Door Lucas Seuren Alsof we op Neerlandistiek nog niet genoeg gezegd hebben over doen als hulpwerkwoord in het Nederlands (Marc van Oostendorp en Henk Wolf schreven er onlangs al over), wil ik er toch nog iets meer over kwijt. Maar anders dan mijn collegae Neerlandici gaat het me niet om doeslief. Tijdens mijn dagelijkse analyseoefening kwam ik namelijk de volgende uiting … [Lees meer...] overDoe maar aan of in?
Artikel
Laatste bijeenkomst Nascholingsreeks Grote Vragen van het Nederlands
Op dinsdag 9 april vindt de vierde en laatste bijeenkomst van de UU-nascholingsreeks Grote vragen van het Nederlands plaats. Deze reeks is bedoeld als bedoeld als inspiratiebron en nascholing voor docenten Nederlands en voor leerlingen met een interesse voor taal en lezen. Op 9 april is het de beurt aan Marjo van Koppen en Sterre Leufkens, die spreken over het thema ‘De … [Lees meer...] overLaatste bijeenkomst Nascholingsreeks Grote Vragen van het Nederlands
Mulisch’ motto
Door Marc van Biezen Toen Jeroen Brouwers hoorde dat Harry Mulisch was overleden, ging hij voor de muur met zijn oeuvre staan en trok er willekeurig een boek tussenuit, opende het boek op een willekeurige bladzijde, en las: Nevel in een wereldstad. Wat is mooier dan de ouderdom? De grijsaard. Het boek, dat niemand meer leest. De rechter, die naar de hoeren loopt. De mens, … [Lees meer...] overMulisch’ motto
Stop met dat ge-Calimero, Nederlands is geen kleine taal
Door Lars Bernaerts, Iris van Erve, Jan Konst, Henriette Louwerse, Jelica Novakovic , Els Stronks en Johan Vanparys Is het opheffen van de studie Nederlands door de Vrije Universiteit een voorbode van een kwade storm? Dit bange vermoeden bekruipt je als je de voorlopige conclusies van de commissie-Van Rijn bekijkt. Deze commissie, ingesteld door minister Van Engelshoven, moet … [Lees meer...] overStop met dat ge-Calimero, Nederlands is geen kleine taal
Gedicht: Guido Gezelle • Lentemaand
Lentemaand ’k Zal mij van te dichten zwichten zoo ’t mijn hert niet wel en gaat: wie kan rijpe bezen lezen* van nen tak die drooge staat? Laat de lieve wonnenbronne*, laat het leutig zonnenvier*, laat de versche blommen kommen, laat weêrom de lente, alhier! Dan ja, zal ’k genezen wezen, opstaan en, gespannen fel, of ’t een klare snare ware, dichten ende … [Lees meer...] overGedicht: Guido Gezelle • Lentemaand
Huizer dialect revisited – 2
door Viorica Van der Roest Zoals vorige week beloofd, hier het antwoord op de prangende vraag: waarom noemen ze in Huizen een Vlaamse gaai een marriekolf? Lezer Daan Wesselink wees mij na de oorspronkelijke publicatie van mijn stukje over dieren- en plantennamen uit het Huizer dialect op de vorm meerkol, die tot in de twintigste eeuw gangbaar was voor ‘Vlaamse gaai’. Deze … [Lees meer...] overHuizer dialect revisited – 2
ingang / toegang
Verwarwoordenboek Vervolg (112) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overingang / toegang
Pas verschenen: Zacht Lawijd, 18.1
Zopas verscheen van Zacht Lawijd, literair-historisch tijdschrift het 1ste nummer van de 18de jaargang. Piet Kralt heeft het in zijn artikel over water en religie in De waterman van Arthur van Schendel. Yves T’Sjoen belicht in zijn bijdrage met als titel ‘Drieéénig groot’ de Afrikaner Boeren, Zuid-Afrika en Groot-Nederland in de Eerste Wereldoorlog. Niels Bokhove … [Lees meer...] overPas verschenen: Zacht Lawijd, 18.1
