervoor verantwoordelijk is, ontbreekt het volledig aan richting en daadkracht. Minister Eppo Bruins mocht vorige maand zelfs niet aanwezig zijn bij vergaderingen over zijn eigen begroting. Ook daarbuiten lijkt de politiek de problemen … [Lees meer...] overOnderwijs, cultuur en wetenschap, verenigt u!
‘Die historie van Meluzine’ (Gheraert Leeu, Antwerpen 1491) : capittels [41]-[44]
Die wonderlike, vreemde ende schone historie van Melusinen zoals gedrukt door Gheraert Leeu te Antwerpen in 1491. Kritische editie met reproductie van het unieke exemplaarKBR Brussel Inc B 1369,in combinatie met de proza-versie van Je(h)an d’Arras, bezorgd door Willem Kuiper en Inge Van Outryve. Amsterdam 2024 Bibliotheek van Middelnederlandse … [Lees meer...] over‘Die historie van Meluzine’ (Gheraert Leeu, Antwerpen 1491) : capittels [41]-[44]
Poste à pourvoir
Quatre poèmes de Ruth Lasters Née en 1979 à Anvers, Ruth Lasters est entrée en littérature en 2006 : Poolijs (Glace polaire) a été entre autres récompensé par le Prix flamand du meilleur premier roman. À ce jour, elle en a publié trois autres. Mais c’est sans doute comme poète qu’elle s’est le plus affirmée, tant en se produisant sur scène qu’à travers … [Lees meer...] overPoste à pourvoir
Hans Faverey in het Latijn
Vanwege het enthousiaste en enthousiasmerende artikel van Helge Bonset over Hans Faverey, dacht ik: laat ik eens wat gedichten van Faverey in het Latijn vertalen. Ik heb er drie gekozen. Aangezien ik niet gewend ben om wat dan ook in het Latijn te vertalen, hoop ik flink wat commentaar te krijgen van latinisten. Waar ik vooral over twijfel, zijn de naamvallen bij werkwoorden en … [Lees meer...] overHans Faverey in het Latijn
Mijn leeslogboek
Wat lezen mensen anno 2025, en hoe? Daar hebben we geen idee van. Je kunt natuurlijk opzoeken hoeveel boeken er verkocht worden, en welke boeken er via de bibliotheek worden verkocht, maar daarmee krijg je een heel beperkt beeld. In de eerste plaats omdat je geen idee hebt welk van die boeken dan gelezen worden: ik weet niet of er iemand bestaat die alle boeken die ze … [Lees meer...] overMijn leeslogboek
De geschiedenis van Frits Wreedaard
In februari 1927 verscheen als kinderbijlage van het Leeuwarder Nieuwsblad een complete Piet de Smeerpoets in de vertaling van Razoux, op drie na, die geheel opnieuw vertaald waren. Wie de hervertaler is wordt er niet bijgezegd, en waarom er hervertaald moest worden is ook onduidelijk. De vertaling gaat zo: NN – De geschiedenis van Frits Wreedaard Frits Wreedaard was een … [Lees meer...] overDe geschiedenis van Frits Wreedaard
Bon an
Zondag 6 oktober 2024. Ik wandel de poort van de Predikherenkerk in Mechelen binnen. Deze kerk is nog maar pas gerestaureerd en net ingewijd voor allerlei culturele evenementen. Mijn digitaal ticketje wordt gescand en ik kan in de donker gemaakte kerk mijn stoeltje gaan zoeken. Ik mag zowaar op de eerste rij gaan zitten. Jurgen De bruyn van het Zefiro Torna ensemble leidt het … [Lees meer...] overBon an
Uitgelachen en bespot en gedood
Over 'Brommer op zee' van J.M.A. Biesheuvel Het kortverhaal Brommer op zee – leestijd: nauwelijks een tiental minuten – is een iconisch verhaal uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Het is een tijdloos, surrealistisch verhaal van de onbetwiste Nederlandstalige grootmeester van het korte verhaal J.M.A. Biesheuvel (1939 – 2020). Het verhaal stond in … [Lees meer...] overUitgelachen en bespot en gedood
Te wad in de schemer der geschiedenis
Ptolemaîos de Griekse aardrijkskundige noemde omtrent het jaar 150 twee belangwekkende inheemse namen van een stroom en haven in noordelijk Nederland: Ouídros en Mararmanís. We gaan met nieuwe inzichten wederom op zoek naar hun plek en betekenis. Onbekend wordt welbekend Al in de vierde eeuw voor onze jaartelling had de Griekse koopman Pythéas onze delen … [Lees meer...] overTe wad in de schemer der geschiedenis
Is deze kwaliteitscontrole nodig?
