Helemaal aan het begin van haar nieuwe bundel Iedereen moet ergens zijn vertelt Tjitske Jansen dat ze in 2014 haar eigen Wikipedia-pagina heeft aangepast: "Omdat ik wel wat interessantere zaken wist te melden / dan dat ik in pleeggezinnen had gewoond / als serveerster, administratief medewerker / marktkoopvrouw en kokshulp had gewerkt' (enz.) Het blijkt echt gebeurd te zijn. … [Lees meer...] overEen experiment met Tjitske Jansen
Uitgelicht
Het Boek Van Het Violet En De Dood
Lotgevallen van een titel De eerste keer dat de titel Boek Violet in het werk van Gerard Reve opduikt, is in Op Weg Naar Het Einde, “Brief In Een Fles Gevonden”, eerste gedeelte, gedateerd 24/7/1963: “(P.M. Een boek schrijven over het Violet, en de Dood.)”. Behalve dat hier de kernwoorden van de titel worden genoemd, spreekt de zin ook een voornemen uit. Beide elementen … [Lees meer...] overHet Boek Van Het Violet En De Dood
Uit: Cyriel Buysse, Tantes (1924)
Drie oude, ongetrouwde zusters zitten goed in de slappe was en beheersen daarmee het leven van hun broer, een rentenier, zijn zoon Max en zijn dochters, Clara, Adrienne en Edmée. Geen van hen wil de rijke erfenis in gevaar brengen. Het dreigt echter mis te gaan, wanneer Adrienne verliefd blijkt op de jonge vrijgezel Raymond, die door de tantes als een losbol wordt beschouwd. In … [Lees meer...] overUit: Cyriel Buysse, Tantes (1924)
Oplossing zoekt een probleem
Met enige regelmaat stelt Els Stronks, hoogleraar Vroegmoderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Utrecht, dat inzichten van letterkundigen zouden kunnen bijdragen aan het onderwijs in leesvaardigheid bij het vak Nederlands, wanneer het gaat om ‘diep lezen’. Haar laatste bijdrage over deze kwestie is een reactie op een tweetal artikelen van Patrick Rooijackers, … [Lees meer...] overOplossing zoekt een probleem
Emma doet de combi-lerarenopleiding Fries/Nederlands
Verzamel inktvis, echo’s, smeed een lied
Vermoedelijk is iedere poëzielezer op zoek naar de magie van het eerste moment – dat de vlam insloeg, dat hij ontdekte dat poëzie bestond, dat woorden na elkaar meer konden doen dan je mededelen dat er morgen een proefwerk was of dat er voorlopig geen einde kwam aan de ijzige kou. Zulke momenten spelen zich vaak af in de pubertijd, en zo was het in ieder geval voor mij. Mijn … [Lees meer...] overVerzamel inktvis, echo’s, smeed een lied
Online boekpresentatie: Inleiding Nederlandse taalkunde
Goede kennis van een taal gaat verder dan het leren van woorden en grammatica. Als taaldeskundige moet je ook wetenschappelijk inzicht hebben in taal. Dit boek geeft een inleiding in de Nederlandse taalkunde. Er is daarbij rekening gehouden met niet-moedertaalsprekers. Daardoor is het nieuwe boek Inleiding Nederlandse taalkunde van Esther Ruigendijk, Marijke De Belder en … [Lees meer...] overOnline boekpresentatie: Inleiding Nederlandse taalkunde
Honderd jaar Language van Edward Sapir
Precies honderd jaar geleden zette Edward Sapir de datum van 8 april 1921 onder het voorwoord bij zijn boek Language. An introduction to the study of speech. Als plaats vermeldde hij Ottawa, de hoofdstad van Canada. Sapir (1884-1939) had aan Columbia University in New York Germaanse talen en antropologie gestudeerd. Antropologie vooral bij Franz Boas (1858-1943), die Sapir na … [Lees meer...] overHonderd jaar Language van Edward Sapir
Overleden: Pieter Muysken (1950 – 2021)
Ons bereikt het bericht dat vannacht Pieter Muysken is overleden, een van de bekendste en productiefste taalwetenschappers van Nederland, vooral bekend van zijn werk aan meertaligheid, taalcontact en creolistiek. Muysken was hoogleraar aan achtereenvolgens de Universiteiten van Amsterdam, Leiden en Nijmegen en lid van de KNAW. Meer over Pieter Muysken: Marc van … [Lees meer...] overOverleden: Pieter Muysken (1950 – 2021)
