De afgelopen weken stond menig neerlandicus versteld van de mogelijkheden van de nieuwe chatbot ChatGPT. Ook mijn mond viel op zijn minst een beetje open toen ik de bot vroeg om te reflecteren op de vraag of de literaire canon diverser zou moeten worden. Dat wordt nog interessant, met de tentamenweken in januari in aantocht. Maar toch: hoe fraai gecomponeerd de teksten van … [Lees meer...] overPoëzie met ChatGPT
poëzie
de raamkozijnen van de bovenste verdieping
Onder beschaafde poëzielezers hoor je de vraag geloof ik niet te stellen, maar buiten die kringen zijn er nog altijd toch heel ontwikkelde mensen die zich bij moderne – dat wil zeggen in de afgelopen eeuw geschreven – gedichten de vraag te stellen: is dit nog wel een gedicht? Je zou zelfs kunnen zeggen dat het een definitie is van moderne gedichten: een gedicht is een tekst … [Lees meer...] overde raamkozijnen van de bovenste verdieping
Joke van Leeuwen – Aan tafels
'Beeldspraak' is de podcast van Poëziecentrum. In deze maandelijkse reeks praat een kenner/liefhebber met een dichter over zijn/haar nieuwe dichtbundel. In deze aflevering praat schrijver en radiomaker Heleen Debruyne met Joke van Leeuwen naar aanleiding van haar nieuwe bundel 'Aan tafels' (Querido). Joke van Leeuwen schrijft poëzie en proza, zowel voor kinderen, jongeren … [Lees meer...] overJoke van Leeuwen – Aan tafels
17 januari 2023: poëzieworkshop door Hannah van Binsbergen
Poëzieworkshop door dichter Hannah van Binsbergen | Dinsdag 17 januari 2023, 20-21:45 uur (inloop 19:45) | Drift 25, Utrecht | Gratis deelname | Aanmelden via redactie@tijdschriftvooys.nl Dit jaar bestaat tijdschrift Vooys maar liefst veertig jaargangen, en dit heugelijke feit vieren we graag met een reeks evenementen. Met de verschijning van Vooys 40.4 deze maand kondigen … [Lees meer...] over17 januari 2023: poëzieworkshop door Hannah van Binsbergen
Een verzameling plankjes
Waarom Ingmar Heytze lezen Met wat geluk, de nieuwste bundel van Ingmar Heytze, gaat over grote thema's van dood en leven. De bundel is opgedragen aan Heytzes vader, dit jaar op 90-jarige leeftijd overleden. Een aantal gedichten zijn aan hem en zijn dood gewijd, zoals hier ook verschillende coronagedichten in zijn opgenomen. Hartverscheurend worden zulke gebeurtenissen bij … [Lees meer...] overEen verzameling plankjes
vol dringend aangevraagde bakjes onvermogen
Waarom gedichten van Joke van Leeuwen lezen? Ik kan nu al uitzien naar een studie van het gehele werk van Joke van Leeuwen, hoewel bij mijn weten nog niemand begonnen is aan zo'n studie en dat werk trouwens ook hopelijk nog lang niet klaar is. Haar nieuwste bundel heet Aan tafels – eerder schreef Mathijs Sanders er al dit over, maar er kan niet genoeg over worden … [Lees meer...] overvol dringend aangevraagde bakjes onvermogen
Ik open met een verwijzing
Interessante kwestie aan de VU: na protesten zijn daar de formules die aan het begin en het eind van academische plechtigheden zoals promoties of oraties worden uitgesproken aangepast. Ze heten daar respectievelijk het votum en de doxologie. Tot voor kort waren dit nog onversneden christelijke teksten, allebei citaten uit de Psalmen, maar volgens het College van Bestuur doen ze … [Lees meer...] overIk open met een verwijzing
Judith Herzberg en RLK
Dinsdagochtend. Schrijvend over de nieuwe dichtbundel van Judith Herzberg, blader ik door de geschiedenis van de Nederlandse poëzie sinds 1945, Aan de mond van al die rivieren, geschreven door haar generatiegenoot Redbad Fokkema (1938-2000). R.L.K. Fokkema. Zijn roem was hem al vooruitgesneld toen ik in 1990 Nederlands ging studeren in Utrecht. Groot kenner van de poëzie van … [Lees meer...] overJudith Herzberg en RLK
En altijd sta ik middenin
