Het vryen en can ick niet volprysen,Al ben ick een heelen dach by mijn Lief,Wy hebben veel verscheyden devysen,De tijt ontloopt ons ghelijck een Dief,Haer by zijn behoet my voor mis kief,De dach dunckt my een uur warachtich,Spreeckt my yemant aen, tis ongherief,Ick swijch heel stil of ick spreeck mallachtich,Mijn voorgaende reden niet ghedachtich,Ick varieer in mijn woorden … [Lees meer...] overGedicht: H.L. Spiegel • Het vryen en can ick niet volprysen
Artikel
Aan de zuidkant van de tafel
Door Henk Wolf Een huis heeft altijd meer dan één muur. 'De muur' is dus altijd dubbelzinnig en mensen bedenken van alles om zo'n woordgroep één specifieke referent in de werkelijkheid te geven, bijvoorbeeld door er 'de muur aan de gangkant', 'de rechtermuur', 'de buitenmuur' en ga zo maar door van te maken. Die noodzaak om te disambigueren geldt niet alleen voor muren, maar … [Lees meer...] overAan de zuidkant van de tafel
Ida Gerhardt: Sonnet voor mijn moeder
Door Frank Willaert Ida Gerhardt zegt het zelf in het openingsvers van haar bundel Het levend monogram: zij heeft een donker boek geschreven. Dit geldt zeker voor de eerste afdeling ‘In memoriam matris’ waarin zij (de bundel dateert van 1955) terugkijkt op haar uiterst moeizame relatie met haar in 1934 gestorven moeder, of zoals zij het zelf zegt: waarin zij schrijft over de … [Lees meer...] overIda Gerhardt: Sonnet voor mijn moeder
De balling, of Beloonde ouderliefde (1843)
Jeugdverhalen over joden (123) Door Ewoud Sanders Auteur: onbekendOorspronkelijk Nederlands Herkomst en drukgeschiedenis In het voorwoord benadrukt de anonieme auteur hoe belangrijk hij het vindt dat kinderen hun ouders onbaatzuchtig liefhebben. In het verhaal wordt die liefde beloond: een vader mag dankzij de onbaatzuchtige liefde van zijn zoon terugkeren uit … [Lees meer...] overDe balling, of Beloonde ouderliefde (1843)
Rob van Essen leest Rob van Essen
Het verblijf (dag 94) Rob van Essen (1963) is een schrijver en recensent. Met zijn roman De goede zoon won hij in 2019 de Libris Literatuurprijs. Het verhaal ‘Waar het werkelijk om ging’ staat in de verhalenbundel Een man met goede schoenen (2020). Weblog, Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt … [Lees meer...] overRob van Essen leest Rob van Essen
Gedicht: H.L. Spiegel • Liefde en de Doodt
Liefde en de Doodt teghen my partyen,Dies weent mijn hert, het kermt, het claecht:Liefde door zijn brand heeft my doen vryenEen schoone en suyverlijcke maecht:Maer de Doodt seer wreet en onvertsaecht,Heeft haer ghehaelt t'mijnder onvromen:Liefde heeft my mijn verstandt ontjaecht:En de Doodt heeft my mijn Lief ghenomen. H.L. Spiegel (1549-1612) vryen = liefhebbenonvromen = … [Lees meer...] overGedicht: H.L. Spiegel • Liefde en de Doodt
‘Plasse(n) doen’ in het Nederlands en Fries
Door Henk Wolf Daan moet nodig plassen.Daan moet nodig plasse. In het moderne Nederlands maakt het niets uit welke van de bovenstaande zinnen je gebruikt. De infinitief (de onbepaalde wijs, het 'hele werkwoord') kan eindigen op een -n of op een uh-achtig klankje, dat we meestal als -e schrijven. … [Lees meer...] over‘Plasse(n) doen’ in het Nederlands en Fries
Top 40 van de Gouden Eeuw – 18
Door Margot Kalse en Olga van Marion Ik drink de nieuwe most Minne-sugje Stemme: Ik drink de niewe most … [Lees meer...] overTop 40 van de Gouden Eeuw – 18
De metaforen van de natuur
