Door Milfje MeulskensOphef alom: Nederlandse studenten kunnen niet meer schrijven. Wie dacht dat het onderwerp, dat steeds opnieuwstof doet opwaaien, te ruste was gelegd, komt bedrogen uit: vorige week stond er wéér een opiniestuk in de Volkskrant over de kwestie. Helaas lijkt de schrijver hiervan, Martin Slagter, de discussie totaal niet te hebben gevolgd, zo constateert ook … [Lees meer...] overGeen zin om verschillende kanten van een verhaal te onderzoeken? Dan maak je maar zin!
taalkunde
De grote olifant is de enige die gitaar speelt
Door Marc van OostendorpBron: CatawikiDe opdracht voor deze maandagmorgen is om een situatie te bedenken waarin de volgende zin onwaar is:- De grote olifant is de enige in de kamer die gitaar speelt.De kans is groot dat je een situatie hebt bedacht waarin er een andere olifant in de kamer is die óók gitaar speelt. De kans dat je er een musicerende muskusrat bij hebt bedacht, is … [Lees meer...] overDe grote olifant is de enige die gitaar speelt
Beïnvloedt Facebook de taal? Geen idee
Door Marc van OostendorpSally TagliamonteVan iedere wetenschappelijke discipline bestaat een versie voor op feestjes. Je vertelt wat je doet en je gesprekspartner vuurt een aantal vragen op je af. Ha! Eindelijk een deskundige die een antwoord heeft op een brandende vraag! Maar uit jouw vakgebied blijkt geen enkel antwoord te hebben op die vragen.Een moderne versie van zo'n … [Lees meer...] overBeïnvloedt Facebook de taal? Geen idee
Bindend advies
Door Marc van OostendorpHet intrigerendst zijn de misplaatste taalergernissen, de boosheid die geen duidelijke grond heeft, de mensen die op Meldpunt taal zaken schrijven als:Als je aan een universiteit studeert moet je in het eerste studiejaar 45 van de te behalen 60 studiepunten halen. Aan het eind van het jaar volgt een weging. Voldoe je niet aan de eisen, dan mag … [Lees meer...] overBindend advies
De rol van de taalgebruiker
(door Miet Ooms)Het zijn boeiende tijden voor een taalobservator in Vlaanderen, en moeilijke voor een taaladviseur. Zo zou je de afgelopen maanden kunnen samenvatten als je de volgende gebeurtenissen bekijkt:- Februari 2014: zangeres Natalia en comedian Bart Cannaerts beroeren kijkend Vlaanderen met hun taal, de eerste als presentatrice tijdens de MIA's op de openbare omroep en … [Lees meer...] overDe rol van de taalgebruiker
Ons eigen Engels
Door Marc van Oostendorp We hebben waarschijnlijk nooit in interessantere taaltijden geleefd dan nu, of in ieder geval niet sinds de Batavieren ons land binnen kwamen zetten met hun rare gebrabbel. Langzaam maar zeker komt het Engels op in onze samenleving. Het gaat niet met enorm wapengekletter gepaard, en je merkt er weinig van. Maar het gebeurt wel: twintig jaar geleden … [Lees meer...] overOns eigen Engels
Opruimen
Door Marijke De Belder Soms regent het in mei. Soms gebeuren er zelfs nog eindeloos veel treuriger zaken die je bij de Grote Vragen doen aanbelanden. Om zulke tollende gedachten te vermijden kan een mens zich vermeien met de kleine vragen. Het lusthof van deze taalkundige zijn dan de woordenboeken van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie, een fort van minutieus … [Lees meer...] overOpruimen
Vacature: AIO “Microcomparatieve syntaxis en meertaligheid” (UU)
Het Utrecht Institute of Linguistics OTS (UiL OTS), de thuisbasis van het taalkundig onderzoek in de faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht, heeft in het kader van het Europese project “Advancing the European Multilingual Experience (AThEME)” plaats voor een:Assistent-In-Opleiding “Microcomparatieve syntaxis en meertaligheid” (1,0) … [Lees meer...] overVacature: AIO “Microcomparatieve syntaxis en meertaligheid” (UU)
Is zij nu kapot?
