Op zondag 22 februari vindt in Nijmegen het zesde Kletskoppen-festival plaats, een festival over taal en meertaligheid voor kinderen en hun ouders. Er is van alles te beleven — van optredens tot een spannende escaperoom, en nog veel meer activiteiten die draaien om praten, luisteren, spelen en leren. Het programma en een mogelijkheid u aan te melden staat hier. … [Lees meer...] over22 februari 2026: Kletskoppen-festival
taalkunde
“Please don’t stop the music”
Hoe muziek helpt bij kinderen om taal te leren Waarom klappen baby's vrolijk mee op het ritme van een liedje nog voordat ze hun eerste woordje zeggen? En waarom zingen peuters moeiteloos kinderliedjes mee, terwijl ze soms nog moeite hebben met gewone zinnen? Het lijkt misschien toevallig, maar dat is het niet. Muziek en taal zijn hechter met elkaar verbonden dan we denken. … [Lees meer...] over“Please don’t stop the music”
Waarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Volgens de voornaamkundige Gerrit Bloothooft is Friesland de Nederlandse provincie met de meest afwijkende voornaamkeuze. Dat zal verband houden met het feit dat er ook veel meer Friese dan Nedersaksische, Limburgse of Brabantse namen zijn. In een artikel in het Journal of Germanic Linguistics beschrijven Geert Booij en Willem Visser één manier waarop de omvang van de Friese … [Lees meer...] overWaarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Live in de Lochal met Nicoline van der Sijs
Een droom komt uit voor John & Paul. Hun beider taalidool, taalkundige en etymoloog Nicoline van der Sijs, is afgereisd naar Tilburg voor een boeiend gesprek over taal als wetenschap, de geschiedenis van onze taal én de toekomst ervan. Dijt onze woordenschat almaar uit? … [Lees meer...] overLive in de Lochal met Nicoline van der Sijs
Verschillen tussen het Nederlandse ‘genoeg’ en z’n Friese cognaten
Het Nederlandse woord genoeg en z'n Friese cognaten hebben zich niet helemaal op dezelfde manier ontwikkeld. Zowel hun betekenis als hun plaatsbaarheid in zinnen en woordgroepen is verschillend. De Friese talen verschillen onderling ook weer. Ik geef hier voor genoeg-onderzoekers een klein (vrijwel zeker onvolledig) overzichtje van verschillen die mij zijn … [Lees meer...] overVerschillen tussen het Nederlandse ‘genoeg’ en z’n Friese cognaten
Etymologica: Waarom ‘sycofant’ géén moeilijk woord is
In de nasleep van de moord op Alex Pretti in Minneapolis zei een kritische medewerker van het Department of Homeland Security tegen een journalist van CNN: ‘The department needs a law enforcement leader, not a sicko fan.’ Dat was althans wat de journalist opschreef. In werkelijkheid had de medewerker gezegd: ‘The department needs a law enforcement leader, not a … [Lees meer...] overEtymologica: Waarom ‘sycofant’ géén moeilijk woord is
7 maart 2026: Themadag Standaardnederlands
De standaardtaal: van strakke norm tot vrije vorm? Locatie: Hof van Liere, Prinsstraat 13, 2000 Antwerpen Zaterdag 7 maart 2026 om 10.00 uur (ontvangst vanaf 09.30 uur) Afbeelding Hof van Liere Programma 09.30-10.00 uur: Ontvangst 10.00-12.30 uur: Verwelkoming en lezingen 12.30-13.30 uur: Lunch 13.45-15.45 uur: Vervolg … [Lees meer...] over7 maart 2026: Themadag Standaardnederlands
Waar komen spreekwoorden vandaan?
Met een goed gekozen zegswijze maak je kort en krachtig je punt. Mits de ander ‘m ook begrijpt natuurlijk. Taalkundige Roland de Bonth vertelt over de herkomst én toekomst van spreekwoorden. Als de kat van huis is… Wie zijn billen brandt… Zoals de waard is…. Grote kans dat je deze spreekwoorden moeiteloos afmaakt. Het Nederlands kent duizenden spreekwoorden en gezegden … [Lees meer...] overWaar komen spreekwoorden vandaan?