‘Die tafel is vies voor een tafel’
Door Marc van Oostendorp Er is iets met vage bijvoeglijke naamwoorden. Dat blijkt uit nieuw onderzoek. Je kunt het gemakkelijk voor jezelf zien door de volgende twee zinnen met elkaar te vergelijken: Koos was niet heel laat. Koos was niet heel groot. Een verschil tussen die twee zinnen: wie de eerste zegt, impliceert over het algemeen dat Koos wel laat was. Maar wie … [Lees meer...] over‘Die tafel is vies voor een tafel’
Vacature gastdocent(e) Nederlands – Letse cultuuracademie
Bij de opleiding Interculturele Communicatie: Letland-Nederland/Duitsland aan de Letse Cultuuracademie ontstaat vanaf 1/09/2019 een vacature voor een gastdocent(e) Nederlands (m/v/x) Profiel: Je bent in het bezit van een masterdiploma in de neerlandistiek, in de taalkunde, in de letterkunde, of in een ander relevant vakgebied. Je hebt ervaring met NT2/NVT-onderwijs … [Lees meer...] overVacature gastdocent(e) Nederlands – Letse cultuuracademie
Gedicht: Paul Rodenko • Legende
Uit Orensnijder tulpensnijder, de eind vorig jaar opnieuw uitgegeven bloemlezing uit het werk van Paul Rodenko. Legende (Hofvijver) Het donker wiegelt. Uit de langspeelplaat van de Hofvijver weken zich de eerste nog trage daggeluiden los. Er is een staag gezoem, een onderaards rumoeren: reeds zingt het zonnewater in de koperen ketels van de nacht. – Mussen sissen in … [Lees meer...] overGedicht: Paul Rodenko • Legende
Onderzoek naar Nederlandse aanspreekvormen in Suriname en het Caribisch Gebied
Er is veel variatie in het taalgebruik van mensen die Nederlands spreken, onder andere omdat er verschillende normen zijn in de diverse delen van het Nederlandse taalgebied. Die variatie komt onder meer tot uiting bij het gebruik van aanspreekvormen. Daaronder vallen de voornaamwoorden je en u, voor- en achternamen, titels en woorden als mevrouw en meneer. Over het gebruik van … [Lees meer...] overOnderzoek naar Nederlandse aanspreekvormen in Suriname en het Caribisch Gebied
Oote oote boe. Waarom het schoolvak-Nederlands zo sáááái gevonden wordt
Door Rien Rooker De studentenaantallen-Neerlandistiek aan de universiteiten lopen dramatisch terug. Dat oogt heel vreemd, want het aantal-afgestudeerden is volstrekt onvoldoende om de uitstroom van gepensioneerden op te vangen. Wie zijn doctoraal gedaan heeft, is vrijwel verzekerd van een baan. Voor die terugloop worden verschillende redenen opgegeven, maar éen ervan is, dat … [Lees meer...] overOote oote boe. Waarom het schoolvak-Nederlands zo sáááái gevonden wordt
Wat zijn de grote inzichten uit de neerlandistiek?
door Peter-Arno Coppen Ik loop nu al bijna een jaar (sinds de zomer van 2018) met een vraag rond die heel erg voor de hand ligt, maar waar ik nog nooit een goed antwoord op heb gelezen. Het begon bij het tweede tussenproduct van curriculum.nu, dat het begrip grote opdrachten introduceerde. Dit was allemaal voorgeschreven door de centrale Curriculum.nu-organisatie, die had … [Lees meer...] overWat zijn de grote inzichten uit de neerlandistiek?
