In deze nieuwe rubriek zal elke maand een jonge neerlandicus in de kijker gezet worden op basis van diens bachelor/master/doctoraatscriptie. Wil jij jouw scriptie inzenden? Vul dan dit formulier in.
Titel: Filologie is dood; lang leve de filologie: de tekstuele ecologie in Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde (1888) en de kritische editie van de Roman van Lancelot (1846) van W.J.A. Jonckbloet (1817-1885)
Auteur: Bram Schillemans
Abstract: De eerste hoogleraar Nederlandse taal en editeur Willem Jonckbloet (1817-1885) zorgde voor vernieuwing in de methode van het editeren in het Nederlands. In deze masterscriptie wordt betoogd dat zijn wetenschapsopvatting beïnvloed werd door denken in ecologische termen, zoals dat gedaan werd binnen de romantiek. Dit is bijvoorbeeld te zien in het volgende citaat:
‘Waar zich wezenlijk ontplooiing eener eigen levenskiem openbaart, is die navolging slechts een eerste rondtasten, dat leidt tot het vinden van een eigen vorm, die de gepaste uitdrukking is van het eigen wezen.’ (Jonckbloet 118)
Door te wijzen op een levenskiem kan Jonckbloet suggereren dat er een bepaalde beslotenheid in de ontwikkeling van een nationale cultuur ligt, die groeit en beter wordt. Met Jonckbloets literatuurgeschiedenis als casus wordt aangetoond dat hij teksten beschouwt als organismen: ze groeien en bloeien.
Daaropvolgend wordt betoogd dat zijn kritische editie zelf ook functioneert als een organisme. Het gebruik van ecologisch denken is dus niet alleen passief, maar heeft ook een actieve, construerende rol in de wetenschapsuitvoering van Jonckbloet. Zoals een lijst een grens maakt tussen een schilderij en de buitenwereld, zo krijgt de editie een ‘huid’ van paratekstuele gegevens, bijvoorbeeld door het toevoegen van een inleiding of voetnoten. Deze elementen vormen de interpretatie van de tekst en halen gegevens van buiten, zoals citaten van andere onderzoekers, naar de tekst toe.
Universiteit & begeleiding: Deze scriptie werd geschreven onder de begeleiding van dr. Jan Rock aan de Universiteit van Amsterdam
Laat een reactie achter