Meskes en mèskes in Haaren
Meske betekent zowel ‘meisje’ als ‘mesje’ – althans in de Brabantse dialecten van de Langstraat, de Midden-Brabantse regio waar ik ben opgegroeid. Dè meske schelt d’ren appel meej ’n meske. In Oost-Brabant zit dat anders. Ga je vanuit het oostelijkste Langstraatdorp Vlijmen 12 kilometer naar rechts op de kaart, dan kom je in Rosmalen. Daar is een mesje ook een meske, maar … [Lees meer...] overMeskes en mèskes in Haaren
Dit is waarom multitaskende ouders een ramp zijn voor jonge kinderen
Het is iets wat steeds vaker voorkomt in het hedendaagse straatbeeld: vaders of moeders die hun kinderen van school komen halen, maar ondertussen wel druk bellend in een meeting zitten, of ouders die met oortjes in een blokje om lopen met de kinderwagen en de hond.Het zijn ogenschijnlijk onschuldige momenten die niet veel invloed lijken te hebben op de ontwikkeling van hun … [Lees meer...] overDit is waarom multitaskende ouders een ramp zijn voor jonge kinderen
Weg met de moedertaalspreker?
Er is al langer onvrede met de term, ook in de neerlandistiek; ik heb er ook al over geschreven (hier en hier). Maar in een artikel in het tijdschrift Cognition doen 29 taalkundigen en psychologen een frontale aanval op een begrip dat lang heel gewoon was in het taalonderzoek: de moedertaalspreker. Ze gebruiken grote woorden: het begrip is niet alleen wetenschappelijk … [Lees meer...] overWeg met de moedertaalspreker?
13 februari 2026: Proefcollege Nederlandse Taal en Cultuur
Je bent je er misschien niet van bewust, maar woorden kun je, net als zinnen, ontleden. Als taalgebruiker doe je dat zonder nadenken. Perenboom bestaat voor jou bijvoorbeeld uit de woorden peer, boom en en. In dit college kijken we naar woordontleding en we zullen zien dat die samenhangt met de ouderdom van een woord. Dat zit zo: woorden kun je wel net als zinnen ontleden, … [Lees meer...] over13 februari 2026: Proefcollege Nederlandse Taal en Cultuur
LOT-Oeuvreprijs 2026 voor Berthold van Maris
Vanmiddag werd tijdens de Grote Taaldag de LOT-oeuvreprijs 2026 uitgereikt aan Berthold van Maris. Hieronder staat het juryrapport. Het gebeurt niet zo vaak dat er een paginagroot, diepgravend artikel in een landelijke krant staat over een taalkundig onderwerp. Voor de doorsnee taalwetenschapper is dat lastig, en de meeste journalisten en krantenredacties hebben om … [Lees meer...] overLOT-Oeuvreprijs 2026 voor Berthold van Maris
Gijs Leenders wint AVT-Anéla-dissertatieprijs
Tijdens het Taalgala hedenmiddag heeft Gijs Leenders de dissertatieprijs van de taalkundige verenigingen AVT en Anéla gewonnen. Leenders ontving de prijs voor zijn proefschrift Bewuste taalvaardigheid ontleed. Onderzoek naar contextrijk, taalcontrastief en procesgericht grammaticaonderwijs in de vakken Nederlands, Engels en Duits uit handen van een jury bestaande uit de … [Lees meer...] overGijs Leenders wint AVT-Anéla-dissertatieprijs
Hebben we er al die tijd naast gezeten over taal?
Ik verzamel stukken in kranten en tijdschriften waarin definitief wordt aangetoond dat Chomsky ongelijk had. Tientallen jaren was de wetenschap ervan overtuigd, zo vertellen die artikelen, dat de theorieën van deze Amerikaanse taalgeleerde (geboren in 1928) juist waren. Maar nu is er onderzoek dat definitief bewijst dat het anders zit. Spannende verhalen, tot je beseft dat … [Lees meer...] overHebben we er al die tijd naast gezeten over taal?
