In de aankondiging van zijn lezing Hoe Joods is het Nederlands? van 3 september 2021 in Neerlandistiek merkt Marc van Oostendorp op dat het Jiddisch in de loop der eeuwen een aanzienlijke invloed heeft gehad op het Nederlands, en dat geldt voor verschillende niveaus van het taalsysteem. Vervolgens merkt hij op dat er al zeker honderd jaar geen Nederlands West-Jiddisch meer … [Lees meer...] overJiddische vormen in het Oost-Nederlands
dialecten
Waarom kiezen artiesten ervoor om in dialect te zingen?
Van smartlap tot boerenpummelrock (8) Deze tekst is het resultaat van de Olympiade van PlusNederlands, die dit jaar in aangepaste vorm doorging. Leerlingen konden individueel deelnemen aan een Onderzoekslab, waarbij ze onder begeleiding van een of meerdere onderzoekers van een Nederlandse of Vlaamse universiteit met een eigen project aan de slag gingen. Tom Withaar … [Lees meer...] overWaarom kiezen artiesten ervoor om in dialect te zingen?
De principiële smartlappen van Sophie Straat
Van smartlap tot boerenpummelrock (7) Deze tekst is het resultaat van de Olympiade van PlusNederlands, die dit jaar in aangepaste vorm doorging. Leerlingen konden individueel deelnemen aan een Onderzoekslab, waarbij ze onder begeleiding van een of meerdere onderzoekers van een Nederlandse of Vlaamse universiteit met een eigen project aan de slag gingen. Tom Withaar … [Lees meer...] overDe principiële smartlappen van Sophie Straat
Poëtische teksten over het plattelaand
Van smartlap tot boerenpummelrock: VI Deze tekst is het resultaat van de Olympiade van PlusNederlands, die dit jaar in aangepaste vorm doorging. Leerlingen konden individueel deelnemen aan een Onderzoekslab, waarbij ze onder begeleiding van een of meerdere onderzoekers van een Nederlandse of Vlaamse universiteit met een eigen project aan de slag gingen. Tom Withaar … [Lees meer...] overPoëtische teksten over het plattelaand
Dialect en streektaal
De derde aflevering van Over taal gesproken gaat over dialect en streektaal. Hoe staat het daar eigenlijk mee? Hoeveel dialect is er nog over, en wat is de status ervan? We praten erover met streektaaldeskundige Veronique De Tier van de Stichting Nederlandse Dialecten, samensteller van het pas verschenen dialectkaartenboekje Wie zegt wat waar? Een gesprek over de … [Lees meer...] overDialect en streektaal
Swing’n op die trilploat
Van smartlap tot boerenpummelrock: V Deze tekst is het resultaat van de Olympiade van PlusNederlands, die dit jaar in aangepaste vorm doorging. Leerlingen konden individueel deelnemen aan een Onderzoekslab, waarbij ze onder begeleiding van een of meerdere onderzoekers van een Nederlandse of Vlaamse universiteit met een eigen project aan de slag gingen. Tom Withaar … [Lees meer...] overSwing’n op die trilploat
Mor mien toentje
Waarom popartiesten ervoor kiezen om in dialect te Van smartlap tot boerenpummelrock (4) Deze tekst is het resultaat van de Olympiade van PlusNederlands, die dit jaar in aangepaste vorm doorging. Leerlingen konden individueel deelnemen aan een Onderzoekslab, waarbij ze onder begeleiding van een of meerdere onderzoekers van een Nederlandse of Vlaamse universiteit … [Lees meer...] overMor mien toentje
Laot oewe jas mer hangen, ‘t is nie kou
Van smartlap tot boerenpummelrock (3) Deze tekst is het resultaat van de Olympiade van PlusNederlands, die dit jaar in aangepaste vorm doorging. Leerlingen konden individueel deelnemen aan een Onderzoekslab, waarbij ze onder begeleiding van een of meerdere onderzoekers van een Nederlandse of Vlaamse universiteit met een eigen project aan de slag gingen. Tom … [Lees meer...] overLaot oewe jas mer hangen, ‘t is nie kou
Oehoe oehoerend hard / Kwamen zie daor aangescheurd
Van smartlap tot boerenpummelrock: Waarom popartiesten ervoor kiezen om in dialect te zingen (2) Deze tekst is het resultaat van de Olympiade van PlusNederlands, die dit jaar in aangepaste vorm doorging. Leerlingen konden individueel deelnemen aan een Onderzoekslab, waarbij ze onder begeleiding van een of meerdere onderzoekers van een Nederlandse of Vlaamse … [Lees meer...] overOehoe oehoerend hard / Kwamen zie daor aangescheurd