Door Marc van Oostendorp Wat is het verschil tussen zij en ze? Ja, de eerste heeft meer nadruk dan de tweede, maar verder? Uit allerlei onderzoek van de laatste paar jaar blijkt dat de vormen zich – net als je en jij of hij en ie en meer van dat soort paren – langzaam uit elkaar bewegen. Gaandeweg krijgt ieder van die vormen zijn eigen, speciale betekenisnuance. Wie weet … [Lees meer...] overIs zij nu kapot?
Sommige fouten zijn verre van menselijk verwijderd
Door Marc van Oostendorp De linksback Patrice Evra "hield zich', volgens De Telegraaf van maandag, "verre van in", toen hij maandag kritiek leverde op zijn club, Manchester United. Verre van in! Probeer dat maar eens te ontleden. Ik kon me nog herinneren dat het verschijnsel zijdelings aan de orde kwam in een artikel dat Hendrik De Smet een tijdje geleden … [Lees meer...] overSommige fouten zijn verre van menselijk verwijderd
Project TWIDENTITY zoekt drie masterstudenten
Het Meertens Instituut zoekt drie stagiaires voor het project TWIDENTITY:Binnenkort gaat op het Meertens Instituut het door NWO gesubsidieerde project TWIDENTITY van start; de naam is een samentrekking van ‘Twitter’ en ‘identity’. We gaan onderzoek doen naar de vraag in hoeverre er op Twitter sprake is van constructie van lokale en/of sociale identiteiten door taalgebruik.We … [Lees meer...] overProject TWIDENTITY zoekt drie masterstudenten
Grenstalen
Door Leonie Cornips De website van het WK-wielrennen in 2012 vermeldt dat Limburg meer kilometers grens met België en Duitsland gemeen heeft dan met de rest van Nederland. De provincie grenst over een lengte van 212 kilometer aan Duitsland en over een lengte van 139 kilometer aan België. Connie Palmen schetst hoe zij als kind in Limburg tussen allerlei talen en dialecten … [Lees meer...] overGrenstalen
Je weet niet wat je weet
De taalkundige als jongeman (3)Door Marc van OostendorpDe leraar Nederlands! De mythische leraar Nederlands! Wie is er niet door hem geïnspireerd, voor wie zijn de poorten van de taal en de letteren niet opengegaan nadat een inspirerende docent het simsalabim uitsprak?Ik heb in zes jaar tijd vijf verschillende leraren Nederlands gehad en nu ik met gemiddeld zo'n dertig … [Lees meer...] overJe weet niet wat je weet
Nu ga ik een ijsje voor je kopen
Zullen en gaan in het werk van Lieke Marsman Door Marc van Oostendorp Een jaar geleden dacht ik na over het werkwoord gaan; dat je best kunt zeggen 'het gaat regenen' terwijl de druppels al vallen, zolang dat maar de eerste druppels zijn. En 'ik ga dit boek lezen!' als je de eerste bladzijden tot je genomen hebt – zolang die eerste bladzijden alleen maar op … [Lees meer...] overNu ga ik een ijsje voor je kopen
Over de t in godvert
Door Marc van OostendorpHet is nu wetenschappelijk bewezen: vloeken horen ook bij de taal. In een nieuw artikel in het tijdschrift Natural Language and Linguistic Theory gaat de Utrechtse hoogleraar Norbert Corver in op de complexe manier waarop Nederlanders kunnen vloeken – godverdesakkerdeju – en wat dat zegt over de Nederlandse taal. (Het artikel staat ook op Corvers … [Lees meer...] overOver de t in godvert
Ieder dag een taalverandering
Door Marc van OostendorpSommige op het eerste gezicht nutteloze details blijven heel lang hangen in een taal. Neem de verbuiging van het bijvoeglijk naamwoord. Het systeem is op het eerste gezicht hopeloos ingewikkeld, zoals iedere buitenlander weet die onze taal wil leren. Je gebruikt altijd -e, tenzij het lidwoord onbepaald is en het zelfstandig naamwoord … [Lees meer...] overIeder dag een taalverandering
Waar ligt de klemtoon in ‘holländisch’?
Door Marc van Oostendorp Omdat ik deze week zijdelings geschreven had over Russisch, kreeg ik een e-mail van mijn beroemde Vlaamse collega José Cajot over holländisch. In het Duits ligt de klemtoon in dat woord op hol; waarom leggen Nederlandstaligen het op län? Het komt niet doordat de klemtoon altijd op de voorlaatste lettergreep ligt in het Nederlands, al komt dat patroon … [Lees meer...] overWaar ligt de klemtoon in ‘holländisch’?
