Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

Artikel

To plough and cow stable: het Nederlands als etnische taal

door 30 Reacties

Door Henk Wolf 'Naar ploeg en koestal vluchtte uw taal', schrijft Piet Paaltjens in zijn gedicht De Friesche poëet. De taal waar hij het over heeft, is het Fries. Oebele Vries heeft de zin gebruikt als titel van een boek, met als ondertitel 'De verdringing van het Fries als schrijftaal door het Nederlands (tot 1580)'. Die titel zegt bijna alles: in de tijd van een … [Lees meer...] overTo plough and cow stable: het Nederlands als etnische taal

Teruglezen

door Reageer

Door Marc Kregting Als hapsnaplezer die probeert te werken aan uiteenlopende projecten bid ik dat elke titel die me onder ogen komt meervoudig rendeert. Zowel voor iets over stijl als over vallen leende ik bij de bibliotheek daarom Over de liefde (2008) van Doeschka Meijsing. … [Lees meer...] overTeruglezen

Boeren in Nieuw-Nederland

door 1 Reactie

Door Jan Stroop Als je door Manhattan wandelt of een foto bekijkt van Times Square is ’t bijna onvoorstelbaar dat daar ooit geboerd werd en dat je er struikelde over loslopende en wroetende varkens. En waar nu de Trumptower staat dat daar de mensen voor hun onderkomen de diepte in gingen: ze “graven… een viercante cuijl kelders gewijs in de aerde, … besetten de aerde van … [Lees meer...] overBoeren in Nieuw-Nederland

Smurfblauwe kauwgom in zijn haar

door 1 Reactie

Als taalergernis vermomde taalliefde Er zijn weinig objecten van liefde die je met zoveel mensen moet delen als de taal. Wie een liefdesverklaring aan zijn moedertaal wil uiten, zal toch moeten verdisconteren dat er allerlei mensen voortdurend behoorlijk liefdeloos met die taal omgaan. Neem het Nederlands. Ja, een prachtige taal, dat zal wel. Maar er is ook Nederlands … [Lees meer...] overSmurfblauwe kauwgom in zijn haar

Gedicht: Herman Gorter • Wij zilvren wezens

door Reageer

Wij zilvren wezens, nevellichten, gewassenneven elkaar, onzeker, wilden het licht:In misten van donker, onze groote vragenvreemdelinge in scheemre mist om licht -Teeder beginnen en glimlachend blinken,lichtkens verrijzen, weigren te versterven,zekerlijk lachen en lichtblijde blinken,wenken en vlieden, vliedend omziend, wimprend,wilgen van licht, linten van licht, wit … [Lees meer...] overGedicht: Herman Gorter • Wij zilvren wezens

Olyvier van Castillen : Capittel 59

door Reageer

Een seer schone ende suverlike hystorie van Olyvier van Castillenende van Artus van Algarbe, sijnen lieven gheselle,zoals gedrukt door Henric Eckert van Homburch te Antwerpen (ca. 1510).Een kritische, synoptische editie samen metL’Hystoire de Olivier de Castille et de Artus d’Algarbe, son loyal compaignonzoals gedrukt door Loys Garbin te Genève (1493),bezorgd door Willem Kuiper … [Lees meer...] overOlyvier van Castillen : Capittel 59

Vrienden

door Reageer

Foute boeken? Uit de kast (10)   Door Nico Keuning Er ging een golf van verontwaardiging door twitterend en kwetterend Nederland na het tv-interview De schrijver, de moordenaar en zijn vrouw op 18 november 2019 van Twan Huys met Tim Krabbé, van wie ruim dertig jaar na de moord op Gerrit Jan Heijn in 1987 door Ferdi E. het non-fictieboek Vrienden was verschenen. … [Lees meer...] overVrienden

Zulke opleidingen zouden niet iedere dag moeten vechten voor hun bestaan

door 10 Reacties

Ik geloof niet dat het mij was opgevallen, en ik weet niet of er ook maar één lezer is die me nu gaat begrijpen, maar iemand wees me erop dat er iets vreemds is aan het volgende citaat dat Avans minister Van Engelshoven een tijdje geleden in de mond legde. Unieke opleidingen, zoals Nederlandse taal- en letterkunde, moeten overeind blijven, vindt minister Van Engelshoven. … [Lees meer...] overZulke opleidingen zouden niet iedere dag moeten vechten voor hun bestaan

Gedicht: H.A. Spandaw • De waarde van vrouw en kind

door 1 Reactie

De waarde van vrouw en kind Schoon ik de gunst der groten mis, de weiflende fortuin mij ongenegen is, ik heb nog vrouw en kind, Goddank! en brood voor beiden: een vrouw die mij zo teer bemint, in reine huwelijkstrouw haar hoogste wellust vindt en om geen lief of leed van mijne zij zou scheiden; een kind dat, vrolijk en gezond met rozen op de wang en lachjes om de mond, nog … [Lees meer...] overGedicht: H.A. Spandaw • De waarde van vrouw en kind

Kerkhofwandeling 2: een absurd vormgedicht

door 2 Reacties

Door Henk Wolf Gisteren schreef ik over twee bordjes die waarschuwen voor laaghangende dan wel laag hangende takken. Ze staan bij de ingang van een kerkhof in de buurt van ons huis. Ze zijn daar niet het enige dat me in talige zin opvalt. Erg opvallend is ook de tekst op de bovenstaande foto. Die staat op een muurtje. Dat muurtje hoort bij een hokje waarin een computer … [Lees meer...] overKerkhofwandeling 2: een absurd vormgedicht

