Buiten het boek
Voor Neerlandistiek mocht ik het boek ‘De Heks van Brugge’ lezen. Dit boek is geschreven door Olivier van Gierdeghom. Ik heb dit boek gekozen omdat de voorkant me erg aansprak. Wie houdt er nou niet van een verhaal met een heks in de hoofdrol? De stijl deed me vooral denken aan ‘Kiki’s Delivery Service’ van Studio Ghibli. Echt een mooie cover! Wat ik binnen in het boek aantrof, sloot daar echter niet bij aan.
Ik zal mezelf eerst even voorstellen: Mijn naam is Nathalie Hulshof en ik ben inmiddels dertig jaar oud. Ik lees regelmatig audioboeken in en zodanig leek het mij ook erg leuk om aan dit project mee te doen. Meestal lees ik young-adult boeken in en soms kinderboeken. Zelf ben ik een grote fan van fantasy-boeken en games. Daarom wilde ik ook erg graag dit boek lezen: Een verhaal over een heks? Ja graag!
Binnen het boek
Eerst even een korte samenvatting: In de stad Brugge wordt een Maya-artefact gestolen. Hieromheen hangt een wereld van mysterieuze wezens en complotten, waarbij onder andere weerwolven om de hoek komen kijken. Lina Vandevelde is een heks die het hoofdkarakter Finn mededeelt dat het gestolen artefact en de vergiftiging van de burgemeester geen toeval zijn. Finn heeft een verborgen identiteit die in deze mysterieuze wereld niet zo eigenaardig blijkt te zijn als hij altijd had gedacht.
Het is een boek van 274 bladzijdes. De woordenschat die wordt gebruikt zou ik qua moeilijkheidsgraad inschatten op gemiddeld/uitdagend. Op de leeftijdscategorie kom ik verderop terug.
Geen toestemming
Ik begon dit boek met het idee: Ik wil dit boek graag kunnen aanraden en zo leerlingen in de leeftijd van twaalf tot vijftien jaar laten ervaren hoe leuk lezen kan zijn. Maar dit boek past naar mijn mening absoluut niet in die leeftijdscategorie. Dit komt door meerdere scenes uit het boek, onder andere in het hoofdstuk ‘Overgave’. Hierin verschijnt uit het niets een voorspel-scene die expliciet is. Het lijkt mij dat we leerlingen in de leeftijd van twaalf tot vijftien niet willen aanmoedigen tot seksueel gedrag. En ik denk dat scenes zoals dit die handelingen wel kunnen uitlokken.
Daarnaast wordt er vanuit het hoofdkarakter Finn ook geen toestemming gegeven tot de seksuele handelingen die worden geïmpliceerd. Deze scene volgt na een eerder hoofdstuk waarin Finn een pizza bij Laurent bezorgd, waarna de laatstgenoemde een transformatie forceert bij Finn. Vervolgens begint Laurent met het aanraken van Finn op erotische wijze en wordt hij naakt wakker naast Laurent, die ook naakt is. Hij kan zich niks van het voorval herinneren. Echter, duwt Finn in zijn transformatie, voordat ze in bed belanden, Laurent wel van zich af.
Problematisch?
Ik hoop dat ik niet uit hoef te leggen hoe problematisch een scène zoals deze is. Vooral omdat er in het verhaal geen consequenties volgen voor Laurent. Zijn acties worden niet in twijfel getrokken, wat erg vreemd is. Als je leerlingen iets wil leren over hoe fout dit gedrag is, zou je dit boek kunnen gebruiken, maar zonder die morele uitleg erbij kunnen leerlingen het fout opvatten. Want als dit in een aangeraden boek voorkomt zonder dat er wordt uitgelegd hoe fout dit is, hoe moeten zij dit dan uit zichzelf weten? Het is aan ons als volwassenen om hier richting aan te geven. En dat had het boek kunnen doen en ook moeten doen.