aan de bomen kan ik niet zien in welk land ik ben
Pronomina in de moderne lyriek (15) In de fascinerende debuutbundel eindig de dag nooit met een vraag van Dorien de Wit gaat het in vrijwel ieder gedicht om de ruimte. De stem die spreekt lijkt zich voortdurend bewust van de plaats waar ze zich bevindt, de grond waarop haar voeten rusten, welke hemel er boven haar hangt, en wat de vorm is van haar bewegingen. … [Lees meer...] overaan de bomen kan ik niet zien in welk land ik ben
Van taalsommen naar telregels
Alleen mensen kunnen rekenen en praten, en hoe je die kennis ontwikkelt blijkt innig met elkaar verweven. Samen met universitair docent Taalkunde Caitlin Meyer kijken we naar hoe taalregels kinderen helpen om getallen te begrijpen, zoeken we de verschillen tussen slimme fouten als driede en loopte, en leren we iets over hoe leren werkt. … [Lees meer...] overVan taalsommen naar telregels
De zin en onzin van B1
Wie als communicatieprofessional voor de overheid werkt, is bekend met B1. Er bestaat discussie over dit systeem van taalniveaus, over het nut en de bruikbaarheid ervan. Is het wel de ‘heilige graal’? In dit webinar ging presentator Renata Verloop in gesprek met: Haas de Groot, adviseur laaggeletterdheidCarel Jansen, taal- en … [Lees meer...] overDe zin en onzin van B1
Opstand van het academisch personeel
Wie nog wil weten waarom de universiteiten én de vakbonden én WO in Actie vandaag een alarmdag hebben uitgeroepen, leze deze tweet van Yoeri Albrecht, directeur van De Balie: Hier zitten zo'n beetje alle problemen in waarmee het wetenschappelijk onderwijs kampt. De ouders die zich met de opleiding van hun volwassen kinderen bemoeien ('Meld dit maar op de ouderavond', … [Lees meer...] overOpstand van het academisch personeel
Doe je stinkende best
Een voetbaltrainer hoorde ik ooit voor het eerst bewust zeggen dat hij zijn stinkende best zou doen in zijn nieuwe baan. Ik denk dat het Hans Westerhof was bij zijn promotie naar PSV en ik vermoed dat die manier van zeggen aanvankelijk vooral sporttaal is geweest. Wanneer? Eind jaren ‘80, begin jaren ‘90? Westerhof werd in 1992 in Eindhoven de opvolger van Bobby Robson. Via … [Lees meer...] overDoe je stinkende best
uit poelen worden lelies opgedregd
Zou er een reden zijn waarom iemand met twee talenten met allebei die talenten hetzelfde nastreeft? Verwacht je bijvoorbeeld eenheid in een oeuvre van iemand die zowel tekent als schrijft? Niet per se, zou je zeggen, maar in haar recente proefschrift De taal van het beeld laat Marleen Slooff zien dat je het werk van de beeldend kunstenaar Lucebert als dat van de dichter … [Lees meer...] overuit poelen worden lelies opgedregd
Uit: Stijn Streuvels, Het leven en de dood in den ast (1926)
In zijn weergaloze novelle "Het leven en de dood in den ast" uit 1926 beschrijft Stijn Streuvels het harde leven van drie dagloners in een ast of eest, een droogoven voor cichoreiwortels. In een nacht, waarin een storm om de ast giert, worden de drie geconfronteerd met vragen over de zin van hun leven, over de dood, over hun dromen en wensen, en de zinloosheid ervan. Zoals in … [Lees meer...] overUit: Stijn Streuvels, Het leven en de dood in den ast (1926)
Poëzie in de rechtbank? Foei!
Poëzie is overal: in boeken, in kranten, op straat, op televisie, op social media etc. En de meeste mensen waarderen het ook als zij poëzie op die plekken tegenkomen. Desondanks zijn er ook domeinen waar poëzie minder wordt gewaardeerd. Zo kwam een rechter van de Klimop-zaak in 2011 flink in de problemen toen hij een gedicht van Hieronymus van Alphen citeerde. … [Lees meer...] overPoëzie in de rechtbank? Foei!
Waarom is het bestuderen van taal zo leuk?
