Goed kunnen luisteren is misschien wel de allerbelangrijkste van alle taalvaardigheden. Wie goed kan praten, kan natuurlijk allerlei wijsheden rondstrooien, maar hoe kom je aan die wijsheden als je niet luisteren kunt? Een luisteraar kan kennis en inzichten van andere mensen verwerven, kan genieten van de kleinste subtiliteiten in taal en muziek. Een goede luisteraar wordt over … [Lees meer...] overWelluisterendheid
Zoekresultaten voor:
Kapstokspits
‘Doe maar een havercappu’, zegt de vrouw resoluut tegen de jonge ober. Ik zie dat hij aarzelt, maar dan toch de bestelling invoert. Een cappu, en dan ook nog met havermelk, dat is wel heel hip voor haar leeftijd. ‘We hebben ook matcha lattes’, zegt hij uitdagend. De vrouw denkt even na voordat ze antwoordt: ‘da’s ook slay.’ Ook aan andere tafeltjes merken mensen het gesprek op. … [Lees meer...] overKapstokspits
Een goede leraar
Zo lang ik me kan herinneren, was ook Frits Spits er. Ooit was dat met de Avondspits en later was dat met de Taalstaat, waar ik weleens als gast heb mogen aanschuiven bij het item dat de DigiTaalstaat heette. Dat duurde een minuut of vijf, misschien iets langer, en het gesprek was opgehangen aan de tweets die de studiogast in de voorafgaande weken de wereld in had … [Lees meer...] overEen goede leraar
Anton van Duinkerken • Stilte van Kerstmis
Stilte van Kerstmis ’t Laatste geluid op straat,waarnaar ik luisterde,viel stil. De laatste vogelkeel, nu heelde lucht verduisterde,viel stil. En in mijn hoofd elke gedachte,in mijn hart ieder verlangen,in mijn zielde twijfel of Gij met mij waartof mij verliet,viel stil. Lang zocht ik in de stiltenaar de bron van mijn gezangen:ik vond een kind, dat in de kribbe … [Lees meer...] overAnton van Duinkerken • Stilte van Kerstmis
Frits Spits kon eigenlijk niet, maar werkte wel
Ik heb twee herinneringen aan Frits Spits die mij altijd zijn bijgebleven. De eerste betreft een rubriek uit het programma De Avondspits, die ik rond 1980 op mijn studentenkamertje beluisterd moet hebben. Frits nam dan een LP en die probeerde hij te karakteriseren met een paar fragmenten. De “musicuul” noemde hij dat. Ik vind op het hele internet zegge en schrijve één … [Lees meer...] overFrits Spits kon eigenlijk niet, maar werkte wel
Met het oog op morgen
Tussen 1985 en 2000 presenteerde Frits Spits dagelijks Met het oog op morgen, door hem ‘het mooiste programma op de radio’ genoemd. Hij heeft de naam niet zelf uitgevonden: de uitdrukking komt al in 1869 in een krant voor, en het radioprogramma startte in 1976. Hij heeft de naam – en natuurlijk het programma! – wél legendarisch gemaakt. Dat blijkt wel uit het feit dat in … [Lees meer...] overMet het oog op morgen
Frits Spits, taalman
De achternaam Taalman bestaat in het Nederlands. Op internet is ook een ‘Rijschool Taalman’ te vinden en ‘Taalman schoenen’. De achternaam Rekenman bestaat niet. (Wel zijn er enkelen die zichzelf ‘rekenman’ noemen, onder meer omdat ze kinderen kunnen begeleiden bij het leren rekenen.) Frits Ritmeester koos als alternatieve achternaam ‘Spits’ - vanwege het rijm zoals hij zelf … [Lees meer...] overFrits Spits, taalman
Denkend aan Frits. Herinneringen aan de Taalstaat
23 november 2023. Mijn zus en ik reizen af naar de bibliotheek van Arnhem, omdat een gewiekste redacteur van de Taalstaat ons heeft gestrikt om mee te doen aan het Groot Dictee der Nederlandse taal. Een zenuwslopende ervaring, want je wil natuurlijk winnen van je tweelingzus. Na afloop spreken we met Frits die nieuwsgierig is naar de uitkomst. We tonen hem, enigszins … [Lees meer...] overDenkend aan Frits. Herinneringen aan de Taalstaat
Twaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (1)
