Ter gelegenheid van het afscheid van Arie Verhagen als hoogleraar aan de Universiteit Leiden publiceren we deze week elke dag een column uit Aries netwerk. Een constructicon (2016), dat vanaf deze week on-line is. Vandaag de column van Alex Reuneker. Foto: Ronny Boogaart. Het bijwoord anders kent volgens Smessaert en Van Belle (2010) drie typen gebruik, als in … [Lees meer...] overAnders ga je met pensioen!
Uitgelicht
Pays BAH
In de context van uitzendingen over zeventig jaar televisie kwam uiteraard de geruchtmakende aflevering van 4 januari 1964 van het programma Zo is het toevallig ook nog ’s een keer in beeld. Korte tijd later kreeg ik van een cursist Biografisch Schrijven bij wijze van cadeau een opmerkelijke uitgave over deze legendarische VARA-aflevering: Pays BAH (Eerste druk, 30 januari … [Lees meer...] overPays BAH
Troostwetenschap
In de discussies over het nut van lezen mis ik één factor. Het gaat in zulke discussies over hoe je een beter burger wordt met alle empathie die je opdoet uit de lectuur van romans of over hoe je cognitief beter functioneert omdat je woordenschat en je concentratie groeien. Maar zelden wordt genoemd wat misschien wel dé functie is van literatuur, van kunst. Troost. Misschien … [Lees meer...] overTroostwetenschap
Is het nou friet of patat?
Het is goudgeel, knapperig en heerlijk met mayonaise. Maar hoe noem je het? Taal- en cultuuronderzoeker Jos Swanenberg (Tilburg University) legt het uit. … [Lees meer...] overIs het nou friet of patat?
Arie kwam aanlopen/aangelopen
Vandaag geeft Arie Verhagen zijn afscheidscollege als hoogleraar Taal, Cultuur en Cognitie aan de Universiteit Leiden. Toen hij vijf jaar geleden afscheid nam als hoogleraar Nederlandse Taalkunde kreeg hij "Aries netwerk. Een constructicon" aangeboden. Het boek als geheel en de 72 individuele columns zijn vanaf vandaag on-line te vinden. Deze week publiceren we hier elke dag … [Lees meer...] overArie kwam aanlopen/aangelopen
Een toverlantaarn vol hoop
Afgelopen week zat er een bijzondere verrassing bij de post: het debuut van Suzanne Voets, De toverlantaarn. Geïnspireerd door de Camera Obscura. De twintigjarige auteur studeert Nederlands aan de Radboud Universiteit en dit boek vol schetsen en verhalen in de stijl van Hildebrand is een bewerking van haar VWO-profielwerkstuk! In de vertelstem van De toverlantaarn … [Lees meer...] overEen toverlantaarn vol hoop
Wat gebeurt er in het Nederlands?!
Hoe onze taal verandert in een digitale wereld David van Overbeek in gesprek met taalwetenschappers Marten van der Meulen en Lauren Fonteyn over het boek: 'Wat gebeurt er in het Nederlands?!' … [Lees meer...] overWat gebeurt er in het Nederlands?!
Nicoline The Movie
Vandaag nam Nicoline van der Sijs afscheid van de Radboud Universiteit. Ze vermomde dat afscheid als een boekpresentatie, maar 14 mensen wilden haar toch nog toespreken. Die toespraken zijn hieronder verzameld in een film. Omdat we dachten dat Nicoline te verlegen zou worden onder zoveel publieke lof, maakten we ook een compacte versie, om te laten zien tijdens de … [Lees meer...] overNicoline The Movie
Doeboeck ter Leering ende Vermaeck
Katinka Polderman (cabaretier) en Sophie Reijnders (Landelijk Erfgoed Gelderland) voelen zich als kinderen in een snoepwinkel. Samen kregen zij de opdracht om de Bijzondere Collecties van de Radboud Universiteit in een nieuw daglicht te plaatsen. Hoe? Dat mochten ze geheel zelf weten. Resultaat: een 'doeboeck' waarin je de volle breedte van de collectie terugvindt, vanaf 19 … [Lees meer...] overDoeboeck ter Leering ende Vermaeck
Waar is de standaardtaal?