Door Marita Mathijsen De natuur was niet mild in de negentiende eeuw. Als het regende kwam er geen motregen, maar stortregen. De rivieren overstroomden, dijken braken door. Duizenden mensen verloren bij overstromingen het leven. Als het vroor, vroor het hard. Er was dan geen scheepvaart meer mogelijk, en Amsterdam kreeg het drinkwater uit de Lek niet meer aangevoerd. Bij … [Lees meer...] overDe metaforen van de natuur
‘De vrolijke verrijzenis van Arago’
Boeken voor Mark Rutte (7) Iedere week sturen neerlandici een boek aan Mark Rutte, met een begeleidende brief die uitlegt waarom hij dat boek moet lezen. Deze week een bijdrage van Mathijs Sanders. Lees voor een toelichting op het project deze brief van hoofdredacteur Marc van Oostendorp. … [Lees meer...] over‘De vrolijke verrijzenis van Arago’
Ronny Boogaart leest Hans Warren
Het verblijf (dag 93) Ronny Boogaart is universitair docent Taalkunde en Taalbeheersing aan de Universiteit Leiden. Hans Warren (1921-2001) was dichter, criticus en vertaler. Hij publiceerde zijn Geheim Dagboek over de jaren 1942 tot en met 2001. In 2021 is het honderd jaar geleden dat Warren werd geboren, en twintig jaar geleden dat hij overleed. Presentatie, format, … [Lees meer...] overRonny Boogaart leest Hans Warren
Trouw ‘vergroent’
Het begin van het einde van de 'witte' spelling? Door Henk Wolf Opvallend spellingnieuws op de eerste dag van het nieuwe jaar: een van de grote landelijke Nederlandse dagbladen gaat een ander spellingsysteem hanteren. Sander Becker meldt op de website van de Trouw dat die krant de 'witte' spelling door de 'groene' vervangt. Je kunt het Nederlands op allerlei manieren … [Lees meer...] overTrouw ‘vergroent’
Ceci n’est pas un vase
Wonen in gedichten (22) Door Judit GeraCategorie: poëticaalMoeilijkheidsgraad gedicht: gevorderden In de serie Wonen in gedichten bespreekt Judit Gera, hoogleraar in Boedapest, gedichten uit de Nederlandstalige literatuur, ten behoeve van het onderwijs in de Neerlandistiek extra muros (buiten het taalgebied). Vandaag: een gedicht van Pieter Boskma (1956). … [Lees meer...] overCeci n’est pas un vase
Amsterdam vs. Rotterdam in de 18e eeuw
Tommie van Wanrooij doet na zijn BA Nederlandse Taal en Cultuur in Nijmegen een onderzoeksmaster Literary Studies. Hij schreef al zijn eerste wetenschappelijke artikel – over twee 'stroomgedichten' uit de achttiende-eeuw, waaruit blijkt dat men in Amsterdam zijn eigen centrale positie ook toen al vanzelfsprekend achtte, terwijl men daar in Rotterdam heel anders over … [Lees meer...] overAmsterdam vs. Rotterdam in de 18e eeuw
Gedicht: Johan Daisne • Zalig uiteinde
Zalig uiteinde De laatste dagen van het jaar...Al de balansen zijn straks klaar.Zwaar hangt de mist, en dat grijs lichtontneemt aan alles zijn gewicht. Al gaan het werk, de zorgen doorin hoofd en hart en op kantoor —er heerst een geest, in huis, op straat,die het gelaat heeft van een feest. In nevel zweeft het Evenwicht,het is niet donker en niet klaar,de meisjes … [Lees meer...] overGedicht: Johan Daisne • Zalig uiteinde
De jeugd
Door Henk Wolf "Thuis dansen, digitaal voetballen, of de burgemeester iets raars op verzoek zien doen. Bij gebrek aan echt vuurwerk moet dat de jeugd van rottigheid weerhouden." Dat schrijft de Trouw deze week. Ik vond het een vreemde formulering. Dat komt door het bepaalde lidwoord de in de woordgroep de jeugd. Voor mij betekent de bovenstaande formulering door die … [Lees meer...] overDe jeugd
Onno Blom leest Gerard Reve