Ik weet niet of het weleens eerder is gebeurd, maar ik had hier nog nooit van gehoord: 11 hoogleraren en hoofddocenten van 5 universiteiten protesteerden deze week tegen het feit dat Groningen een doctoraat heeft verleend. Het gaat om een proefschrift over leesonderzoek, en volgens degenen die bezwaar maken is dat onderzoek niet goed uitgevoerd. Een kort verslag staat hier. … [Lees meer...] overIs deze kwaliteitscontrole nodig?
Croquetterette
Achter het achtervoegsel 49 De tijd van oliebollen en appelbeignets ligt nog maar net achter ons en daarom leek het me een goed idee om dit nieuwe jaar te starten met een minstens zo vet woord: de croquetterette. Het werd me toegestuurd door een lezer van deze rubriek. Hij had het gezien in de Volkskrant van 30 november, waar Paul Faassen een kleine ode brengt aan de voor … [Lees meer...] overCroquetterette
François HaverSchmidt
Nu moet ik er maar mee voor de dag komen: mijn volgende biografie zal gewijd zijn aan François HaverSchmidt. D.V. Hij hoort bij mijn favoriete schrijvers, ik heb al vaak over hem geschreven, ik heb een editie van Piet Paaltjens Snikken en grimlachjes gemaakt, ik heb onuitgegeven literair werk van hem uitgegeven in Winteravondvertellingen, ik heb een poging gedaan … [Lees meer...] overFrançois HaverSchmidt
Taal leren als mentaal joggen
Vreemde talen leren is gezond. Uit onderzoek weten we dat het cognitief voordelig is om tweetalig te zijn – het maakt je flexibeler, en hoewel er nog geen algemene consensus over is, zijn er aanwijzingen dat ziektes als Alzheimer hierdoor kunnen worden vertraagd. Vanuit dit perspectief is de komst van de zogeheten grote taalmodellen op het eerste gezicht zorgwekkend. Het … [Lees meer...] overTaal leren als mentaal joggen
Betje Wolff
Tekening: Robert Kruzdlo … [Lees meer...] overBetje Wolff
Het beste van boekwinkeltjes: Hans Faverey, Verzamelde gedichten (1993)
Helge Bonset schrijft iedere maand over Nederlandstalige boeken die je zou moeten (her)lezen Ik begeef me met schrijven over poëzie op glad ijs. Want na mijn schooltijd, studietijd en leraarschap heb ik zelden meer poëzie gelezen. Waarom? Ik weet het niet. Maar er is eén grote uitzondering: Hans Faverey. Nota bene een dichter wiens poëzie wel hermetisch wordt … [Lees meer...] overHet beste van boekwinkeltjes: Hans Faverey, Verzamelde gedichten (1993)
Mathilde
Vandaag neemt Mathilde Jansen afscheid van de redactie van Neerlandistiek. Zij werkte tot gisteren een paar dagen in de week voor het Meertens Instituut, en mocht daarvan een aantal uur besteden aan deze site. Wie naar ons gemaild heeft, heeft haar vriendelijke en competente antwoorden gekregen. De afgelopen maanden, nadat ik me als hoofdredacteur tijdelijk had teruggetrokken, … [Lees meer...] overMathilde
