Door Marc van OostendorpWaarom betekent je soms wat anders dan jij? Dat is een van de intrigerende vragen die Bettina Gruber probeert te beantwoorden in het proefschrift waarop ze volgende week hoopt te promoveren (hier).Dat de twee woorden inderdaad soms verschillende betekenissen hebben, was al langer bekend. Gruber geeft er een aantal mooie voorbeelden van:- Als … [Lees meer...] overJe en jij
taalkunde
Big up! Woord! is fris als februari
Door Marten van der MeulenWoord!, het nieuwe boek van Vivien Waszink over de taal van nederhop, leest zoals een hiphopnummer klinkt: termen, namen, grappen en interessante taalvondsten, zoals het heerlijk Hollandse “eenvoudig als een vouwfiets”, buitelen over elkaar heen als de flow van een rapper. Dit boek geeft een fijn overzicht van hoe en waarom de taal van nederhop nou zo … [Lees meer...] overBig up! Woord! is fris als februari
Het lokaal is te klein
Over mooie beeldspraak en het gelijk van het poldervolkDoor Marc van OostendorpDe opiniebijlage van NRC Handelsblad staat dit weekeinde in het teken van de taalvaardigheid. Eerst mag A.F.Th. van der Heijden klagen dat rockzangers niet kunnen lezen. Daarna pakt de redactie uit met twee pagina's klachten dat mensen juist niet kunnen schrijven.Wie over zulke dingen klaagt, heeft … [Lees meer...] overHet lokaal is te klein
De menselijke conversatie is een akoestisch proces
Door Marc van Oostendorp S. Carmiggelt is weer terug. Zijn boeken vliegen de winkel uit en dankzij een mooie pastiche van Koefnoen van twee weken geleden, hierboven, ben ik het volgende citaat (uit de Kronkel Visite in de bundel Dag opa) nu al een paar keer tegengekomen: De menselijke conversatie in het algeméén is een akoestisch proces, waarin de een een gedruis … [Lees meer...] overDe menselijke conversatie is een akoestisch proces
13 december: boekpresentatie Language and space: Dutch
Omdat er in een vorige versie van dit bericht een verkeerde locatie genoemd werd, plaatsen wij het opnieuw.Op vrijdag 13 december 2013 wordt in het Meertens Instituut het in november te verschijnen handboek Language and Space: Dutch gepresenteerd. De presentatie vindt plaats van 14.00 uur tot 17.00 uur: Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, Amsterdam (Oude vergaderzaal). … [Lees meer...] over13 december: boekpresentatie Language and space: Dutch
De eerste repliek in sonnetvorm, met voetnoot
Door Johan Rooryck Marc maakt markant misbaar over het suffix –baar De regel die hij baart stelt dat transitieven Zich geredelijk van –baar kunnen gerieven 'Telbaar', 'rekbaar', 'plooibaar': en toch, niet zonneklaar Hij geeft het toe, zo zijn 'ontvlambaar', 'wankelbaar' Gevallen die alle regelmaat doorklieven: “Voorwaar niet transitief”, klinken daar de grieven een … [Lees meer...] overDe eerste repliek in sonnetvorm, met voetnoot
Vondel en psycholinguïstiek deel 6: korte perceptieve continua
Door Viorica Van der RoestVoorwoord Deel 1 Deel 3 Deel 5Inleiding Deel 2 Deel 4Korte perceptieve continua lijken in de Inwydinge van ’t Stadthuis t’ Amsterdam te corresponderen … [Lees meer...] overVondel en psycholinguïstiek deel 6: korte perceptieve continua
11 promotieplaatsen Faculteit Geesteswetenschappen (UvA)
Bij de Universiteit van Amsterdam (UvA) zijn elf promotieplaatsen bij de Faculteit Geesteswetenschappen te vergeven, waarbij je zelf met een onderzoeksvoorstel kunt komen. Voor elk onderzoeksthema staat een vast aantal plaatsen.Onder meer:- PhD candidate in Logic, Language and Computation- PhD candidate in Language and Speech- PhD candidate in Heritage and Memory- 3 PhD … [Lees meer...] over11 promotieplaatsen Faculteit Geesteswetenschappen (UvA)
Over de tand des tijds
Ik denk dezer dagen veel na over de tand des tijds. Talen veranderen langzaam maar zeker een bepaalde richting op. Soms gaat die verandering heel langzaam, en duurt vele generaties. Hoe kan dat? Een verandering die plotsklaps, laten we zeggen in 50 jaar tijd, plaatsvindt is wel te begrijpen: een nieuwe generatie begint anders te spreken dan de ouders. Misschien heeft de nieuwe … [Lees meer...] overOver de tand des tijds
Pas verschenen: “Taal werkt beter”
Onlangs is verschenen bij Uitgeverij Boom: Taal werkt beter. Werkboek Nederlands voor arbeidsmigranten, door Lieske Adèr en Margreet Verboog. Het boek is bedoeld als praktijkgerichte methode voor anderstalige werknemers die een cursus Nederlands moeten volgen via het bedrijf waar ze werken en speciaal gericht op de vakopleiding en de werkvloer.In zestien lessen komen … [Lees meer...] overPas verschenen: “Taal werkt beter”