Het verblijf (92) Onno Blom (1969) is literair journalist en auteur van onder meer Het litteken van de dood, de biografie van Jan Wolkers. Gerard Reve (1923-2006) debuteerde met De avonden in 1947; het boek zou een cultboek worden. Nog steeds lezen mensen het boek tijdens de laatste tien avonden van ieder jaar. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: … [Lees meer...] overOnno Blom leest Gerard Reve
Winnaar Studentenkerstwedstrijd 2020 – Tussen het knikken en de echte communicatie
2020 is een zeer bewogen jaar geweest en veel mensen hebben van zich laten horen. Van wie we nog meer willen horen zijn studenten. Daarom heeft Neerlandistiek speciaal voor hen een kerstwedstrijd uitgeschreven: waar zijn ze het afgelopen jaar mee bezig geweest? Vandaag plaatsen we de winnende inzending; 'Tussen het knikken en de echte communicatie' door … [Lees meer...] overWinnaar Studentenkerstwedstrijd 2020 – Tussen het knikken en de echte communicatie
Het beste van Neerlandistiek-tv 2020
Door Marc van Oostendorp 2020 was het jaar van de doorbraak van de YouTube-neerlandistiek. Misschien had het iets te maken met covid-19, misschien stond het al langere tijd te gebeuren, in ieder geval hebben we nog nooit zoveel video's gepubliceerd als dit jaar. Hieronder een selectie, voor de oudejaarsavond of de nieuwjaarsdag. Een aantal video's komen uit reeksen. Ik … [Lees meer...] overHet beste van Neerlandistiek-tv 2020
Bart Steman leest Bart Steman
Het Verblijf (dag 91) Bas Steman (1971) is neerlandicus en schrijver van onder meer biografieën van Leontine van Moorsel en Ramses Shaffy en een aantal romans. In 2020 trok hij de aandacht met het boek Lekker boekie! waarin hij beschrijft hoe hij zijn zoon en een aantal van diens vrienden aan het lezen krijgt in een leesclub. Website. Presentatie, format, productie, … [Lees meer...] overBart Steman leest Bart Steman
Gedicht: Paul Celan • Een leestak
Onlangs verschenen: het door Ton Naaijkens in het Nederlands vertaalde Verzameld werk, een tweetalige uitgave van ruim 900 bladzijden, van de in het Duits schrijvende Roemeen Paul Celan (100 jaar geleden geboren, 50 jaar geleden overleden). EEN LEESTAK, iemanddie zijn voorhoofdshuid verzorgt, een lichtbron, door jouvia de slaap geslikt,passeert het … [Lees meer...] overGedicht: Paul Celan • Een leestak
Mankement
Door Henk Wolf Wat zijn de gevoelswaarde en de gebruikscontext van het woord mankement? … [Lees meer...] overMankement
HOPE XXL
Multatuli Verknipt (20/Verantwoording) In deze donkere dagen vertelt Chris van de Ven, liefhebber van Multatuli en auteur van Multatuli verknipt, iedere dag over zijn favoriete auteur. … [Lees meer...] overHOPE XXL
Studentenkerstwedstrijd 2020 – Schilderen met woorden of dichten met kleur? Hoe schilderkunst zich in de zeventiende eeuw vermengde met de literatuur
2020 is een zeer bewogen jaar geweest en veel mensen hebben van zich laten horen. Van wie we nog meer willen horen zijn studenten. Daarom heeft Neerlandistiek speciaal voor hen een kerstwedstrijd uitgeschreven: waar zijn ze het afgelopen jaar mee bezig geweest? Vandaag plaatsen we, met een eervolle vermelding, de vierde van vijf door de jury geselecteerde inzendingen; … [Lees meer...] overStudentenkerstwedstrijd 2020 – Schilderen met woorden of dichten met kleur? Hoe schilderkunst zich in de zeventiende eeuw vermengde met de literatuur
knoeien / morsen
Verwarwoordenboek Vervolg (199) knoeien / morsen De woorden worden door elkaar gebruikt, maar ze fungeren wel in verschillende betekenisvelden. … [Lees meer...] overknoeien / morsen