Marjo van Koppen, hoogleraar Variatielinguïstiek van het Nederlands, en promovenda Kristel Doreleijers vertellen wat er zo interessant is aan het bestuderen van verschillende vormen van taal(gebruik). En passant krijgt u er een goed beeld van welke variaties binnen taal je kunt bestuderen, en ook hoe het 'wetenschappelijk bedrijf' werkt. Waarom hebben hoogleraren en … [Lees meer...] overWaarom is het bestuderen van taal zo leuk?
Vestdijk en de Nobelprijs – had Amy van Marken schuld aan zijn niet-toekenning?
Met de vijftigste sterfdag van Simon Vestdijk verscheen in de Vestdijkkroniek de vertaling van het rapport van Amy van Marken dat ze in 1967 in opdracht van de Zweedse Academie over Vestdijk opstelde. De reacties op dit rapport beginnen op te lopen – en zijn voornamelijk erg negatief. Het gaat zo ver dat haar de schuld wordt gegeven dat Vestdijk de Nobelprijs voor Literatuur … [Lees meer...] overVestdijk en de Nobelprijs – had Amy van Marken schuld aan zijn niet-toekenning?
Waarheid staat pas weer op in iemand anders’ mond
Lieke Marsman voor de klas (4) Drie ei is een paasei, maar een easter egg is daarnaast ook een grapje dat verborgen zit in software, een film, een liedje of een boek. Als je in Google momenteel zoekt op Suez Canal, vaart boven de zoekresultaten een lange rij scheepjes. In haar nieuwste gedicht laat Dichter des Vaderlands Lieke Marsman zien dat je ze ook in een gedicht kunt … [Lees meer...] overWaarheid staat pas weer op in iemand anders’ mond
Cora van de Poppe leest Sara Maria van Zon (dag 184 van het verblijf)
Cora van de Poppe is promovendus bij de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur van de Universiteit Utrecht. Sara Maria van Zon (1692-1755) was een productief dichteres van vooral religieuze poëzie. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie. Wanneer bovenstaande … [Lees meer...] overCora van de Poppe leest Sara Maria van Zon (dag 184 van het verblijf)
Podcast: The Dutch Language in Japan
In The Dutch Language in Japan (1600-1900): A Cultural and Sociolinguistic Study of Dutch as a Contact Language in Tokugawa and Meiji Japan (Brill, 2020), Christopher Joby offers the first book-length account of the knowledge and use of the Dutch language in Tokugawa and Meiji Japan. For most of this period, the Dutch were the only Europeans permitted to … [Lees meer...] overPodcast: The Dutch Language in Japan
Hij zegt dat hij afgewassen heeft
Een van de raadselen van de Nederlandse zinsbouw is waarom je allebei de volgende zinnen kunt zeggen: Ze zegt dat ze het heeft gelezen.Ze zegt dat ze het gelezen heeft. Het komt zelden voor dat twee woorden of constructies in taal helemaal equivalent zijn. Er is uiteindelijk altijd wel een reden te verzinnen waarom je soms ik lust dat niet zegt en in anders dat vind ik … [Lees meer...] overHij zegt dat hij afgewassen heeft
‘Het meest vluchtige waar ik ondanks alles toch niet bij kan komen’
Wordingsgeschiedenis van een dichter Ter gelegenheid van Stefan Hertmans’ zeventigste verjaardag ‘een spoor voor wat zonder mij geen spoor zou zijn’ De schrijver Stefan Hertmans zegt op zijn zeventigste dat hij liever vooruit kijkt dan achterom. De literatuurhistoricus en onderzoeker van tekstgenetische processen kijkt naar het verleden: in het overgeleverde … [Lees meer...] over‘Het meest vluchtige waar ik ondanks alles toch niet bij kan komen’
Naar een goed gesprek tussen voortgezet onderwijs en wetenschap
Aan het stuk van Els Stronks, en de reactie van Rooijackers, Van Silfhout en Van den Bergh, is goed te zien dat verschillende disciplines uit de neerlandistiek in een academisch gesprek verwikkeld zijn over wat het schoolvak Nederlands is of zou moeten zijn. In het verleden zijn er talloze van dit soort stukken op dit weblog verschenen. Zo’n discussie is verstandig en wenselijk … [Lees meer...] overNaar een goed gesprek tussen voortgezet onderwijs en wetenschap