Vizier neergeslagen
Door Marc van OostendorpHoera! Nederlandse Taalkunde is weer binnen! In het nieuwe nummer vestigt Joost Zwarts de aandacht op de volgende zin van Tonke Dragt:(Tiuri bleef staan en keek naar de vier ridders.) Zij waren in volle wapenrusting, vizier neergeslagen, schild aan de arm, hand op het gevest van het zwaard.Het gaat om de drie zinsstukken na de komma: … [Lees meer...] overVizier neergeslagen
Waarom spreken we toch van Zweuds?
Door Evie CousséIk woon al een paar jaar in Zweden. Op bezoek bij vrienden en familie in België duikt regelmatige de vraag op hoe het eigenlijk met mijn Zweuds gesteld is. Jawel, Zweuds en niet Zweeds! Ik dacht eerst dat het een grapje was beperkt tot mijn Vlaamse kennissenkring maar na rondvraag bij enkele Nederlandse vrienden blijkt het Zweuds wel degelijk bekend in het … [Lees meer...] overWaarom spreken we toch van Zweuds?
De nieuwe taalregel van 2013
Juryrapport Soms vragen wij op de redactie van Neder-L ons weleens af waar het allemaal naartoe moet. De Nederlandse taal wordt steeds vaker gebruikt door onbevoegden. De diagnose daarvoor is eenvoudig: er zijn veel te weinig taalregels. Je zou eigenlijk willen dat een ieder die onze taal wil schrijven of spreken, allereerst een dik boek van achthonderd bladzijden vol … [Lees meer...] overDe nieuwe taalregel van 2013
Eén tamagotchi, twee tamagotchi
Door Sterre LeufkensHet concept ‘meervoud’ lijkt in het Nederlands vrij simpel geregeld. Als er één exemplaar van iets is, gebruik je enkelvoud; zijn het er meer, dan plak je er -enof –sachter. Maar hierop geldt een uitzondering, die laat zien dat het wat gecompliceerder ligt dan dat.Na een getal groter dan één volgt in het Nederlands namelijk in principe een nomen in het … [Lees meer...] overEén tamagotchi, twee tamagotchi
Vondel en psycholinguïstiek deel 5: lange perceptieve continua
Door Viorica Van der RoestVoorwoord Deel 1 Deel 3Inleiding Deel 2 Deel 4Deze week bespreek ik de betekenis van de passages met extreem lange perceptieve continua in de Inwydinge van ’t Stadthuis … [Lees meer...] overVondel en psycholinguïstiek deel 5: lange perceptieve continua
Promotie Martine Veldhuizen: opvattingen over zondige, onvertogen en misdadige woorden in het Middelnederlands
Op 30 oktober 2013 promoveert Martine Veldhuizen aan de Universiteit Utrecht op haar proefschrift De ongetemde tong: opvattingen over zondige, onvertogen en misdadige woorden in het Middelnederlands (1300-1550). Promotoren zijn prof. dr. Paul Wackers en prof. dr. Frits van Oostrom. De promotie vindt plaats in de Senaatszaal van het Academiegebouw van 12.45 uur tot 14.00 uur. … [Lees meer...] overPromotie Martine Veldhuizen: opvattingen over zondige, onvertogen en misdadige woorden in het Middelnederlands
Tweede nummer Nederlandse Taalkunde
Het tweede nummer van Nederlandse Taalkunde van dit jaar is uit. Dit nummer laat de hele reikwijdte van stukken zien die dit tijdschrift beoogt te publiceren: artikelen, discussiestukken, boekbesprekingen en squibs, in het Nederlands en in het Engels en over allerhande aspecten van de taalkunde waar deze het Nederlands betreft.Graag nodigen we iedereen uit zich te laten … [Lees meer...] overTweede nummer Nederlandse Taalkunde
De tv heeft toch invloed
Door Marc van OostendorpHeeft de tv invloed op het taalgebruik van jongeren? Ja, zeggen een aantal Britse taalkundigen in een artikel dat onlangs verscheen in het prestigieuze tijdschrift Language (helaas alleen toegankelijk voor abonnees).Het is het soort wetenschapsnieuws dat niet snel de kranten haalt omdat de gemiddelde lezer al snel denkt dat hij dat natuurlijk allang … [Lees meer...] overDe tv heeft toch invloed
Kinderen praten vaker over hun ouders
Door Marc van OostendorpDe correlatiemachine draaide deze week weer op volle toeren. In het tijdschrift PLOS ONE verscheen een artikel van een groep Amerikaanse psychologen die 700 miljoen 'woorden en zinnen' hadden onderzocht van Facebook-berichten.700 miljoen! De onderzoekers waren er zelf enorm van onder de indruk. In hun abstract en in het artikel zelf trompetteren ze het … [Lees meer...] overKinderen praten vaker over hun ouders
Wie bedenkt de beste nieuwe taalregel van 2013?
