100 jaar geleden werd Gerrit Kouwenaar (1923-2014) geboren – een van de meest gelauwerde Nederlandse dichters uit de tweede helft van de twintigste eeuw. Wiel Kusters, dichter en auteur van de biografie Morgen wordt het voor iedereen maandag. De oorlog van Gerrit Kouwenaar, gaat met liefhebbers en kenners van Kouwenaar in gesprek. … [Lees meer...] overDe vormende jaren van Gerrit Kouwenaar
20e eeuw
Anja Meulenbelt – De schaamte voorbij
De dertiende Fixdit-podcast is net even anders dan de voorgaande afleveringen, voor het eerst zal de auteur wier werk besproken wordt namelijk zelf aan het gesprek deelnemen. Het gaat hier om schrijver, activiste en politica Anja Meulenbelt. In deze aflevering staat haar boek De schaamte voorbij (1976) centraal. Dit werk dat beweegt tussen essay, politiek traktaat, roman en … [Lees meer...] overAnja Meulenbelt – De schaamte voorbij
21 juni 2023: Mr. H. Bos-lezing en Willem de Mérode-lezing
Op woensdagmiddag 21 juni aanstaande worden op de VU in Amsterdam zowel de Mr. H. Bos-lezing als de Willem de Mérode-lezing uitgesproken. In 1923 verscheen God’s gevangene, de eerste roman over homoseksualiteit in protestantse kring. Auteur was “Wilma” ofwel Wilma Vermaat (1873-1967), die vaak in een adem genoemd wordt met de bekende dichter Willem de Mérode ofwel Willem … [Lees meer...] over21 juni 2023: Mr. H. Bos-lezing en Willem de Mérode-lezing
Anna Blaman • Ik droomde …
Ik droomde ... Ik droomde dat ik met haar in een duinpan lagen eerst haar handen begroef en toen haar voetenEn toen ik haar geboeid en weerloos zagbegroef ik ook mezelf om haar weer te ontmoeten De duinpan werd dieper dan de schoot der zeeen het zand liep op tot hoge golvenIk dacht dat ze verdronk en ik dook meeen stervend hervond ik me diep ingedolven en leunend aan … [Lees meer...] overAnna Blaman • Ik droomde …
De poëtica van Frits (1)
Op de eerste dag van de tien dagen die De Avonden; een winterverhaal vullen, ontwaakt Frits van Egters vier maal uit een akelige droom, maakt hij een ochtendwandeling, ontbijt hij met zijn ouders, observeert hij hen genadeloos, verprutst hij eerst de ochtend en daarna de middag, bekijkt hij zich in spiegels, pest hij een buurman, wordt het motief ‘kaalheid’ … [Lees meer...] overDe poëtica van Frits (1)
Leve Couperus!
Het Louis Couperus Genootschap is met afstand de grootste aan een bepaalde schrijver gewijde vereniging. Dat heeft natuurlijk van alles te maken met het betoverende proza van de schrijver: zijn mooie zinnen, zijn rijke psychologische inzicht, zijn wervelende verhalen en verslagen. Maar het komt ook door de mensen die er achter dat genootschap zitten, en achter het museum dat … [Lees meer...] overLeve Couperus!
Een huis in Altea
In de sporen van Belcampo 2 Belcampo (Herman Pieter Schönfeld Wichers, 1902-1990) verbleef met enige regelmaat in Altea (Alicante, Spanje). Hij huurde er een huis en schreef er onder andere aan De filosofie van het Belcampisme (1972). In een brief van 20 maart 1970 schrijft ‘Amigo Herman’ aan zijn vriend Willem Bierens de Haan en diens vriendin Ike Verkerk in Aerdenhout, … [Lees meer...] overEen huis in Altea
Een getraumatiseerd dubbeltalent
Opeens stond de honderdjarige Hans Keilson in de belangstelling. The New York Times prees zijn romans Komedie in mineur en In de ban van de tegenstander, boeken van een halve eeuw oud. Meesterwerken, volgens die krant, en de Nederlandse pers pikte de lofprijzingen voor Keilson op. Zo verscheen hij als gast in De Wereld Draait Door, en mocht hij voor het eerst in zijn leven naar … [Lees meer...] overEen getraumatiseerd dubbeltalent
#IkLeesCouperus: Van oude boeken, de dingen die voorbijgaan?