Het interessantst zijn de discussies waarbij jij het evenzeer bij het verkeerde eind hebt als je tegenstander. Iedereen kan dan eindeloos de problemen in de argumentatie van de ander aanwijzen zonder dat er ooit verheldering komt. Twitter is een uitstekend medium voor zulke discussies. Ik had er onlangs één met taalprof Peter-Arno Coppen, die ging over taalnormen en de … [Lees meer...] overWaar is de standaardtaal?
Een meesterdichter die de taal het onmogelijke liet doen
Op donderdag 7 oktober wordt de bloemlezing Verborgen in het zichtbare uit de poëzie van Hans Faverey gepresenteerd in Spui 25. Er zijn dan bijdragen van Robby Faverey, Livia Faverey, Piet Gerbrandy, Philip Huff, Erik Lindner en Marita Mathijsen. Noraly Beyer draagt de cyclus De vijver in het meer voor. Hans Faverey was een taalkunstenaar en een van de grote Nederlandse … [Lees meer...] overEen meesterdichter die de taal het onmogelijke liet doen
Aardbeienjambement
Enige tijd geleden kwam Peter Knipmeijer met het woord aardbeienjam-bement Oftewel ‘aardbei-enjambement’, maar dan met het afbreekstreepje op een bijzondere plaats om te benadrukken dat het een raar enjambement is. Maar nu zit ik het grapje uit te leggen en een grapje moet je natuurlijk nooit uitleggen. … [Lees meer...] overAardbeienjambement
Was er ooit een Vlaamse Shakespeare?
Over het vinden van verloren teksten. Al in de middeleeuwen werden er in ons taalgebied heel wat teksten neergepend. Hoeveel dat er zijn, weet niemand, want in die duizend jaar zijn er enorm veel teksten verloren gegaan. Het is dus gissen naar hoeveel en wat voor teksten dat waren, maar dankzij de ecologie kan computationeel letterkundige Mike Kestemont (UAntwerpen) toch … [Lees meer...] overWas er ooit een Vlaamse Shakespeare?
Onze eigenheid zit in het vertalen
Er is iets aan het kantelen in de neerlandistiek en het imposante nieuwe boek Vertalen in de Nederlanden is er een duidelijk teken van – voor de letterkunde althans. "De Nederlandse cultuur en letterkunde worden doorgaans vanuit nationaal perspectief beschreven," schrijft Inger Leemans in haar deel van dit boek.. "Vertalingen komen in die studies wel voor, maar vaak als … [Lees meer...] overOnze eigenheid zit in het vertalen
Barber van de Pol kiest Willem Frederik Hermans
De komende week kiest Barber van de Pol iedere dag een citaat uit het werk van Willem Frederik Hermans. Van de Pol is schrijver van onder meer essays, kinderboeken en romans, en vertaalster van (vooral) Spaanstalige literatuur. De citaten verschijnen in de rechterkolom van deze site. Ons archief van Hermans-citaten. … [Lees meer...] overBarber van de Pol kiest Willem Frederik Hermans
Manuscripten Anne Frank voor het eerst integraal digitaal ontsloten
Persbericht Anne Frank Stichting en Huygens ING Brussel / Amsterdam, 28 september 2021 – De Vereniging voor Onderzoek en Ontsluiting van Historische Teksten lanceert een nieuwe wetenschappelijke online editie van alle manuscripten van Anne Frank. Voor het eerst worden de oorspronkelijke manuscripten waarmee Anne Frank hoopte een beroemd schrijfster te worden, integraal … [Lees meer...] overManuscripten Anne Frank voor het eerst integraal digitaal ontsloten
De verwaarloosde wetenschappen
Soms Ik had dit weekeinde een diner met wat organisatiekundigen, aardige, vriendelijke mensen die de wereld bekijken vanuit een heel andere hoek dan ik: een georganiseerde. De omstandigheden waren droevig, en dat slaat dan toch terug op de sfeer. We kwamen op een begrip waarmee zij bezig waren, dat van de verwaarloosde organisatie. Als je dat googlet, zie je dat er meer mensen … [Lees meer...] overDe verwaarloosde wetenschappen
Heeft zeuren over taal zin?