Op de Eerste Kerstdag las ik in NeerlandistiekEen column van Marc als ontbijt! “Als het goed is hebben de voorgaande hoofdstukken je ook iets geleerd over hoe je kunt reageren als iemand zich op een onredelijke manier verdedigt tegen een beschuldiging. Wat doe je als iemand probeert recht te praten wat krom is? Als onderzoekers […] beschrijven we niet alleen wat voor soort … [Lees meer...] overTwaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (1)
Programmageluk
Medio oktober 2013 ging bij mij de telefoon: Frits Ritmeester. Hoewel ik die naam niet meteen kon thuisbrengen, wist ik in een mum van tijd wie ik aan de lijn had: Frits Spits. Dat kwam door zijn stem, die ik begin jaren negentig soms wekenlang dagelijks had gehoord toen Frits Ritmeester onder zijn radionaam Frits Spits ‘De Avondspits’ presenteerde. Jarenlang was ik een van de … [Lees meer...] overProgrammageluk
Oprecht nieuwsgierig
Wat was er eerder, de Avondspits van Frits Spits of de avondspits op de Nederlandse wegen? Het antwoord lijkt voor de hand te liggen: eerst die verkeersopstoppingen. Die zullen na de Tweede Wereldoorlog zijn ontstaan, toen de welvaart in Nederland langzaam toenam. Zeg: ergens in de jaren zeventig. Eerste uitzending van Frits’ Avondspits: 1978. Maar nee, het zit een beetje … [Lees meer...] overOprecht nieuwsgierig
Het genootschap van geadopteerde vergeetwoorden
In 2014 vierde Van Dale’s Groot Woordenboek der Nederlandse Taal zijn 150ste verjaardag. Groot feest in de Haagse Schouwburg. Het gevarieerde programma werd aan elkaar gepraat door Frits Spits die kort daarvoor was begonnen met zijn onvolprezen radioprogramma de Taalstaat. Ik mocht een column uitspreken. Voor het onderwerp was ik uitgeweken naar het literaire tijdschrift Raster … [Lees meer...] overHet genootschap van geadopteerde vergeetwoorden
Kees Winkler • Kerstmis
Kerstmis De klokken luiden en de zon breekt doorhet is zacht buiten: hoor een vogelkoorzo hebben de engelen ook gezongentoen herders zich om de kribbe verdrongen Een os en een ezel en wellicht een schaapstommelden zachtjes het kind in slaapMaria en Jozef waren pas ondertrouwdmaar koningen kwamen met wierook en goud De klokken luiden, het is stil op straatklinkende … [Lees meer...] overKees Winkler • Kerstmis
Het Taalloket: medewerkers Onze Taal over Frits Spits
Frits Spits gaat stoppen als presentator van De Taalstaat, was onlangs in het nieuws. Een vast onderdeel van het programma is het Taalloket, waarin taalkundigen van Onze Taal een luisteraarsvraag beantwoorden. Hoe ging dat er eigenlijk altijd aan toe? We vragen het aan Roos de Bruyn, Rutger Kiezebrink, Ludmilla Coornstra en Fieneke Jochemsen van Onze Taal, die hier vandaag bij … [Lees meer...] overHet Taalloket: medewerkers Onze Taal over Frits Spits
Vanaf De Schob
Frits is geboren op 19 januari 1948. De onvolprezen website Delpher laat me zelfs nog de geboorteaankondiging zien, die de dag erna in verschillende kranten stond, waaronder het Algemeen Handelsblad: Veel eerder dan Frits zelf weet, leerde ik hem kennen, namelijk in De Schob in Helmond, een roemruchte bar-discotheek, waar ik al op tamelijk jonge leeftijd kwam. Frits … [Lees meer...] overVanaf De Schob
Dankjewel, Frits
Aanstaande zaterdag stopt Frits Spits met de presentatie van het door hem opgerichte radioprogramma De Taalstaat. Hij zet daarmee na maar liefst 52 jaar een punt achter een indrukwekkende loopbaan als radiopresentator. Het programma De Taalstaat bestaat ook alweer sinds 2014 en heeft bij veel luisteraars de liefde voor het Nederlands én voor zowel de literatuur als de liedjes … [Lees meer...] overDankjewel, Frits
Groslijst: Myrthe van der Meer, De wetten van Alex
De wetten van Alex geeft een inkijkje in het leven van Alex, een zoöloge die werkt met botten. Volgens de vaste structuur in het boek, ingedeeld in hoofdstukken die steeds dag, plaats en –dagdeel aangeven, leert de lezer Alex en haar omgeving kennen. Kenmerkend voor Alex is misschien de uitspraak die ze doet tegen een nieuwe kamergenoot, die later haar vriendin … [Lees meer...] overGroslijst: Myrthe van der Meer, De wetten van Alex