In het Couperus-jaar 2023, honderd jaar na zijn overlijden, wil ik meer van Couperus’ werk (her)ontdekken en belichten, in de hoop dat vele lezers volgen. Ik deel maandelijks een leeservaring. Doe mee, lees mee en deel je ervaringen ook: #IkLeesCouperus. In april stonden Couperus’ Reisimpressies op het programma, die ik als eigentijdse reisgids in Rome wilde beproeven, maar … [Lees meer...] over#IkLeesCouperus: Van oude boeken, de dingen die voorbijgaan?
Gorter is niet af
Waarom zou je nu Mei van Herman Gorter lezen? Omdat het een gedicht is dat ons nu kan helpen. Gorters 134 jaar oude epische gedicht is Ellen Deckwitz’ antwoord op de vraag van Lisa, een studente Literatuurwetenschap, die wilde weten welk gedicht verlichting kan bieden nu de aarde op het punt staat te bezwijken onder de zon en de zee. ‘Er zijn parallellen tussen de dilemma’s die … [Lees meer...] overGorter is niet af
Groningen: de verwondering
Toen ik in 2017 afscheid nam van de Radboud Universiteit, verrasten studenten en oud-studenten Algemene Cultuurwetenschappen mij met twee prachtige vriendenboeken (zeer dierbaar unica) en met een in flinke oplage geproduceerde boekenlegger door de studievereniging KNUS. Die boekenlegger draagt een citaat uit de intrigerende roman De verwondering (1962) van Hugo Claus: "Het had … [Lees meer...] overGroningen: de verwondering
Laten we vader eruit gooien van Mary Dorna
In deze video bespreekt Jörgen Laten we vader eruit gooien van Mary Dorna. Deze video werd gemaakt in opdracht van Fixdit en maakt deel uit van een serie video’s voor het voortgezet onderwijs met moderne literaire klassiekers geschreven door vrouwen. Lesbrief bij deze video: https://fixdit.nu/lesmateriaal-mary-dorna/. Podcast van Fixdit over … [Lees meer...] overLaten we vader eruit gooien van Mary Dorna
De blinde fotograaf
Met de moed der wanhoop proberen de personages in de romans van Willem Frederik Hermans zich toegang te verschaffen tot de waarheid. Maar in het sadistische universum wordt die toegang hun steevast ontzegd. Bovendien: waarheid? Wat wij voor waarheid houden is hier niets anders dan de projectie van onze particuliere paranoïa. Gisteren lazen promovenda Sasha Richman en ik … [Lees meer...] overDe blinde fotograaf
Herenlandloper en levensgenieter
van Mézel naar Castellane. In de sporen van Belcampo (1) Als Belcampo (Herman Pieter Schönfeld Wichers, 1902-1990) in juni 1928 als jurist is afgestudeerd, dringt zijn vader, notaris in Rijssen, er bij hem op aan aansluitend de driejarige studie notarieel recht te doen. Na een innerlijke strijd van jaren tussen studeren, kantoorbaantjes, zakken en herkansen versus … [Lees meer...] overHerenlandloper en levensgenieter
Gorter bij Reve
“Ik heb altijd een verwantschap met hem gevoeld, in die dorst naar het bereiken van de grens van het zegbare, in die afkeer, bij hem, om te estetiseren, en vooral in zijn gave, dat hij nooit clichés gebruikte.” Dat schrijft Gerard Reve in een van zijn eerste brieven aan Josine en Lennie Meyer. Het is maart 1963. Aanleiding voor de brief was een artikel in het nummer … [Lees meer...] overGorter bij Reve
Van Ostaijen deed nooit zomaar wat
Waarom Matthijs de Ridders biografie van Paul van Ostaijen zo goed is Terwijl er in het Nederlands nauwelijks nog boeken voor een algemeen publiek verschijnen over literatuur, bloeit de schrijversbiografie. Over het werk van schrijvers willen de mensen – in ieder geval volgens de uitgevers – niet meer lezen, maar hun levens! Ja, daar wordt kennelijk van gesmuld. Wie als … [Lees meer...] overVan Ostaijen deed nooit zomaar wat
Een biograaf die wil dat zijn onderwerp altijd gelijk had
In een week als deze wordt Karel van het Reve node gemist: de week waarin Vladimir Kara-Moerza voor 25 jaar in een Russische cel verdwijnt vanwege kritiek op Poetin in het algemeen en de oorlog in Oekraïne in het bijzonder. Dat is de langste gevangenisstraf die iemand ooit in Rusland heeft gekregen voor dissidentie. Van het Reves grootste daad was: zich inzetten voor de … [Lees meer...] overEen biograaf die wil dat zijn onderwerp altijd gelijk had