Waarom Willem Jan Otten lezen? "Een waterverfschilderij is een vlek", schrijft Willem Jan Otten in het essay Wil je mij poëzie leren? dat zijn uitgever, Van Oorschot uitgaf ter gelegenheid van vijftig jaar dichterschap. Tegelijkertijd gaf Van Oorschot – in hetzelfde formaat maar een complementaire kleur – ook een door Otten zelf gemaakte bloemlezing uit van vijftig … [Lees meer...] overEn altijd sta ik middenin
Poëzie, een feest voor De Geest
Dirk De Geest beëindigde dit najaar zijn loopbaan aan de KU Leuven. Decennialang verzorgde hij daar onderwijs in de Algemene Literatuurwetenschap en de Moderne Nederlandse Letterkunde. Hij trachtte generaties studenten te winnen voor de literatuur, en dan speciaal de poëzie, onder het motto: ‘De literatuur is er niet voor ons, wij zijn er voor de literatuur’. Dat geloof in … [Lees meer...] overPoëzie, een feest voor De Geest
Mastodoncast: Jacqueline E van der Waals (1868-1922)
Mijn passie voor poëzie laat ik horen via de 2e #mastodoncast. Dit keer Jacqueline E van der Waals (1868-1922) Gerrit Komrij beschreef het lezen van een gedicht van haar als “geslagen worden door een watten handschoen”. Haar einde was tragisch, maar ook een ode aan het leven. Wat een kracht! Ook over de speurtocht naar de vorige eigenares van de bundel waar de gedichten uit … [Lees meer...] overMastodoncast: Jacqueline E van der Waals (1868-1922)
We slepen elkaar door de straten
Waarom Mark Boog lezen? Als het niet zo onaardig was, zou je zeggen dat je sommige vrienden alleen hebt vanwege hun taal: niet omdat ze zo lekker kunnen koken of bloemen meenemen, en zelfs niet omdat ze zulke diepzinnige gedachten hebben, maar omdat ieder gesprek is als een concert van Paganini maar dan in taal – vol woorden en zinswendingen en buitelingen. Wat ze zeggen … [Lees meer...] overWe slepen elkaar door de straten
T/m 2 december 2022: Yvonne Weijers zingt gedichten van Elly de Waard
Componist Cees Thissen, dichter Elly de Waard en zangeres Yvonne Weijers hebben de handen ineengeslagen om een uniek project te realiseren met als titel: ‘Yvonne Weijers zingt Elly de Waard – een reis door de tijd’. In ‘Het Vogelwater’, het sfeervolle landhuis van Elly in de duinen bij Castricum, werd een mooi plan gesmeed: muziektheater met het werk en het leven van Elly … [Lees meer...] overT/m 2 december 2022: Yvonne Weijers zingt gedichten van Elly de Waard
Longlist Granate Prijs 2022
In 2022 bestaat Granate 10 jaar en ter ere van dit jubileum wordt op 16 december 2022 de eerste Granate Prijs uitgereikt. Granate Prijs wordt uitgereikt aan de beste titel van een poëziebundel die in de afgelopen drie jaar is gepubliceerd. Er zijn in totaal 193 titels ingediend. Uit deze titels is een selectie gemaakt van 20 titels voor de longlist.In een tijdperk waar … [Lees meer...] overLonglist Granate Prijs 2022
Hoe mooi een dag kan zijn, zonder zadelpijn
Waarom gedichten lezen? Een van de fijne dingen van gedichten lezen is dat het je is toegestaan om ieder woord te wegen en te overwegen. In het dagelijks leven is dat niet toegestaan: mensen zeggen en typen dingen, je probeert zo snel mogelijk te achterhalen wat ze daarmee bedoelen, en vergeet onmiddellijk de oorspronkelijke vorm, want we moeten door. Maar alleen al … [Lees meer...] overHoe mooi een dag kan zijn, zonder zadelpijn
Minipodcast over Katharyne Lescaille
Katharyne Lescailje was een 17e eeuwse dichteres die worstelde met haar geaardheid. Zij schreef echt prachtige sonnetten, die, zoals een anekdote in deze minipodcast vertelt, nog altijd impact hebben. … [Lees meer...] overMinipodcast over Katharyne Lescaille
Verschenen: Ooit, elders. Essays over poëzie en verlangen
Verlangen, het is een zo onmiskenbaar, maar ook ongrijpbaar menselijk streven, dat het wellicht alleen in poëtische taal kan worden uitgedrukt. In deze bundel verkent de auteur allereerst het fenomeen ‘verlangen’. Uit de daaropvolgende essays blijkt dat men in romantische poëzie van 1800 tot heden zeer uiteenlopende vormen van verlangen kan onderkennen. Zo richt de ik-figuur in … [Lees meer...] overVerschenen: Ooit, elders. Essays over poëzie en verlangen