30 januari 2026: Symposium Talk-Talk: Duik in de Neerlandistiek
Op vrijdagmiddag 30 januari organiseren zeven studenten van de master Nederlandse taal en cultuur het symposium Taal-Talk: Duik in de Neerlandistiek. Tijdens dit publiek toegankelijke evenement presenteren zij hun opgedane kennis. In hun presentaties laten de studenten zien hoe onderzoek uit de Neerlandistiek kan worden toegepast op actuele, maatschappelijke, culturele en … [Lees meer...] over30 januari 2026: Symposium Talk-Talk: Duik in de Neerlandistiek
Woordgroepen uitspreken
Iedereen kan ontleden. Als iemand praat, stort hij een continue stroom geluid over de luisteraars uit, die deze stroom op de een of andere manier uit elkaar moeten halen: wat zijn de woorden? En hoe verhouden die woorden zich tot elkaar? Een van de wonderlijke eigenschappen van de mens is dat ze dat inderdaad kan, en wel moeiteloos. Je hebt, als iemand in je moedertaal spreekt, … [Lees meer...] overWoordgroepen uitspreken
Gedeputeerdens en ziektens
Al een aantal jaren heb ik tot volle tevredenheid een digitaal abonnement op de Oprechte Haerlemsche Courant. Elke dag lees ik daarin over de strijd in (de) Ukraine, plunderende en brandschattende soldaten en graantekorten. Ook over politieke moorden in het buitenland blijf ik zo goed op de hoogte. Berichten over nieuwe medicijnen tegen kanker en tegen nierstenen volg ik … [Lees meer...] overGedeputeerdens en ziektens
Groener wordt-ie niet
Ik heb enorm moeten lachen om het verhaal van een Nederlandse chauffeur die zich bij de verkeerslichten druk maakte om het geaarzel van een medechauffeur, en door het openstaande raam riep: ‘nou, groener wordt-ie niet!’ De suggestie dat het verkeerslicht gradaties van groen vertoont, althans afgaand op het gedrag van de medechauffeur, werkte door zijn surrealisme … [Lees meer...] overGroener wordt-ie niet
Toen Labov geen motor durfde rijden
Vijftig jaar geleden verscheen het boek Sociolinguïstiek Het is dit jaar vijftig jaar geleden dat het boek Sociolinguïstiek verscheen. Het was geschreven door René Appel, Gerard Hubers en Guus Meijer, en het vormde de eerste golfkop van een vakgebied dat zich heel snel in Nederland aan het vestigen was: de studie van taal als een sociaal verschijnsel, iets dat zich niet in … [Lees meer...] overToen Labov geen motor durfde rijden
Stafrijm in de Heliand
Naar de inhoud is de Heliand een episch gedicht over het leven van Jezus Christus. De term epiek wordt gebruikt als verzamelnaam voor literaire werken in de vorm van poëzie of proza die in een verhalende vorm nadruk leggen op wat bepaalde personen in het verhaal meemaken. Bekende voorbeelden zijn mythen, sagen, legenden, sprookjes, fabels en romans. Een voorbeeld van epiek is … [Lees meer...] overStafrijm in de Heliand
Verschenen: Die grüne Jacke hat es nicht verstanden
Einführung in die Sprachwissenschaft Wissenschaft fasziniert. Viele gebildete Mitbürger wissen, dass man heutzutage die DNA in unseren Zellen zerschneiden kann, um bestimmte Viren zu entfernen. Auch in Ihrer Nachbarschaft gibt es viele, die wissen, dass sie Neanderthaler unter ihren Vorfahren haben, oder dass das Licht sowohl als Teilchen als auch als Welle beschrieben … [Lees meer...] overVerschenen: Die grüne Jacke hat es nicht verstanden
Dit is wat iedereen op school moet leren over grammatica
Volgens syntactici aan de universiteiten Wat moeten de kinderen op school leren over taal? Daarover kun je van alles vinden – moeten ze iets leren over hoe talen zich ontwikkelen in de loop van de tijd? wat dialecten zijn en hoe daarmee om te gaan? hoe je met taal gemanipuleerd kunt worden? – maar de meeste mensen zijn het waarschijnlijk wel over eens dat kinderen op een … [Lees meer...] overDit is wat iedereen op school moet leren over grammatica
De muur waar rabbijn Löw lag begraven
In Het ultieme geheim van Dan Brown kwam ik de volgende zin tegen (op bladzijde 372 van de paperbackeditie, uit het Engels vertaald door Erica Feberwee en Yolande Ligterink): Dat vond ik een interessante constructie vanwege het werkwoordscluster lag begraven aan het einde. Naamwoordelijk gezegde? Deelwoorden zoals begraven zijn ambigu: ze kunnen bijvoeglijk naamwoord … [Lees meer...] overDe muur waar rabbijn Löw lag begraven
De opkomst van Nederlandstalige popmuziek in 2025
Voor onderzoek naar herhaling in popmuziek dat ik samen met Vivien Waszink en Milou Andree uitvoer, hebben we alle Nederlandstalige liedteksten uit de jaaroverzichten van de Top 40 van 1965 tot en met 2025 verzameld. We zijn nog flink aan het datachecken, maar de collectie geeft al wel een mooi beeld van het aandeel Nederlandstalig in de … [Lees meer...] overDe opkomst van Nederlandstalige popmuziek in 2025