Tot de huidige dag
De doodste van de Dode Drie is Gerard Reve. Waar de honderdste verjaardag van Willem Frederik Hermans onlangs groots werd gevierd, met maar liefst twee bijeenkomsten in de Nieuwe Kerk, en met een hele rij boeken en studies, en een afgeronde wetenschappelijke editie van het oeuvre, is het rondom de honderdste verjaardag van Reve tot nu toe vrijwel stil. Het oeuvre is nauwelijks … [Lees meer...] overTot de huidige dag
‘De dood ontdooit wat was bevroren’
Over Nijhoffs Pierrot aan de lantaarn 19 maart jl. publiceerde Maarten Klein het artikel ‘Schaduwdansen met Nijhoffs Pierrot, tot de dood erop volgt’, waarin hij een analyse en interpretatie onderneemt van Nijhoffs gedicht ‘Pierrot’ uit De wandelaar. Hij brengt daarbij zijdelings de ‘Clowneske Rapsodie’ Pierrot aan de lantaarn ter sprake. Voor ons een mooie aanleiding om een … [Lees meer...] over‘De dood ontdooit wat was bevroren’
Is het onbegrijpelijk? Het is te verstaan
Harry Mulisch over de poëzie van de jaren vijftig Aan een veelzijdig oeuvre als dat van Harry Mulisch blijken af en toe toch nog weer nieuwe kanten te ontdekken. En zo publiceerde het Artistiek Bureau in Groningen onlangs de poëzierecensies die de schrijver in de jaren vijftig maakte, voorafgegaan door een heel inzichtelijk voorwoord van Mulisch-kenner Marita Mathijsen. … [Lees meer...] overIs het onbegrijpelijk? Het is te verstaan
Verschenen: Marc Kregting – Nu zoveel jaren zijn voorbijgegaan
Gerard Reves zesdelige Verzameld werk opent met De Laatste Jaren Van Mijn Grootvader. Hij schreef dat verhaal waarschijnlijk op 21-jarige leeftijd. Bij de uitbundige ontvangst van Reves vroege werk bleef het onderbelicht. Dat gegeven was voor Marc Kregting als bijna afgestudeerd neerlandicus ooit aanleiding om een opstel over het verhaal te maken. Toen die tekst … [Lees meer...] overVerschenen: Marc Kregting – Nu zoveel jaren zijn voorbijgegaan
Hap-snap
Ik ben inmiddels bijna tweehonderd bladzijden lang verdiept, nou ja: serieus aan het lezen in de tweede, vermeerderde druk van Een pic-nic in proza (1900), een bloemlezing – ingeleid (en naar ik aanneem ook samengesteld) door iemand die zich ‘Dr. B.’ noemt, en die waarschijnlijk F. Buitenrust Hettema is – van proza uit de Nieuwe gids, na de eerste druk … [Lees meer...] overHap-snap
Welk wijf?
"Ik lees geen boeken van mensen aan wie ik een hekel had" zei Jo Daan (1910-2006) toen haar in een tv-uitzending ooit werd gevraagd naar haar oordeel over Het Bureau, de roman van J.J. Voskuil waarin zij werd geportretteerd als Dé Haan. In deel 2 van de verzamelde dagboeken van Voskuil, Captulatie, komt Jo Daan regelmatig voor. Vaak genoeg om te kunnen vaststellen dat … [Lees meer...] overWelk wijf?
Een revolverschot van Virginie Loveling
In deze video bespreekt Jörgen Een revolverschot van Virginie Loveling. Deze video werd gemaakt in opdracht van Fixdit en maakt deel uit van een serie video’s voor het voortgezet onderwijs met moderne literaire klassiekers geschreven door vrouwen. Lesbrief bij deze video: https://fixdit.nu/lesmateriaal-virginie-loveling/ Podcast van Fixdit over Een revolverschot: … [Lees meer...] overEen revolverschot van Virginie Loveling
Manon Uphoffs ‘Begeerte’: de eerste eruptie en de schoolbibliotheek
Dit is de tekst van een lezing die Daan Stoffelsen gaf in de openbare bibliotheek in Nijmegen, in het kader van een reeks lezingen over het werk van Manon Uphoff. De volgende lezing wordt op 15 maart 2023 gegeven door Fleur Speet. Toen ik het verzoek om deze lezing te geven lichtvaardig had aangenomen, begon ik deze lezing als een essay, persoonlijk, onderzoekend, dwalend, … [Lees meer...] overManon Uphoffs ‘Begeerte’: de eerste eruptie en de schoolbibliotheek
