Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

20e eeuw

Bloemen leven licht-zinnig in hun bladen

door 1 Reactie

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (169) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Bloemen leven licht-zinnig in hun bladen. Dieren lopen vanzelfsprekend; ze zwijgen van wat ze zouden kunnen zijn; hun daden gebeuren altijd nu; dieren zijn eigen. Mensen doen alsof. Bestaan in … [Lees meer...] overBloemen leven licht-zinnig in hun bladen

Promotie: Leven en schrijverschap van Diet Kramer

door 3 Reacties

De schrijfster Diet (Dina Maria) Kramer (1907-1965) groeide op in een Nederlands-Hervormd middenstandsgezin in Amsterdam. In haar romans spelen jonge mensen die worstelen met zichzelf en hun plaats in de samenleving een grote rol. Haar boeken laten tevens zien wat er speelde in die tijd en welke waarden en normen er werden gehanteerd. Janneke van der Veer, promovenda bij de … [Lees meer...] overPromotie: Leven en schrijverschap van Diet Kramer

Het is mijn prachtige, mijn hondse baan

door 3 Reacties

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (168) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Tussenuur Midwinterdag. – De geur van oude jassen, de gang met kalken licht om in te dwalen; een schateren – grindstorting– uit een klasse; en dan hoort men de school weer ademhalen. Dit is mijn … [Lees meer...] overHet is mijn prachtige, mijn hondse baan

Joost Zwagerman en de werkelijke werkelijkheid

door 4 Reacties

Door Marc van Oostendorp Het boek Leven in een doodgeboren droom. De wereld van Joost Zwagerman van Rémon van Gemeren kun je het beste van achteren naar voren lezen: beginnen bij het overzichtsessay dat aan het eind staat, dan de thematisch geordende stukken over Zwagermans essays (met thema's als 'romantiek', 'beeldende kunst' en 'zelfdoding') en tot slot de gedetailleerde … [Lees meer...] overJoost Zwagerman en de werkelijke werkelijkheid

Gedicht: Gust Gils – Wijlen de lente

door Reageer

Wijlen de lente ha      HA hoera vreugdekreten de lEnte de bomen botten er op los alle horloges vallen stil de natuur is platzak lopenlopen springen jiven werkwoorden vervoegen vreugdekreten slaken hoe hokkoe hokkoewee hibbi heebiooh nimfen spelen tingeltangel hebben tersluik een bordeel geopend weinig bezocht trouwens zal hen leren lopen struikelen jiven … [Lees meer...] overGedicht: Gust Gils – Wijlen de lente

Gedicht: Hugo Claus – Mijn hart en ik

door Reageer

Gister was het de tiende sterfdag van Hugo Claus. Ter gelegenheid daarvan verschenen Nieuwe tekeningen en gedichten, met niet eerder gepubliceerde tekeningen en een bloemlezing uit wel al gepubliceerde gedichten (voorproefje hier), en Het verdriet staat niet alleen – een zelfportret in verhalen. . Mijn hart en ik (of is het mijn ziel ,zijn het mijn klieren? hoe noem je … [Lees meer...] overGedicht: Hugo Claus – Mijn hart en ik

Moderne letterkunde: De katvissensnor van Dora (of: de dierenpoëtica van Charlotte Mutsaers)

door Reageer

Gaston Franssen Welk boek uit de zeventiende eeuw zou je kunnen typeren als de ‘bijbel van de eenentwintigste eeuw’? Het kritisch-wetenschappelijke Discours de la méthode van Descartes zeker? Een filosofisch werk van de vaak postmodern geduide Spinoza? Of toch een roman, Don Quijote van Cervantes? Schrijfster Charlotte Mutsaers, nooit verlegen om een originele mening, draagt … [Lees meer...] overModerne letterkunde: De katvissensnor van Dora (of: de dierenpoëtica van Charlotte Mutsaers)

Gedicht: Bert Schierbeek – De schreeuw der vrouwen om meer (fragment)

door Reageer

De schreeuw der vrouwen om meer niet alle hulplijnen zijn loodlijnen, riep de vrouw ik ben het middelpunt wie het magisch middelpunt van mijn tong zou zijn dit te wetenmijzelf en spatiaal en transport voor wat is in mij in mij dacht de man door de immense buiken der onrust reis ik als erfvrucht van mijn verbeeldingsboom en smijt rorschachvlekken tegen het … [Lees meer...] overGedicht: Bert Schierbeek – De schreeuw der vrouwen om meer (fragment)