Taalfouten zijn voor velen een bron van frustratie. Noemen is niet hetzelfde als heten en een olifant is groter dan een muis, niet groter als. Of overdrijven we als we ons opboeien in die zogenoemde taalverloedering? Sociolinguïst Eline Lismont vertelt of de frustraties van taalpuristen terecht zijn en waarom we sommige van die taalfouten blijven maken. … [Lees meer...] overHeeft zeuren over taal zin?
Gedurfd en zorgvuldig
Het Nederlandse liefdeslied in de Middeleeuwen is het magnum opus van Frank Willaert, waaraan hij in 1997 begon tijdens een verblijf aan het toen nog in Wassenaar gevestigde NIAS. Ik verbleef daar ook en werkte veel samen met Willaert, las eerste aanzetten, besprak mijn en zijn onderzoek en was op deze manier intensief betrokken bij de eerste wordingsfase van het boek dat nu, … [Lees meer...] overGedurfd en zorgvuldig
Radboud Universiteit verleent eredoctoraat aan Adriaan van Dis
Persbericht Radboud Universiteit Adriaan van Dis ontvangt op 11 mei 2022 een eredoctoraat van de Radboud Universiteit in Nijmegen voor zijn verdiensten als ambassadeur voor het leren van talen en culturen. In de afgelopen jaren pleitte Adriaan van Dis als schrijver, commentator en documentairemaker voor meer geletterdheid, en voor het lezen van (strip)verhalen en … [Lees meer...] overRadboud Universiteit verleent eredoctoraat aan Adriaan van Dis
Lei past in het rijtje ‘hij-zij-Lei-wij’
Taal is een proces van de samenleving dat zich voltrekt en letterlijk uitdrukking geeft aan wat er plaatsvindt binnen de mens en rondom in de wereld. Feit is dat een toenemend aantal mensen zich niet meer herkent in oude (veilige) duidingen, die voorheen altijd grondig geslachtsbepaald waren: mannelijk of vrouwelijk, yang of yin, en daar heeft men zich maar aan te houden. … [Lees meer...] overLei past in het rijtje ‘hij-zij-Lei-wij’
Wetenschapscommunicatie voor beginners
Jörgen Apperloo, Sterre Leufkens en Gudrun Reijnierse vertellen waarom zij hebben gekozen voor wetenschapscommunicatie, en hoe ze profiteren van die keuze! Wil je ook meedoen? Meld je aan! … [Lees meer...] overWetenschapscommunicatie voor beginners
Verlos ons van goed bedoelde adviezen en neem ons het literatuuronderwijs niet af
#wijzijndocentennederlands Minder dan twee weken na Abdelkader Benali's slecht geïnformeerde column in Trouw over de studie neerlandistiek en de succesvolle actie #wijzijnneerlandici, gelanceerd door de Leidse promovenda Aafje de Roest, hebben we alweer behoefte aan een nieuwe hashtag om een volgende aanval op het vak Nederlands te pareren: #wijzijndocentennederlands. … [Lees meer...] overVerlos ons van goed bedoelde adviezen en neem ons het literatuuronderwijs niet af
Etymologica: Een oud achtervoegsel voor geboomten
Hoe heet een groep berken of plek met menige berk? Niet gelijk een berkenbos, daar de bomen in een groter, gemengd bos kunnen staan. Wel is zij immer een berkt. Deze en andere afleidingen met een oud achtervoegsel leven veelvuldig voort als namen van oorden in de Lage Landen. Aard en leeftijd Deze oordnamen, die hieronder in een lijst zijn weergegeven, zijn … [Lees meer...] overEtymologica: Een oud achtervoegsel voor geboomten
Voor altijd anders kijken
Een echte confrontatie begint met kijken. In deze video van Vlogboek bespreekt Jörgen de roman Confrontaties van Simone Atangana Bekono. Van Narcissus naar The Cosby Show, van Michel Foucault naar Medusa. Over macht, zichtbaarheid, microagressie en een glazen oog. … [Lees meer...] overVoor altijd anders kijken
