Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (9)Het Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpZodra het Nederlandse sonnet vanuit het zuiden naar het noorden kwam, veranderde het van karakter. Antwerpse dichters als De Heere en Van der Noot probeerden kunst te maken van hun gedichten. Toen Hollandse dichters hen … [Lees meer...] overGoeie zin
letterkunde
Parasitaire mimesis
door Gert de Jager Over Fallicornia van Dirk van Bastelaere (5 en slot) Het meest fundamentele kenmerk van Van Bastelaeres poëzie berust op wat het meest een misvatting is - een misvatting die al tot uitdrukking komt in een geforceerde titel als Fallicornia en waaruit een groot verlangen naar referentie of mimesis spreekt. Van Bastelaere is … [Lees meer...] overParasitaire mimesis
Kees van Duinen – ‘Tegen de ruit’
[ingezonden mededeling]65 Jaar geleden, op 8 maart 1950, overleed, 42 jaar oud, de Groninger dichter Kees van Duinen (1907-1950). Hij was de dichter van één bundel, De trap (Bosch & Keuning, Baarn, 1951; 2de druk 1952).Op vrijdag 6 maart 2015 verschijnt de derde druk in een geheel nieuwe samenstelling, , aangevuld met vijftien onbekende gedichten, onder de titel Tegen de … [Lees meer...] overKees van Duinen – ‘Tegen de ruit’
27 en 28 februari: Cross-Over 2015 Poznań
Deze week, op 27 en 28 februari om precies te zijn, vindt in Poznań, Polen, het tweejaarlijkse congres Cross-Over plaats. Het Departement voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse Studies, dat deel uitmaakt van de Faculteit Engels aan de Adam Mickiewicz- Universiteit, werd twee jaar geleden benaderd om de organisatie van dit evenement op zich te nemen. Daarmee is Cross-Over 2015 … [Lees meer...] over27 en 28 februari: Cross-Over 2015 Poznań
Leven in de steenklomp
Door Marc van OostendorpHoe vaak zal Sander Bax de komende dagen geïnterviewd worden? Ik hoop: heel vaak en in heel veel media, want hij heeft een magistraal boek geschreven over Harry Mulisch, dat erin slaagt op een overtuigende manier allerlei nieuwe samenhang te laten zien in het oeuvre van de in 2010 overleden schrijver.Het is een boek dat doet wat zo'n boek moet doen – je … [Lees meer...] overLeven in de steenklomp
Verschenen: Nederlandse Letterkunde 20/1
Verschenen: Nederlandse Letterkunde 20 (2015), nr. 1 (januari). Amsterdam University Press. ISSN: 1384-5829, Online ISSN: 2352-118X.InhoudTerug tot de werkelijkheid?Lieselot De Taeye‘Zoveel ikken!’Gwennie DeberghVroege receptie van Tourniers Le Roi des Aulnes in de Nederlandse literatuurkritiek (1970-1972)Marjolein CorjanusBoekbesprekingenAbstracts van de artikelen zijn … [Lees meer...] overVerschenen: Nederlandse Letterkunde 20/1
Verschenen: Internationale Neerlandistiek 53/1
Verschenen: Internationale Neerlandistiek 53 (2015), nr. 1 (januari). Amsterdam University Press / Internationale Vereniging voor Neerlandistiek. ISSN: 1876-9071, Online ISSN: 2214-5729.InhoudVoorwoordMarijke Meijer DreesPostulêre werkwoorde as progressiewe merkers in Afrikaans en NederlandsAdri Breed; Frank BrisardIntertekstualiteit als positioneringsstrategieEwa … [Lees meer...] overVerschenen: Internationale Neerlandistiek 53/1
Verschenen: De Parelduiker 2015/1, met onder meer Hans Keilson
Op 20 februari 2015 verschijnt een nieuwe aflevering van De Parelduiker, tijdschrift over schrijvers, literatuur en hun geschiedenis. In dit nummer onder meer een artikel over psychiater en schrijver Hans Keilson en zijn publicaties voor het Amsterdamse reclamebureau Co-op 2.Inhoud‘Vrouwen, soldaten en andere christenen! Hans Keilson, Benjamin Cooper en reclamebureau Co-op 2’. … [Lees meer...] overVerschenen: De Parelduiker 2015/1, met onder meer Hans Keilson
Gekheid, vrekheid en lekheid
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (8)Het eerste Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpWoorden zijn samengebalde brokjes denken. Er is een verschil tussen, laten we zeggen, duisternis en de plaats waar het duister is, en dat verschil is méér dan dat het laatste nu eenmaal meer lettergrepen heeft. … [Lees meer...] overGekheid, vrekheid en lekheid
Was Lodewijk Stegman dronken?