Het ‘probleem’ voor mij ligt vooral in de frequentie van seksuele handelingen in het boek, die vrij weinig met het verhaal zelf te maken lijken te hebben. Ik wil direct duidelijk maken dat het niks te maken heeft met het feit dat de seksuele interacties tussen twee mannen plaatsvinden. Het gaat om de scenes op zich die naar mijn mening niks te zoeken hebben in een boek voor tieners. Niet zo expliciet als ze in dit boeken worden omschreven, althans.
Schrijfwijze
Verder had de schrijver een fijne schrijfwijze die een lezer snel meetrekt in de wereld die de schrijver heeft gecreëerd. Totdat ik door de spelfouten er zó uitgetrokken werd dat ik me alleen daar nog maar op kon focussen. En dat is erg jammer. Ik heb de tweede druk van het boek en alleen al in het eerste kwart van het verhaal heb ik al meer dan twintig fouten kunnen tellen. Woorden die verkeerd gespeld zijn, delen van zinnen die niet vertaald zijn terwijl ze dat wel hadden moeten zijn, en grammaticale fouten. Het boek is ook in het Engels uitgegeven, en lijkt vertaald te zijn naar het Nederlands/Vlaams. Wat vaak te merken is.
De jeugdige karakters in het boek komen leeftijdsgetrouw over. Ze gebruiken Engelse uitspraken en strooien rond met woorden als ‘slay’, ‘sus’, ‘no cap’. Ik vraag me af hoe goed dit aansluit bij de jeugd. Omdat het er net soms iets té erg bovenop ligt.
Echt ‘leven’
Wat het verhaal goed doet is het aanmoedigen van de lezer om na te denken en mee te analyseren door de kleine hints en details die in het verhaal voorkomen. Vanaf de eerste bladzijde begint het mysterie. Meerdere karakters worden geïntroduceerd, en de verschillen tussen hen zijn onmiddellijk duidelijk. Ze zijn echt hun eigen persoon in plaats van kopieën van elkaar.
Ook de wereld om hen heen voelt echt en levend aan; Simon Laurent die om zich heen blijft kijken, altijd op zijn hoede. De burgemeester die zich iets laat ontvallen tijdens de opening van de tentoonstelling en Elisabeth die hier direct op reageert door te verstijven en oogcontact te zoeken met Arianne. Kleine details zoals deze zorgden ervoor dat ik me de scène heel duidelijk voor de geest kon halen. Hierdoor gaat het verhaal echt ‘leven’.
Het gesprek aangaan
Als ik een leeftijd zou moeten aanraden, dan zou ik zeggen de laatste leerjaren. Probeer het dan vooral in te zetten voor een themaweek of klassikale bespreking. Juist om ook duidelijk te maken dat het seksuele gedrag in het hoofdstuk ‘Overgave’ niet is hoe een seksuele relatie eruit zou moeten zien. Ga hierin het gesprek aan met leerlingen. Seksualiteit op zich is een onderwerp dat niet vermeden moet worden bij deze leeftijdsgroep, maar de manier waarop moet naar mijn idee wel goed doordacht zijn en sturing krijgen. Daarnaast wordt er ook wel een erg stereotiep beeld neergezet van een homoseksuele jongeman die met meerdere mannen seksuele handelingen uitvoert in het verhaal.
Ook daarom zou ik dit boek klassikaal bespreken zodat je als docent nuance kan aanbrengen.
Aan de ene kant is het mooi dat de lgbtqia+ gemeenschap wordt vertegenwoordigd in het boek. Het is alleen jammer dat het in zoveel verschillende soorten media, ook in dit boek, wordt neergezet als ‘vrije seks met iedereen’. Het kan voor jongeren heel fijn zijn om over een karakter te lezen dat net zoals hen misschien homo is of zoekende daarin. Alleen vraag ik me af of dit de beste manier was om zo’n karakter neer te zetten.
Dit waren mijn gedachten over De Heks van Brugge. Wat vooral belangrijk blijft, is dat je zelf je eigen mening vormt over de inhoud en of het past bij jouw klas.
Als je ervoor kiest om dit boek zelf te lezen: Veel leesplezier!
Laat een reactie achter