Wie, zelfverblind, niet leest richt diep het letsel aan dat niet geneest

door Reageer

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (165) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Facultas medica Hij die het mes en het lancet hanteert kan onverschrokken zijn wanneer hij vreest met heilige vrees. Het edelste, de geest, wordt in dit uur beveiligd of gedeerd. Zie het gelaat van … [Lees meer...] overWie, zelfverblind, niet leest richt diep het letsel aan dat niet geneest

Verborgen boodschap van Lucebert

door 3 Reacties

Door Jos Joosten Hoe je blik met je aan de haal gaat. Als student werkte ik bij Albert Heijn. In die tijd - om precies te zijn in 1987 - vierde het bedrijf zijn 100-jarig bestaan. De directie had ter viering (werkelijk) een prachtplan opgevat. Het bedrijf zocht 25 Nederlandse beeldend kunstenaars aan die elk vier werken maakten voor AH. 100 in totaal, voor elk … [Lees meer...] overVerborgen boodschap van Lucebert

Hoe Willem Frederik Hermans keek bij het zwembad

door 1 Reactie

Door Marc van Oostendorp Een ontroerende passage in het Willem Frederik Hermans-nummer van het Multatuli Jaarboek staat in een artikel van mijn collega Peter Kegel: Bijna alle delen van de Volledige Werken [van Multatuli] zijn door Hermans fors becommentarieerd, via talloze aanstrepingen en opmerkingen de marges. Die marginalia werden door Hermans daarbij steeds … [Lees meer...] overHoe Willem Frederik Hermans keek bij het zwembad

De geur van graan dat bloeit en stuift

door 1 Reactie

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (164) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Het vers van Gorter Het vers van Gorter heeft de geur van graan dat bloeit en stuift: die reuk van hemels zoet met erdoorheen het aardse evengoed: dat zegt de tarwe en het brood al aan. En koren … [Lees meer...] overDe geur van graan dat bloeit en stuift

Liefde is bescherming: van en over Couperus en Gorters Verzen 1890.

door Reageer

Door Sander Bink Liefde is bescherming. Zij dacht dat, zo zij liefhad, zij beschermen zou, zij hèm beschermen zou, voor het Leven, het Noodlot en zichzelf. Want liefde was haar het afsmekende gebed: het Noodlot zou niet durven verpletteren, een, die werd bemind… Dit zijn de mooiste drie zinnen uit de hele Nederlandse literatuur. De passages over de liefde uit 1 Korinthiërs … [Lees meer...] overLiefde is bescherming: van en over Couperus en Gorters Verzen 1890.

Hoe nu verder met Lucebert?

door 7 Reacties

Door Sander Bax De jonge Lucebert was in de ban van het nazisme. Dat kopten de kranten op de dag waarop het boek Lucebert verscheen, de kersverse biografie die Wim Hazeu schreef over de ‘keizer der vijftigers’. De biograaf had zijn boek zo goed als af toen hij brieven in handen kreeg die de 19-jarige Bertus Swaanswijk (die toen nog geen Lucebert heette) schreef aan zijn … [Lees meer...] overHoe nu verder met Lucebert?

Kon ik ze thuis ontslaan van mijn bestaan!

door Reageer

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (163) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Werkloosheid Drie jaar nu al. Ik kom nog in ‘t gesticht. Kon ik ze thuis ontslaan van mijn bestaan! Mijn kleine zusje ziet me nauwelijks aan. ‘t Is of de meid het woord niet tot mij richt. Ieder leeft op, als … [Lees meer...] overKon ik ze thuis ontslaan van mijn bestaan!

Gedicht: Edmond van Offel – Februari. – De Visschen.

door 1 Reactie

Februari. - De Visschen. In wankelwalmen spiegelblankt het water, waar schuin een blik der bleeke zon, door wisch en wilgetwijgen heen, gevallen is; - en vrij van ijs, het zwelt met zacht geklater; het drinkt de zilvren klaarte, 't kille water, het wendt hem om en voelt in hem 't gerits van 't visschelken dat schiet als vonkgeflits door 't zwarte riet dat dood en … [Lees meer...] overGedicht: Edmond van Offel – Februari. – De Visschen.