Door Marc van Oostendorp Toen Willem Frederik Hermans in 1952 zijn rechtszaak won, verloor de literatuur. Dat heeft de Amsterdamse hoogleraar Thomas Vaessens de laatste jaren een aantal keer beweerd. Hermans stond voor de rechter omdat de hoofdpersoon in Ik heb altijd gelijk allerlei onaardige dingen zei over katholieken – dat ze zich maar bleven voortplanten en zo, het … [Lees meer...] overWas Lodewijk Stegman dronken?
Promotie: Couperus bij de buren
Op 20 februari hoopt Ruud Veen, de kleinzoon van Couperus’ uitgever L.J. Veen, te promoveren op zijn proefschrift Couperus bij de buren. Een onderzoek naar de uitgaven van het werk van Louis Couperus bij Duitse uitgevers tussen 1892 en 1973. Veen onderzocht niet voor niets Couperus’ uitgeefgeschiedenis in Duitsland. Daar zijn namelijk de meeste vertalingen van zijn werk … [Lees meer...] overPromotie: Couperus bij de buren
Schoon geverrefd
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (7)Het eerste Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpDat je herfst naar believen kunt uitspreken als herrefst en arm als arrem komt de dichters al eeuwen maar al te goed uit. Een tijdje geleden schreef ik over Annie M.G. Schmidt, die regels … [Lees meer...] overSchoon geverrefd
Verschenen: Laurens Ham – Door Prometheus geboeid
Bij Uitgeverij Verlorenverscheen onlangs Door Prometheus geboeid. De autonomie en autoriteit van de moderne Nederlandse auteur, van Laurens Ham. In zijn proefschrift gaat literatuurwetenschapper Ham in op de zelfrepresentatie van Nederlandse schrijvers tussen 1820 en 1970, en de spanning tussen autonomie en autoriteit van de auteur. Door te spelen met verschillende identiteiten … [Lees meer...] overVerschenen: Laurens Ham – Door Prometheus geboeid
Een lichte kruik
door Gert de Jager Over Fallicornia van Dirk van Bastelaere (4) Een gedicht met de kracht van het Egidiuslied: Pappies kleine meid Omdat er afwezigheid is is er poëzie. Zoals het meisje in wie ik mag kunnenwegrollen als een zich onder de kast wegspoedende knoop,schreeuwend met haar zwarte kleine haarin de onheldere zon die de mijne ishet licht … [Lees meer...] overEen lichte kruik
Kleine huttekens
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (6)Het eerste Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpEen Nederlandse taalkundige is geen Nederlandsetaalkundige wanneer ze zich niet ooit het hoofd gebroken heeft over het verkleinwoord. Er zijn alleen al in het Standaardnederlands zoveel verschillende vormen! Je … [Lees meer...] overKleine huttekens
Koen Stassijns over liefde in tijden van oorlog
Door Bart FM DroogOp woensdag 11 februari 2015 geeft dichter, vertaler, verteller en anthologist Koen Stassijns in het Poëziecentrum Gent (PcG) de lezing 'Poëzie op alle fronten. Een vertelling over liefde in tijden van oorlog'.Hij gaat in op liefde en vriendschap in en buiten de loopgraven, met 'oorlogsdichters' aller landen als hoofdrolspelers.[gedicht 'Eros' van Wilfred … [Lees meer...] overKoen Stassijns over liefde in tijden van oorlog
Literair archief Hugo Claus naar Antwerps Letterenhuis
Het Letterenhuis in Antwerpen heeft onlangs het literair archief van Hugo Claus (1929-2008) verworven. Het archief werd aangekocht door het Erfgoedfonds van de Koning Boudewijnstichting, die het aan het Letterenhuis overdraagt.Het archief telt meer dan 42 dozen. Naast handschriften, drukproeven, dagboeken, notities, dossiers rond markante gebeurtenissen en foto’s bevat het … [Lees meer...] overLiterair archief Hugo Claus naar Antwerps Letterenhuis
