Historische heldin
Stel je voor: je vader heeft besloten dat je de komende drie jaar in een klooster mag wachten totdat hij voldoende geld voor een bruiloft gespaard heeft én een geschikte man gevonden heeft. In Bologna, begin zestiende eeuw, is dit de situatie van Properzia, hoofdpersoon in het nieuwe gelijknamige boek van Jean-Claude Van Rijckeghem. Ze besluit na deze boodschap om haar ouderlijk huis te verlaten en beleeft vervolgens een avontuurlijke, gevaarlijke reis.
Deze spannende reis spreekt ongetwijfeld lezers uit klas 3 of hoger aan. Ook veellezers in klas 2 kunnen hun tanden zetten in de 350 pagina’s. Zij zullen zich goed kunnen identificeren met de kracht van Properzia, die haar eigen keuzes maakt, zelfs als de omgeving iets anders van haar wenst. Als je als lezer daarbij een liefde voor actie of kunst hebt, zit je helemaal goed. Gewelddadige actiescènes en een reeks aan mannelijke bijfiguren zorgen ervoor dat dit werk allesbehalve een meisjesboek is.
Properzia’s ontsnapping aan haar geplande toekomst zorgt voor de nodige gebeurtenissen. Ze moet allerlei fysieke problemen overwinnen, waarbij haar eigen leven soms gevaar loopt. Daarnaast worstelt ze met de negatieve gevolgen voor haar familieleden. Zij verliezen een deel van hun status.
Op haar reis komt ze talloze kleurrijke figuren tegen, van wie Diego het meeste opvalt. Dit personage lijkt soms een muntje dat opgegooid wordt. Af en toe toont hij een liefdevolle en zachte kant om vervolgens in een oogwenk te veranderen in een man van wie iedereen – inclusief Properzia – zo snel mogelijk weg wil rennen.
Gedurende het hele boek is er veel aandacht voor kunst. Je leest tot in detail over technieken (Hoe maakten ze verf in de zestiende eeuw?), maar kunst wordt ook ingezet als wapen of onderhandelingsmiddel. Zo krijg je een prachtig inkijkje in de Italiaanse kunstgeschiedenis van die tijd, met als hoogtepunt het personage Michelangelo, de grote kunstenaar. Van Rijckeghem baseert zich vooral binnen dit thema op de werkelijkheid, want kunstenares Properzia heeft echt geleefd (circa 1490-1530).
Het lukt de auteur daarbij goed om de vaart erin te houden. Dit heeft voor een deel te maken met de vele gebeurtenissen die elkaar in rap tempo opvolgen. De compositie heeft echter ook invloed. Korte dialogen, gedetailleerde beschrijvingen en filmische taferelen wisselen elkaar af:
Diego keek naar de vloer, boog voorover en raapte het potje Witte Vrouwenhuid op. Al kon hij niet goed lezen, hij had dit soort etiketten van een apotheker al eerder gezien.
‘Heb jij iets in de wijn gedaan?’ vroeg hij.
‘Ik? Nee. Die crème is niet van mij,’ zei ik, soepkip die ik was.
‘Die crème?’ herhaalde hij.Toen greep hij de zoom van mijn jurk en trok me naar zich toe. Maar de rok scheurde als een versleten gordijn. God zegene de honderd generaties motten die er jaren van gesmuld hadden! Het volgende ogenblik sprong ik recht, greep ik de aarden wijnkruik en zwaaide hem met al mijn kracht naar Diego’s hoofd. Ik kon niet missen. Het was een regelrechte moordzwaai. Maar Diego deed een stap achteruit en ik kukelde tegen de vloer, meegesleurd door mijn beweging.
In Properzia zie je dus hoe een jonge vrouw vecht voor haar eigen keuzes. Het boek is een mooi voorbeeld van de les om je hart te volgen. Ze past daarmee in het rijtje van historische heldinnen die Van Rijckeghem een stem geeft. Eerder schreef hij al hoe Vikingmeisje Ysra (Onheilsdochter) en soldate Stans (IJzerkop) voor hun eigen leven kozen. Het is nu afwachten welke heldin Van Rijckeghem gaat kiezen om een compleet kwartet te krijgen.
Laat een reactie achter