Verschenen: De transformatie van de Grand Tour
De Nederlandse Grand Tour naar Italië in de tweede helft van de achttiende eeuw, de bloeitijd van de Verlichting, is het onderwerp van dit essay. De verslagen van de lange Italiaanse reizen die, vaak ter afronding van hun educatie, werden ondernomen door talrijke welgestelde achttiende-eeuwse Nederlanders zijn door historici vaak beschouwd als niet veel meer dan vindplaatsen … [Lees meer...] overVerschenen: De transformatie van de Grand Tour
Pas verschenen: ADDA III. Cahiers voor concrete & visuele poëzie
Samen met Willy Tibergien, Andreas Van Rompaey en Lieve Terrie heeft Renaat Ramon de cahierreeks ADDA opgericht, die aan de verdere bekendmaking en beoefening van de iconische (concrete en visuele) poëzie wil bijdragen. In de eerste twee delen wordt de stand van zaken in de Nederlandstalige en in de Canadese literatuur belicht; in het derde deel gaat de aandacht uit naar … [Lees meer...] overPas verschenen: ADDA III. Cahiers voor concrete & visuele poëzie
13 februari 2026: DBNL-dag 2026 in Den Haag
Op vrijdag 13 februari 2026 heet de DBNL u van harte welkom in de KB te Den Haag voor een nieuwe editie van de DBNL-dag. De datum spreekt tot de verbeelding, en dat neemt de DBNL dit jaar letterlijk: het programma staat in het teken van ongeluk en bijgeloof – van ongelukkige liefdesromans tot literaire termen zoals Urban Legend en Unheimlich, en alles … [Lees meer...] over13 februari 2026: DBNL-dag 2026 in Den Haag
Een feest van onverzorgd Nederlands
[wat voorafging: Bij vertalen horen, in de woorden van legendarische tovenaar-vertaler Pé Hawinkels, ‘bepaalde vormen van enthousiasme’ waardoor je wel eens van de letter afwijkt om de geest te vangen. Is Infinite Jest van zulk hout gesneden dat het ongrammaticale woorden duldt en zelfs aanmoedigt, in vertaling?] Ik waag het erop, het woord vandaags onderbrengen in Eindeloos … [Lees meer...] overEen feest van onverzorgd Nederlands
Michel van der Plas • Uit Amerika
Uit Amerika Wanneer je einde februari doorAmerika rijdt, zie je overalnog Kerstversieringen. Een sterk gevalvan niet willen opgeven doet zich voor,een hardnekkig vasthouden aan een stal,aan koetsbellen die niet uit het gehoormogen; star blijft men een ster op het spoortot die zich op zijn dak nestelen zal. Het lijkt op vroeger in de bioscoop:als ik, na een kwartier of zo, … [Lees meer...] overMichel van der Plas • Uit Amerika
Woorden van (1) de (2) jaar
Aan het eind van het jaar maken we de balans op. Op televisie verschijnt het jaaroverzicht van het journaal, apps als Spotify sturen je een ‘wrap’ met je meestbeluisterde nummers en kranten publiceren lijstjes met de beste boeken, films, theatervoorstellingen en tentoonstellingen. Het is inmiddels ook traditie geworden om woorden van het jaar te kiezen. Kinderen stemden … [Lees meer...] overWoorden van (1) de (2) jaar
Geen lezer maar een pionier
De drukker, uitgever en boekhandelaar H.A.M. Roelants (1827-1907) zat op een zekere manier niet graag met zijn neus in de boeken. Als jongeman uit redelijk gegoede Schiedamse kring besloot hij niet te studeren. Hij wilde liever boeken máken. Tijdens zijn tienerjaren werd hij leerling van boekhandelaren in onder andere Nijmegen en Leiden. Toen hij op 19-jarige leeftijd … [Lees meer...] overGeen lezer maar een pionier
Bepalen stemhulpen je stemadvies?
Op 29 oktober 2025 kwamen 1500 mensen samen in een kolkend TivoliVredenburg tijdens de Grote Uitslagenavond. Tot de eerste exit poll konden bezoekers hun politieke honger stillen met korte talks, interviews en wetenschappelijke experimenten. Communicatiewetenschappers Bregje Holleman, Henk Pander Maat (beiden Universiteit Utrecht) en Naomi Kamoen (Tilburg … [Lees meer...] overBepalen stemhulpen je stemadvies?
