- Aantal pagina’s: 272
- Geschikt voor leerjaar: vanaf leerjaar 2 havo/vwo
- Moeilijkheidsgraad: gemiddeld/uitdagend
Soms word je wakker en weet je meteen dat er iets niet goed is. Je weet niet hoe je het weet, maar je weet het, zo zeker als de zon die door je raam naar binnen schijnt. (blz. 9)
Onderweg
Met deze woorden opent Yorick Goldewijk zijn boek. Het zet meteen de toon voor de rest van het boek, want de wereld zoals de hoofdpersoon hem kent is niet meer hetzelfde. Albatros vertelt een verhaal over mensen: wat maakt hen mens? En zijn ze goed of slecht?
De hoofdpersoon Abel wordt op een ochtend wakker en iedereen is veranderd in dieren: zijn vader is een hond, zijn moeder een hert. De eerste dag kan iedereen nog praten, maar daarna zijn ze voorgoed in een dier veranderd. Het boek begint absurd, met pratende dieren die ondanks dierlijke impulsen ook nog een beetje menselijk proberen te doen. Zo komt Abels buurman, die in een beer is veranderd, aan de deur voor een kopje suiker terwijl hij eigenlijk andere plannen heeft. Naarmate de dieren hun menselijkheid beginnen te verliezen, wordt ook de toon van het verhaal serieuzer.
Abel is nog mens en hij moet zien te overleven in deze nieuwe wereld. Hij gaat op zoek naar andere mensen, maar komt in eerste instantie enkel dieren tegen. Aan de andere kant van de rivier vindt hij Kat, een noorderling. Zij is ook nog mens, maar dat zorgt voor frictie want het noorden en het zuiden zijn al heel lang in oorlog met elkaar. Abel en Kat haten en wantrouwen elkaar vanwege de oorlog en toch zullen ze moeten samenwerken om te overleven. Ze besluiten om met een Vespa te reizen naar de kust om nog meer mensen te zoeken. Onderweg komen ze voor obstakels te staan en leren ze zichzelf, elkaar en de wereld waarin ze leven beter kennen.
Natuurgebieden en verwoeste steden
Albatros is een bijzonder verhaal vanwege de diepte die de enige twee menselijke personages krijgen. Abel denkt veel na over de wereld, oorlog, rouw, verlies en verbinding. Kortom, hij denkt na over menselijkheid. Op het eerste gezicht lijkt hij een zachtaardig persoon, maar hij draagt verborgen woede met zich mee. Kat heeft een uitgesprokenere en bozere mening over mensen. De kritische kijk op de mens wordt door Kat krachtig verwoord in het volgende fragment:
Kats glimlach verdween. ‘Hé, tamme marmot, ik hoef voor niemand stoer te doen. Zeker voor jou niet. Ik zal het je één keer uitleggen, oké? Mensen zijn nergens goed voor. Als ze geen oorlog voeren, zijn ze wel op een andere manier alles kapot aan het maken: aan het vreten en kopen en boren en vervuilen. Elkaar naar het leven staan. Elkaar pijn doen. Het zijn hebberige, egoïstische, kortzichtige, walgelijke wezens die nergens respect voor hebben.’
‘Is het omdat ik zuiderling ben?
Daar zouden we het niet over hebben, weet je nog?’
‘Best,’ zei Abel. ‘Maar for the record: dat maakt me niks uit. Mensen zijn allemaal hetzelfde. Noorderlingen. Zuiderlingen.’ (blz. 121/122)
De twee hebben meerdere gesprekken over de oorlog tussen hun leefgebieden, de wereld en mensen. Ze hebben het echter ook over lichtere onderwerpen, zoals muziek. Taylor Swift en het genre pigfuck komen aan bod in het verhaal.
De gesprekken die Abel en Kat voeren maken het ook een introspectief verhaal. Goldewijk had kunnen kiezen voor een verhaal vol actie en een gewelddadige apocalyps, maar hij koos voor een verhaal waarin twee jongeren praten en nadenken over de wereld, oorlog en hoe de mens een (te) grote machtspositie toe-eigent in de wereld.
Abel en Kat reizen door natuurgebieden en verwoeste steden, maar ze raken niet veel in conflict met externe factoren. Ze hebben voornamelijk conflicten met elkaars zienswijzen en leren elkaar uiteindelijk beter begrijpen. Doordat deze thema’s groot zijn en veel gepeins vragen, ligt het verhaaltempo lager. Vanwege dat verlaagde tempo zal het voor sommige leerlingen een moeilijker verhaal zijn om te lezen. Het boek is geschikter voor leerlingen die willen nadenken over deze grotere thema’s.
Voor wie?
Het boek leent zich om in te zetten voor een klassikale bespreking, maar ook voor bepaalde boekverwerkingsopdrachten. Zo schrijven Abel en Kat aan het eind van het boek een brief aan eventuele aliens die ze begraven in een tijdscapsule. Het schrijven van een dergelijke brief aan een alien en het maken van een tijdscapsule zou een leuke opdracht zijn bij dit verhaal. Voor een klassikale bespreking is een aandachtspunt dat oorlog en de verwoestende uitwerking ervan voor sommige leerlingen best een pittig onderwerp kan zijn. Een ander aandachtspunt is dat rouw om het verlies van een familielid in dit boek naar voren komt en ook dat kan natuurlijk emoties opwekken bij sommige leerlingen.
Concluderend was dit boek bijzonder om te lezen. Het is heel wat anders dan veel van de jeugdthrillers en actievolle boeken die populair zijn bij jongeren. De grote thema’s die aan bod komen worden genuanceerd behandeld en bieden stof tot nadenken. Leerlingen worden uitgedaagd om na te denken wat de mens is, wat hem vormt en waarom dat goed en slecht is. Dat is in deze tijden van conflict en dreiging belangrijk om over na te denken.
Laat een reactie achter