Door Marc van Oostendorp Neerlandistiek is eigenlijk een dekmantel voor de Jan Roelands Club, een geheim genootschap van liefhebbers van de 28 jaar geleden overleden radiopresentator, die lange tijd een taalprogramma maakte, dat onder andere Wat een Taal! heette – inderdaad een voorloper van De Taalstaat. We vonden de tune van dit programma op internet: Inmiddels zijn … [Lees meer...] overTune ‘Wat een taal’ gevonden
Een gulp van den kostbaren levenswijn
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (139) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Begeerlijkheid, 't willen proeve' alle dingen, dat is nu een van de erge gevaren : de machtigste onder de belemmeringen die versperren de weg naar 't leven, 't ware. Een gulp van den kostbaren … [Lees meer...] overEen gulp van den kostbaren levenswijn
Ilja Leonard Pfeijffer als mannelijke leeuw met majestueuze manen
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (30) Door Marc van Oostendorp In een interessant essay in The New York Review of Books besprak de Ierse criticus Fintan O'Toole onlangs de geheime verlangens van Ernest Hemingway. Op het oog was hij de mannelijkste van alle Amerikaanse schrijvers – een auteur die niet terugschrok voor een vuurgevecht of het eigenhandig omleggen van een wild … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als mannelijke leeuw met majestueuze manen
Ilja Leonard Pfeijffer als kiezer tussen zij en ze
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (29) Door Marc van Oostendorp Het Nederlands heeft voor de derde persoon vrouwelijk twee persoonlijk voornaamwoorden: zij en ze. De eerste gebruik je bijvoorbeeld om contrast uit te drukken. In de zin 'hij was heel moe maar zij wilde nog een stukje verder lopen' zou ze raar zijn. De vorm ze gebruik je juist als je verwijst naar iemand … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als kiezer tussen zij en ze
Ilja Leonard Pfeijffer als baas van de taal
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (28) Door Marc van Oostendorp Ooit, lang geleden, voordat zelfs de oudste onder ons jong was, behelsde de grammatica de taal van de beste schrijvers. Wie op school, pakweg, Latijn wilde leren schrijven, wilde dat leren volgens het model van de grote stilisten. Goed schrijven leerde je vooral door heel veel goede teksten te lezen; maar om de … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als baas van de taal
Ilja Leonard Pfeijffer als Michelinmannetje
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (27) Door Marc van Oostendorp 'Het geheel is gelardeerd met beschrijvingen van warme kleuren en recepten van eenvoudige, authentieke gerechten uit de onvolprezen Italiaanse cuisine.' (Het ware leven. Een roman.) De volgende gerechten worden genoemd in Het ware leven, een roman van Ilja Leonard Pfeijffer: Hoofdstuk 1. Ciabatta. … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als Michelinmannetje
Ilja Leonard Pfeijffer als songschrijver
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (26) Door Marc van Oostendorp "Een goede songtekst," poneert Ilja Leonard Pfeijffer in zijn zelfhulpgids Hoe word ik een beroemd schrijver?, "spreekt simpele, heldere taal. Je kunt je gewoon niet permitteren wat je je in een gedicht allemaal toestaat om te doen." Pfeijffer heeft enig recht van spreken, omdat hij heeft bijgedragen aan twee … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als songschrijver
Het geloof dat vlammend splijt den harden rots
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (138) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp De maning stijgt uit diepe wezens-gronden: ‘Ga uit, zeg het geloof dat vlammend splijt den harden rots van waanzin en van zonde die ons van de blauwende verten scheidt. Ja, zeg wat gij in uw hart hebt … [Lees meer...] overHet geloof dat vlammend splijt den harden rots
Ilja Pfeijffer als romantischer Grieche
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (25) Door Marc van Oostendorp Het mooiste essay in Ilja Leonard Pfeijffers geruchtmakende bundel Het geheim van het vermoorde geneuzel is zonder enige twijfel dat over "Pindarus, Horatius en 'der romantische Grieche'". Anders dan de meeste andere opstellen in de bundel is het oorspronkelijk verschenen in een geleerd boek en … [Lees meer...] overIlja Pfeijffer als romantischer Grieche
Ilja Leonard Pfeijffer als Amerikaan
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (24) Door Marc van Oostendorp Ilja Leonard Pfeijffer is heel duidelijk een continentaal Europese schrijver. Hij toont weliswaar af en toe belangstelling voor Japanse filosofie: hij heeft de verdedigingskunst aikido beoefend, waarover hij ook een dichtbundel schreef, Doka. In zijn toneelstuk Malpensa is sprake van het boek voor … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als Amerikaan
Ilja Leonard Pfeijffer als Genuaan
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (23) Door Marc van Oostendorp Ilja Leonard Pfeijffers oerboek heet Brieven uit Genua (2016). Dat beweert hij tenminste in zijn roman Brieven uit Genua: "Ik lieg niet." Hij vertelt dat hij op zestienjarige leeftijd in het Rijswijkse huis van zijn ouders zijn eerste dichtbundel typte, en dit deze titel gaf: "Genua was in die tijd niets meer … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als Genuaan
Ilja Leonard Pfeijffer als Rus
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (22) Door Marc van Oostendorp Toen Ilja Leonard Pfeijffer geboren werd (in januari 1968), was de naam Ilja in Nederland net aan een opmars begonnen, die een piek zou kennen in de vroege jaren zeventig. Ik heb niet kunnen achterhalen waarom het een piek was. (Het verhaal gaat dat Pfeijffer zelf de naam kreeg naar een kinderboek Ilja de kleine … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als Rus
Ilja Leonard Pfeijffer als Belg
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (21) Door Marc van Oostendorp Het tijdschriftdebuut van Ilja Leonard Pfeijffer, in het betreurde tijdschrift De Tweede Ronde, behelsde een gedicht over België, dat ook 'belgië' heette: een bescheiden en niet al te moeilijk gedicht moet nog gezegd over belgië waar in grijsgepleisterde huizen voorzichtig content belgen wonen en waar veel in … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als Belg
Preferably not in Dutch!