Eenig als juiste spelling
De taalkundige als jongeman (2) Door Marc van Oostendorp Dat ik later taalkundige zou worden, ze hadden het op de lagers school al kunnen weten als ze beter hadden opgelet. Ik wist namelijk alles beter. De kenmerkende pedantie die voor veel mensen levenslang de enige manier is waarop ze uiting geven aan hun taalliefde, die heb ik ook gehad. Ja, lachen jullie maar even … [Lees meer...] overEenig als juiste spelling
Pas verschenen: TNTL (Vol. 130, Nr. 1)
Onlangs verschenen: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 130 (2014), nr. 1. ISSN: 0040-7550. eISSN (online): 2212-0521.InhoudArtikelenHet einde van de Uerdinger lijn als scherprechter? Op zoek naar de grens tussen de noordelijke en zuidelijke dialecten in Limburg Frens Bakker, … [Lees meer...] overPas verschenen: TNTL (Vol. 130, Nr. 1)
Een laatste restje ‘sch’
Door Marc van OostendorpSommige taalkundigen beweren wel dat ze zich niet met spelling bezighouden, maar een collega van me had de afgelopen week wel degelijk ruzie gehad met zijn vrouw over de juiste schrijfwijze van het woord 'Chinezen'. Zij wilde het zo, maar hij beweerde bij hoog en laag dat het 'Chinese' moest zijn. Tot ze erachter kwamen dat zij het zelfstandig en hij het … [Lees meer...] overEen laatste restje ‘sch’
Jan Stroop geridderd
Namens het Neder-L collectief deel ik onze lezers mee dat het de majesteit behaagd heeft om ‘onze’ Jan Stroop op grond van zijn bijzondere taalkundige verdiensten voor de samenleving te benoemen tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.foto Pieter StroopDe bijbehorende ere-medaille is hem hedenochtend door burgemeester Geke Faber opgespeld in het stadhuis van de gemeente … [Lees meer...] overJan Stroop geridderd
Taal van de betere standen
Door Marc van Oostendorp'Hoe komt het nu' zei een dame gisterenavond tijdens de koffiepauze, 'dat wij netjes praten en arbeiders plat?'Verwachtingsvol keek ze me aan. Ik was verzeild geraakt bij de betere standen. Vorig jaar was ik uitgenodigd om een keer een lezing te komen geven over de geschiedenis van de Nederlandse taal.Ik dacht dat het daarbij ging om een bejaardenhuis in … [Lees meer...] overTaal van de betere standen
Call for papers Taal & Tongval 2014
Op 28 november vindt in Gent de 2014-editie van het Taal & Tongvalcolloquium plaats, dit keer met als thema (De)standardisation in Europe: Qualitative and quantitative approaches:“The 2014 edition of the Taal & Tongval colloquium aims at bringing together researchers to debate about standard language ideologies and the ways in which these are best studied. More specifically the … [Lees meer...] overCall for papers Taal & Tongval 2014
Ontoegankelijke schatkamers
Hoe onderzoeksbronnen op internet verkommeren Door Marc van Oostendorp Wie zich nog eens terug wil wanen in de jaren negentig, moet de website van Celex eens bezoeken. Het is voor veel taalkundig onderzoek naar het Nederlands nog steeds een onmisbare bron: een database waar voor tal van woorden is aangegeven hoe ze worden uitgesproken, hoe je ze in lettergrepen kan … [Lees meer...] overOntoegankelijke schatkamers
Schiphol-Engels: Ladies and g[ɑ]ntlemen
Door Marc van OostendorpWie op Schiphol aankomt, hoort altijd onmiddellijk een nieuw dialect van het Engels, dat je verder nergens op de wereld hoort. Ook elders in Nederland praat men niet zo, zodat je niet kunt zeggen dat het een Nederlands accent is; en tegelijkertijd zijn er meerdere omroepstemmen op Schiphol die het gebruiken, zodat het meer is dan alleen een persoonlijke … [Lees meer...] overSchiphol-Engels: Ladies and g[ɑ]ntlemen