Hier nu langs het lange diepe water
Waarom Remco Campert lezen? De 'vijftig onmisbare gedichten' in een nieuwe bloemlezing van Remco Campert zijn blijkens heel summiere informatie op het titelblad 'gekozen door de uitgever en redactie van De Bezige Bij'. Waarom dat allemaal zo armoedig moet, en niet iets beter kan worden uitgelegd hoe die keuze tot stand is gekomen, en waar al deze gedichten precies vandaan … [Lees meer...] overHier nu langs het lange diepe water
Poëzie, landsgrenzen, taalgrenzen
"Het liefst zou ik zien", schrijft Tsead Bruinja in het nawoord bij de anthologie die hij deze week publiceert, "dat er nooit meer een bloemlezing verschijnt met louter Nederlandstalige poëzie." De titel, De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie, is dan ook een programma: laten we de Nederlandse poëzie anders afbakenen – niet langer als alleen maar de poëzie die in het … [Lees meer...] overPoëzie, landsgrenzen, taalgrenzen
Raj Mohan – karya ujjar / zwart wit (Gedicht in het Sarnami)
Dit gedicht van Raj Mohan is opgenomen in "De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie - 100 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu" (Querido, november 2022), samengesteld door Tsead Bruinja. Het is afkomstig uit 'Bapauti/Erfenis' (In de Knipscheer) … [Lees meer...] overRaj Mohan – karya ujjar / zwart wit (Gedicht in het Sarnami)
Hoe las ik een pauze in deze schuld
Waarom Iduna Paalman lezen? De debuutbundel van Iduna Paalman van een paar jaar geleden, De grom uit de hond halen, had ik gelezen en net als iedereen die ik ken en die hem ook gelezen had, vond ik dat een goede bundel, en dat betekent in mijn geval kennelijk dat je de volgende ook koopt. Er is een economische wet die zegt dat een tweede bezoek aan een restaurant in de … [Lees meer...] overHoe las ik een pauze in deze schuld
Onze keizer is volslagen gek
Waarom Het liegend konijn lezen? Al vele decennia neem ik als ik ergens naartoe moet waar veel lawaai is en ik me dus zal vervelen, een poëziebundel mee. Toen ik als werkstudent in een metaalfabriek werkte, smokkelde ik stiekem een exemplaar van Dichters van deze tijd mee naar binnen. Nu neem ik Het liegend konijn mee naar KidsCity. KidsCity is, in ieder geval in … [Lees meer...] overOnze keizer is volslagen gek
‘Om niet te hoeven stoppen van geluk’
Heel de wereld wordt wakker in de context van de jeugdpoëziebloemlezing Het zijn goede tijden voor de kinderpoëzie. Vrijwel tegelijk met de mooie debuutbundel Ik denk dat ik ontvoerd ben (Querido) van Pim Lammers verscheen bij Gottmer een dikke bloemlezing met gedichten voor jonge lezers. Jaap Robben selecteerde voor Heel de wereld wordt wakker 333 gedichten van 111 … [Lees meer...] over‘Om niet te hoeven stoppen van geluk’
De dagen
Willem van Toorn (1935) is een van de meest productieve en veelzijdige schrijvers van nu. Afwezig tijdens de Nacht van de Poëzie, maar aanwezig in de festivalbundel met een gedicht voor en over Remco Campert, en met zijn nieuwe dichtbundel De dagen. Dat het mis is in de wereld weet deze nestor als geen ander: de aarde is hard van droogte en hitte, uitgeputte kraanvogels … [Lees meer...] overDe dagen
Vondels Lijkklacht aan het vrouwenkoor
Op 12 februari 1635 overleed Vondels echtgenote, Maria de Wolff. Over dit verlies schreef Vondel een gedicht, gericht tot het zogeheten Vrouwenkoor in de Oude Kerk in Amsterdam, ‘O Heiligh Koor’, waar zij begraven zou worden, bij hun al eerder gestorven kinderen Sara en Constantijn. Ook hun dood had Vondel met gedichten herdacht. Vooral de gedichten op die kinderen zijn zo … [Lees meer...] overVondels Lijkklacht aan het vrouwenkoor