Het is zomer en dan schrijven onderzoekers projecten voor NWO. Maar van NWO mag je je resultaten in alle talen ter wereld opschrijven, alleen liever niet in het Nederlands! (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overPreferably not in Dutch!
Dat wrijten, al die kloven, al die scheuren
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (137) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Ge weet toch hart, die tegenstrijdigheden dat wrijten, al die kloven, al die scheuren zijn enkel door het onvolmaakt gebeuren der liefde in ons hart en onze leden. Ge weet toch dat zij d'eenheid is … [Lees meer...] overDat wrijten, al die kloven, al die scheuren
Ilja Leonard Pfeijffer als gelovige
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (20) Door Marc van Oostendorp Wie aan Ilja Leonard Pfeijffer denkt, denkt niet in de eerste plaats aan God. Godsdienstig kun je de meerderheid van zijn werk tot nu toe niet noemen. De naam van de Heer komt wel regelmatig voor, maar dan toch vooral in de zin van godvermehoeremejaartouwenteringverdomme en de hopelijk ooit … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als gelovige
Ilja Leonard Pfeijffer als meubelmaker
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (19) Door Marc van Oostendorp Er zijn maar weinig zo hartstochtelijke odes aan het schrijven, verstopt in praktisch advies, als Ilja Leonard Pfeijffers 'zelfhulpboek' Hoe word ik een beroemd schrijver? De titel is provocatief en misleidend – alsof je allerlei tips krijgt over hoe je met Oscar van Gelderen moet onderhandelen, met Heleen van … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als meubelmaker
Ilja Leonard Pfeijffer als ministekker
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (18) Door Marc van Oostendorp Werkelijk ieder aspect van ministeck (meestal gespeld als ministek), iedere associatie die je met deze puzzelvorm kunt hebben, is inmiddels wel bezongen in het werk van Ilja Leonard Pfeijffer. Het gaat – even voor de jongeren – om een spel met kleine platte vierkante plastic vlakjes op pinnetjes die je … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als ministekker
Ilja Leonard Pfeijffer als dronkeman
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (17) Door Marc van Oostendorp Uit de jaren 2010-2013 stamt een klein en opmerkelijk puzzelstukje uit het oeuvre van Ilja Leonard Pfeijffer: dat van de nachtelijke YouTube-video's. De suggestie is steeds: de dichter komt midden in de nacht naar huis, klapt nog even zijn laptop open en neemt een filmpje op dat ongeredigeerd op YouTube … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als dronkeman
Ilja Leonard Pfeijffer als bouwer van onze woordenschat
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (16) Door Marc van Oostendorp Er is in de taalwetenschap al lang discussie over de vraag of woorden wel bestaan. Ja, mensen schrijven soms spaties, maar correspondeert dat wel met iets reëels in de taal? Met 'reëel' bedoelen taalkundigen dan: iets dat van nature in talen is gegroeid en niet het gevolg is van een of andere technologische … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als bouwer van onze woordenschat
Zachte hoop die langs mijn wangen strijkt
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (136) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Ook ik ben omstreeks ’t midden mijner dagen verdwaald geraakt in levens donker woud, maar mij heeft geen aardsche wijsheid ontvouwd den weg uit smart en twijfel, noch gedragen omhoog, en geen … [Lees meer...] overZachte hoop die langs mijn wangen strijkt
Ilja Leonard Pfeijffer als schipper tussen nooit en nimmer
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (15) Door Marc van Oostendorp "Wie elke vorm van geloof miskent," stelt Eugenie van Zanten in Ilja Leonard Pfeijffers roman Het ware leven, "kan nimmer in zichzelf geloven." Van Zanten is een van de vertellers van het boek, een vrouw van middelbare leeftijd die vanwege een enigszins geëxalteerd streven zichzelf te ontdekken afreist naar … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als schipper tussen nooit en nimmer
Ilja Leonard Pfeijffer als gebruiker van het woord ‘gezellie’
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (14) Door Marc van Oostendorp In hoofdstuk 18 neemt de roman Het grote baggerboek van Ilja Leonard Pfeijffer een dramatische wending: de o zo keurige psychiater verkracht de vriendin van zijn patiënt de baggeraar, onder het voorwendsel dat zij door dit toe te staan haar man uit de gevangenis kan helpen. De omslag wordt gemarkeerd doordat de … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als gebruiker van het woord ‘gezellie’
Ilja Leonard Pfeijffer als moderne sageschrijver ♥
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (13) Door Marc van Oostendorp Een van de minst begrepen boeken van Ilja Leonard Pfeijffer is Harde feiten. 100 romans (2011). Veel recensenten hebben gedacht dat het ging om een parodie, of een verzameling parodieën. Je kunt het immers niet serieus menen dat je romans kunt schrijven van minder dan 500 woorden. Een van de romans heeft zelfs … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als moderne sageschrijver ♥
Ilja Leonard Pfeijffer als kabbalist
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (12) Door Marc van Oostendorp Wie een sonnet, een liefdessonnet, begint met de woorden 'zal ik jou vergelijken', doet de lezer onherroepelijk denken aan Shakespeare. Zeker als dat sonnet nummer 18 heeft in een cyclus, want het sonnet dat dit nummer heeft in het werk van de Zwaan van Avon begint met de regel 'Shall I compare thee to a … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als kabbalist