Door Marc van OostendorpOok dit jaar schrijft het elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek Neder-L weer een prijsvraag uit voor de beste nieuwe taalregel van het jaar. Het Nederlands is namelijk nog lang niet af: er zijn nog allerlei punten waarop de ene Nederlandstalige dit zegt en de ander dat, terwijl niemand kan vertellen welk van de twee nu de juiste is, … [Lees meer...] overWie bedenkt de beste nieuwe taalregel van 2013?
Definitief programma Praagse Perspectieven 9
Zoals eerder aangekondigdhoudt de sectie Nederlands van de Karelsuniversiteit in Praag op donderdag 17 en vrijdag 18 oktober haar negende colloquium, Praagse Perspectieven 9. Inmiddels is het definitieve programma bekend: … [Lees meer...] overDefinitief programma Praagse Perspectieven 9
Nieuw: Studies in Taalbeheersing 4
Zijn Pauw & Witteman partijdig? Werkt humor in advertenties? Hoe kun je fietsers in Amsterdam voor rood laten stoppen? Zeggen plaatjes echt meer dan woorden? Hoe vermom je een drogreden?Taalbeheersers zijn allemaal geïnteresseerd in taal en het optimale gebruik ervan, maar ze houden zich met heel verschillende vragen bezig. Dat blijkt in Studies in Taalbeheersing, een bundel … [Lees meer...] overNieuw: Studies in Taalbeheersing 4
Klankencyclopedie van het Nederlands (41 en slot): [ʘ]
[ʘ] De [ʘ] maak je door je lippen te tuiten, ze in het midden tegen elkaar aan te zuigen, en ze los te laten. Die klank wordt doorgaans niet tot het Nederlands gerekend, al maken vrijwel alle Nederlandstaligen hem vermoedelijk wel af en toe (drie keer achter elkaar, wanneer ze elkaar begroeten), en wordt hij zelfs wel geschreven, namelijk als mensen onder een brief … [Lees meer...] overKlankencyclopedie van het Nederlands (41 en slot): [ʘ]
Vondel en psycholinguïstiek deel 4: onderzoeksmethode
Door Viorica Van der RoestVoorwoord Deel 1 Deel 3Inleiding Deel 2Op de middelbare school zag ik het nut van wiskunde niet in (gelukkig kon ik met mijn talenpakket de laatste twee jaar op school wiskundevrij doorbrengen). Maar … [Lees meer...] overVondel en psycholinguïstiek deel 4: onderzoeksmethode
Pas verschenen: Over Taal (jrg. 52, nr. 4)
In het nieuwe nummer van Over taal, tijdschrift over taal, tekst en communicatie, onder meer een artikel van Els Heindrickx over ‘de invloed van lexicale taaladviezen op Belgisch-Nederlandse krantentaal’: ‘Kunnen taalnormen de taalrealiteit beïnvloeden? Met andere woorden: slagen taaladviseurs erin om bepaalde taalvormen uit het taalgebruik te weren en andere te promoten?’ Op … [Lees meer...] overPas verschenen: Over Taal (jrg. 52, nr. 4)