Zeepdispenser
Door Marc van OostendorpEen gedicht kan de betekenis van een woord voor altijd veranderen – of in ieder geval de associaties die je met dat woord hebt. Neem het volgende horrorscenario. Iemand staat op en trekt zijn kleren aan. Er is niets aan de hand – maar gaandeweg sluipt er iets vreemds, iets onheilspellends in zijn gedrag. Tot je ineens merkt dat er iets helemaal mis is … [Lees meer...] overZeepdispenser
Fallotopia
door Gert de JagerOver Fallicornia van Dirk van Bastelaere (3)"De patroon van het Vlaamse postmodernisme" noemde ik Van Bastelaere eerder - het Vlaamse postmodernisme dat zich met de programmatische bloemlezing Twist met ons uit 1987, felle polemieken, een internationaal referentiekader en bundels waar niemand om heen kon, razendsnel een positie in het centrum wist te … [Lees meer...] overFallotopia
Frans Kellendonklezing 2015 door Maarten Asscher
Op 23 februari 2015 zal schrijver Maarten Asscher de Frans Kellendonklezing 2015 uitspreken aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, onder de titel Engagement, taal en verbeelding.InhoudVan tijd tot tijd klinken er oproepen aan het adres van Nederlandse schrijvers om meer engagement te tonen. De Nederlandse literatuur zou zich te veel met zichzelf en te weinig met de problemen … [Lees meer...] overFrans Kellendonklezing 2015 door Maarten Asscher
Het metrum en Carglass
Door Bas JongenelenTja, het metrum. Wat moeten we ermee? En waarom? En hoezo? Het hemelsche gerecht heeft zich ten lange lesten Erbarremt over my en mijn benaeuwde vestenPrachtig hoor, die goeie ouwe Vondel, maar moet je de jongens en meisjes van nu nog lastig vallen met zo iets klassieks, traditioneels en ouderwets als het metrum? Het is bovendien … [Lees meer...] overHet metrum en Carglass
Kronk’lend asfaltlint
Door Marc van OostendorpNormale taal, daar is makkelijker aan te komen dan aan water. Voor dat laatste moet je nog altijd naar de kraan lopen, maar voor het eerste volstaat het om je oren open te zetten, of als er echt helemaal niemand in de buurt is je eigen mond. Woord na woord na woord na woord komt zelfs ongevraagd je hoofd binnen en zelden is het ene woord een verrassing … [Lees meer...] overKronk’lend asfaltlint
Een goed herhaalde zin
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (5) Het eerste Nederlandse sonnet bestaat dit jaar 450 jaar. Hoe is het de taal sindsdien vergaan? Door Marc van Oostendorp Voor een goed herhaalde zin kun je me midden in de nacht wakker maken. Herhalen, almaar herhalen, klinkt tegelijk machteloos én bezwerend. Het laat de grenzen van de taal zien: kennelijk kan de … [Lees meer...] overEen goed herhaalde zin
Troostkleren
Hoe noem je woorden die je maar een paar keer op Google tegenkomt – vaker dan eens (want dan zijn het typefouten), maar minder dan een keer of tien? Het zijn woorden die kennelijk af en toe nodig zijn, en dan spontaan gemaakt kunnen worden. Troostkleren is zo'n woord. Ik vind het 9 keer bij Google, waarvan 2 keer in recensies van de bundel Archaïsch de dieren van … [Lees meer...] overTroostkleren
Sonnettenkrans met acrostichon
Door Bart FM DroogEn: echte en valse sonnettenkransenVandaag is de Poëzieweek uitgebroken. Wie voor € 12,50 aan poëzie bij de warme boekhandel inslaat krijgt een sonnettenkransje gratis. Een wát? Een sonnettenkrans, dat is de"Aanduiding voor een bepaald soort sonnettencyclus van Italiaanse oorsprong. Ze is gebaseerd op het principe van de concatenatio en … [Lees meer...] overSonnettenkrans met acrostichon