Waarom popartiesten ervoor kiezen om in dialect te zingen
Van smartlap tot boerenpummelrock (I) Deze tekst is het resultaat van de Olympiade van PlusNederlands, die dit jaar in aangepaste vorm doorging. Leerlingen konden individueel deelnemen aan een Onderzoekslab, waarbij ze onder begeleiding van een of meerdere onderzoekers van een Nederlandse of Vlaamse universiteit met een eigen project aan de slag gingen. Tom … [Lees meer...] overWaarom popartiesten ervoor kiezen om in dialect te zingen
Kwart 15-plussers spreekt thuis dialect of andere taal dan Nederlands
Bron: CBS Ongeveer een kwart van de 15-plussers gebruikt thuis het meest een andere voertaal dan het Nederlands. Daarbij kan het gaan om een dialect, om een regionale taal als Fries, Limburgs en Nedersaksisch, of om een andere taal, zoals Engels, Pools of Turks. Het gebruik van regionale talen en dialecten verschilt per regio, maar ook opleiding en leeftijd zijn van invloed. … [Lees meer...] overKwart 15-plussers spreekt thuis dialect of andere taal dan Nederlands
De dialecten zijn dood. Leve de dialecten!
Op 30 juni 2021 organiseerde VRT Taal een Facebook Live over de toestand van de dialecten in Vlaanderen. Onder leiding van Jens Lemant antwoordden Chris Dusauchoit, Veronique De Tier en Ruud Hendrickx op de vragen van de kijkers. … [Lees meer...] overDe dialecten zijn dood. Leve de dialecten!
Ruim driekwart van de Limburgers spreekt Limburgs
Persbericht Huis voor de Kunsten Limburg Goed nieuws voor de Limburgse taal! Van alle inwoners van de provincie Limburg van 18 jaar en ouder spreekt ruim driekwart (78%) één van de dialecten van de Limburgse taal. 67% daarbinnen spreekt het Limburgs naar eigen zeggen vloeiend en de andere 11% spreekt het wel, maar gebrekkig. Dit blijkt uit het onderzoek dat onderzoeksbureau … [Lees meer...] overRuim driekwart van de Limburgers spreekt Limburgs
Bijvoeglijk naamwoorden verbuigen in het Hellendoorns
Verbuiging van bijvoeglijke naamwoorden en grammaticaal gestuurde sjwadeletie In zijn inaugurele rede Dynamiek in taal en de explosie van de neerlandistiek (2003) gaat Fred Weerman in op het verbuigingssysteem van bijvoeglijke naamwoorden in het Standaardnederlands (in het vervolg: Nederlands). Daarbij bespreekt hij drie observaties uit eigen onderzoek. In de eerste plaats … [Lees meer...] overBijvoeglijk naamwoorden verbuigen in het Hellendoorns
Achterstandsdenken
Graag reageren wij op de column De kwezelarij van de lage verwachtingen van hoofdredacteur Wido Smeets in het laatste nummer van Zuiderlucht, een uniek blad met een eigenzinnige visie. De column laat zien hoe negatief sommigen in Limburg nog steeds denken over dialectsprekende kinderen. Wij schrijven deze brief omdat wij weten dat het onterecht is om dialect – en breder, … [Lees meer...] overAchterstandsdenken
Accent op taal
In deze aflevering van ‘Liefde voor verhalen’ leggen we letterlijk het accent op taal. Wat is een accent, en hoe verschilt het van een dialect? Hoe luistert de samenleving naar ABN en andere variaties van het Nederlands? Welke vooroordelen bestaan er over accenten (en dialecten)? Hoeveel accenten hoor je in de stad, en wat is het accent van Amsterdam-West? In deze … [Lees meer...] overAccent op taal
Streektaal in de klas
Brabants waar het kan, Nederlands waar het moet(In plaats van Brabants kan elke streektaal worden ingevuld) Aan mijn nieuwe studenten vraag ik altijd wie er nog een beetje Brabants spreekt. Er gaan wel wat vingers omhoog, maar minder dan ik graag zou zien. Sommigen melden zich wat schoorvoetend en als ik doorvraag, blijkt dat ze op de middelbare school vaak negatieve … [Lees meer...] overStreektaal in de klas
De dood van de streektaal