‘Een schaap, dat geen wol had, zag paarden’

door Reageer

Een aanstekelijk boekje over historische taalkunde Door Nicoline van der Sijs De zin uit de titel over het geschoren schaap komt uit de fabel ‘Het schaap en de paarden’, die August Schleicher in 1868 in het Indo-Europees schreef. Inmiddels bestaan er minstens vier alternatieve versies van de Indo-Europese tekst, die ieder het voortschrijdende inzicht tonen in onze … [Lees meer...] over‘Een schaap, dat geen wol had, zag paarden’

‘Loterij’ (1845)

door Reageer

Jeugdverhalen over joden (71) Door Ewoud Sanders Auteur: Jan Pieter Heije (1809-1876) ‘Duizend gulden voor een’ cent,Honderd duizend voor een’ gulden:Was je kaal, of had je schulden,Morgen ben je een rijke vent!Boeren, burgers! komt er bij:Morgen trekt de Loterij!’Joodje, was ik in je steê,’k Zou die lootjes zelf maar houên;Elleboog komt door je mouwen,En je broek wil … [Lees meer...] over‘Loterij’ (1845)

Laaghangende of laag hangende takken?

door 24 Reacties

Door Henk Wolf Ik maak graag een wandelingetje over het kerkhof bij ons in de buurt. Als ik daar aankom, ben ik altijd even gefascineerd door de twee bordjes aan weerskanten van het pad. Op het ene bordje staat 'laag hangende takken' en op het andere 'laaghangende takken' - het verschil is een spatie. Ik vroeg me af wat ik zelf zou schrijven. Als ik de officiële regels … [Lees meer...] overLaaghangende of laag hangende takken?

Olyvier van Castillen : Capittel 58

door Reageer

Een seer schone ende suverlike hystorie van Olyvier van Castillenende van Artus van Algarbe, sijnen lieven gheselle,zoals gedrukt door Henric Eckert van Homburch te Antwerpen (ca. 1510).Een kritische, synoptische editie samen metL’Hystoire de Olivier de Castille et de Artus d’Algarbe, son loyal compaignonzoals gedrukt door Loys Garbin te Genève (1493),bezorgd door Willem Kuiper … [Lees meer...] overOlyvier van Castillen : Capittel 58

Een zoentje voor Wouter, ik zal zeker aardigheid in hem hebben

door Reageer

De Multatulileescursus (65) - Ik moet toegeven dat ik er in het begin een beetje tegenop zag dat we in deze cursus ook al die delen 'brieven en documenten' gingen lezen, maar dat het me tot nu toe alles meevalt. - Ja, neem nu die brieven uit 1878 die we nu hebben gelezen. Dat is toch weer een hele roman op zich! Ineens krijgen we een inkijkje in de verhouding tussen … [Lees meer...] overEen zoentje voor Wouter, ik zal zeker aardigheid in hem hebben

Jezuïetenpannen

door 10 Reacties

Door Michiel de Vaan Een bezinnelijke Kerstvakantie thuis was het perfecte voorwendsel om Paul Begheyns De Nederlandse Jezuïeten. Een geschiedenis in 50 voorwerpen tot me te nemen. Het is een mooi uitgevoerd boekje met kraakheldere foto's en deskundig commentaar van een historicus die ons meeneemt naar alle hoofdstromingen en zijtakken van de Jezuïeten in Nederland tussen … [Lees meer...] overJezuïetenpannen

Gedicht: Alain Teister • Droom

door Reageer

Droom De tanden in ’t habijt en dan schuimbekken,en twee uur lang kakelen, kraaien, krijsen,paars worden in ’t gezicht, de indruk wekkendat er iets mis is met de godsbewijzen,een vurenhouten preek doormidden zagen,een duif apocalyptisch zien verbranden,schelden, bloedspuwen, emmeren en klagen,ontwaken als pastoor ten plattelande. Alain Teister (1932-1979)uit: De huisgod … [Lees meer...] overGedicht: Alain Teister • Droom

Met de flat is weinig mis, met de bank wel

door 2 Reacties

Door Henk Wolf Op de voorpagina van de Trouw stond vrijdagochtend de volgende kop: Met de flat is weinig mis, met de bank wel Dat is een mooie zin om te illustreren dat taal verschillende niveaus kent. Mijn taalgevoel verzet zich tegen de zin en ik kan ook uitleggen waardoor, maar ik begrijp (denk ik) ook hoe het komt dat anderen hem wel goed vinden. … [Lees meer...] overMet de flat is weinig mis, met de bank wel

Liefdesverklaringen aan de Nederlandse taal in De Taalstaat

door Reageer

Hennie Vrienten componeert tune nieuwe taalrubriek ‘Lang leve de Nederlandse taal’ (Persbericht KRO-NCRV) Het NPO 1-radioprogramma De Taalstaat laat vanaf 4 januari liefdesverklaringen aan de Nederlandse taal horen. Schrijvers, taalkundigen en tekstschrijvers komen aan het woord maar ook luisteraars worden opgeroepen te vertellen waarom ze onze taal zo mooi vinden. De … [Lees meer...] overLiefdesverklaringen aan de Nederlandse taal in De Taalstaat