Door Marc van Oostendorp Wat doe je als beoefenaar van een wetenschap die iets bestudeert dat op uitsterven staat? Als protesteren niet meer helpt? Daarover gaan in zekere zin de artikelen in het nieuwe nummer van Taal en Tongval, een tijdschrift dat een paar jaar geleden zijn 70-jarig bestaan vierde (of over een paar jaar zijn 75-jarig bestaan viert, hoe zeg je dat) en dat … [Lees meer...] overDe dood van de streektaal
Een nieuw online taalleven voor de Achterhoekse en Liemerse dialecten
Op 11 december zijn de eerste vijf online delen van het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD) gelanceerd tijdens een feestelijke virtuele bijeenkomst. De website is het resultaat van een samenwerking tussen het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) en het Centre for Language Studies van de Radboud Universiteit. Aan het WALD is sinds 1980 … [Lees meer...] overEen nieuw online taalleven voor de Achterhoekse en Liemerse dialecten
De fos en sijn streke
Als medewerker van het Meertens Instituut mag je tussendoor soms leuke dingen doen: je bemoeien met de reeks vertalingen van De gruffalo die Lemniscaat deze maand uitbracht, bijvoorbeeld. In het bijzonder mocht ik meelezen met de Amsterdamse versie, gemaakt door Huub van der Lubbe. Althans: mijn opdracht was te kijken of het allemaal wel 'correct Amsterdams' was. Daarmee … [Lees meer...] overDe fos en sijn streke
30-09-2020: Horen, zien en proeven van dialect
Het Vlaams, Brabants en Limburgs in kaart gebracht Op 30 september 2020 lanceert de Vakgroep Taalkunde – Nederlands van de UGent samen met het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) het online dialectportaal Database van de Zuidelijk-Nederlandse Dialecten. De middag wordt georganiseerd in het kader van de Week van het Nederlands. Een middag waarop je dialect … [Lees meer...] over30-09-2020: Horen, zien en proeven van dialect
Over wat het actualiteitsprincipe met de geschiedenis van het Zuiderzeepoldernederlands in vergelijking met het Waddenhollands te maken heeft
Door Henk Wolf en Reitze Jonkman Drie weken geleden hebben wij ervoor gepleit historische interne dialectstudie te combineren met het bestuderen van de externe geschiedenis van de taal in Nederland. De aanleiding was een webinar door Marc van Oostendorp over de Waddendialecten waarin hij op basis van een vergelijking met de hedendaagse standaardtalen Nederlands en Fries, de … [Lees meer...] overOver wat het actualiteitsprincipe met de geschiedenis van het Zuiderzeepoldernederlands in vergelijking met het Waddenhollands te maken heeft
Katwijks woordenboek
Weet u wat een bakkerammetje is of een lampedanser? En wat maeltije zijn of rouspoeleweegaste? En wat Katwijkers zeggen als ze een vlieger inhalen? Of wat ze bedoelen met ’n fies mit ’n pakje bròòd achterop? Het is allemaal te vinden in het Katwijks woordenboek, met voorin een duidelijk klankenoverzicht, zodat we weten hoe we de woorden moeten uitspreken, en achterin een … [Lees meer...] overKatwijks woordenboek
Over wat (externe taal)geschiedenis met interne taalgeschiedenis te maken heeft
Door Henk Wolf en Reitze Jonkman Afgelopen vrijdag was de webinar In’to Summerschool over de waddendialecten, georganiseerd door In’to Languages van de Radboud Universiteit. Marc van Oostendorp gaf college over de verschillende dialecten die op de Waddeneilanden worden gesproken. Hij behandelde onder andere de vraag in hoeverre die dialecten als 'Fries' dan wel als … [Lees meer...] overOver wat (externe taal)geschiedenis met interne taalgeschiedenis te maken heeft
Waddentaal
Deze week reisden we door Nederland: nu zoveel mensen thuis bleven, wilde Radboud In'to Languages, het talencentrum van de Radboud Universiteit, eens aandacht besteden aan de grote talenrijkdom van het eigen land. Als afsluiting: Marc van Oostendorp vertelt over de vele talen die de Waddeneilanden hebben gemaakt wat ze nu zijn. … [Lees meer...] overWaddentaal