Onderzoeker Meertens Instituut Frans Hinskens benoemd tot bijzonder hoogleraar Taalvariatie aan de Radboud Universiteit
Frans Hinskens is met ingang van 15 februari 2019 benoemd tot bijzonder hoogleraar Taalvariatie en taalcontact aan de Radboud Universiteit. Hinskens is sinds 2002 als onderzoeker verbonden aan het Meertens Instituut. Frans Hinskens is deskundig op het gebied van de variatielinguïstiek (fonologie en sociolinguïstiek). Hij onderzoekt onder andere niet-standaardvariëteiten van … [Lees meer...] overOnderzoeker Meertens Instituut Frans Hinskens benoemd tot bijzonder hoogleraar Taalvariatie aan de Radboud Universiteit
Een drol met een strik erom
Door Jos Joosten Ooit was ik getuige van de reactie van H.H. ter Balkt op een gedicht dat een collega ter ere van hem had geschreven. Ter Balkts reactie was niet mals, en zijn immer relativerende echtgenote Willemien zei op een gegeven moment: ‘Maar Harry, het is toch een cadeautje?’ Ter Balkt baste: ‘Moet ik dan blij zijn als iemand gratis een drol met een strik erom door … [Lees meer...] overEen drol met een strik erom
Gedicht: Toon Tellegen • Q
Uit Een van ons zal omkijken, een bloemlezing uit dertig sinds 1980 verschenen bundels van Toon Tellegen. Q Er lag een q in het gras, ik raapte hem op - het was de q van quasi die ik daar quasi-onopvallend vond - de zon scheen en ik dacht aan quasi-dit en quasi-dat, en aan het verschil tussen quasi-zijn en quasi-niet-zijn, en aan het quasi-eind van … [Lees meer...] overGedicht: Toon Tellegen • Q
De toekomst van de taalbeheersing (5/n)
Door Lucas Seuren Na een paar weken rust—althans, rust in deze serie, geen rust in de academische bezigheden—hervat ik vandaag mijn serie besprekingen van een, inmiddels niet meer zo, recente uitgave van het Tijdschrift voor Taalbeheersing. Zoals lezers zich wellicht herinneren, pleitte in een hoofdartikel Carel Jansen (€€€) voor een hernieuwde focus op praktisch toepasbaar … [Lees meer...] overDe toekomst van de taalbeheersing (5/n)
Gedicht: Warden Oom • Wedding
Wedding Boer Knul had twintig pinten in, boer Knijs al even vele. Ze zaten vast, heel naar hun zin pas 't glas gevuld, 't bier vond de kele. Ze zaagden over hemel, hel en vruchten, beesten, wijven en deden menig aardig spel, dat wat verging in luide kijven. Ze g'rochten toch van alles moe. Zegt Knul : Wat nu verrichten ? Zegt Knijs : Wij wedden om een … [Lees meer...] overGedicht: Warden Oom • Wedding
Neerlandistiek in het Boekenweekgeschenk
door Peter-Arno Coppen [Spoiler alert: deze tekst bevat informatie over plotwendingen in het besproken werk] Het staat op bladzijde 37 in het Boekenweekgeschenk Jas van belofte van Jan Siebelink. Er is sprake van een schrijver (Loet IJzertje, een verwijzing naar Louis Ferron), die in een Amsterdams café aan het Spui een vaste schare van vijf bewonderaars heeft (later in het … [Lees meer...] overNeerlandistiek in het Boekenweekgeschenk
Willem, Karel en Betje (1825)
Jeugdverhalen over Joden (30) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Anna Barbara van Meerten-Schilperoort (1778-1853), die op haar zestiende trouwde met een predikant, vond dat zij ‘oppervlakkig en zeer gebrekkig’ onderwijs had genoten. Gestimuleerd door haar man compenseerde ze dit met zelfstudie. Vervolgens ontwikkelde zij zich tot een vooraanstaand … [Lees meer...] overWillem, Karel en Betje (1825)
Niet uitleggen!
Door Marc van Oostendorp Je moet buiten het klaslokaal nooit iets uitleggen. Dat leg ik uit in deze video. … [Lees meer...] overNiet uitleggen!
Gedicht: Warden Oom • Eerste uitgang der koeien
Eerste uitgang der koeien Maart en knape brengen hoopen knippels*; elk grijpt stok of tak en de boever komt geloopen met de lange peerdedjak. 't Koeierke is 't stal ingeslopen, stout en bout en riesche 't al* om het bindalaam t' ontknopen moedermensch alleen in 't stal. 't Is een brullen, grollen, loeien en een kletsen en een slaan, van die veertien groote … [Lees meer...] overGedicht: Warden Oom • Eerste uitgang der koeien
Verbositeit, of het verijlde iets
Nultaal (27) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overVerbositeit, of het verijlde iets
De tropennachten moeten in die tijd langer geduurd hebben dan heden
De Multatulileescursus (23) Door Marc van Oostendorp - Dat was een goed idee, om De raadselachtige Multatuli te lezen. Heel verfrissend! Ik denk dat de uitgever er goed aan doet dit boek van Willem Frederik Hermans volgend jaar te herdrukken, want het blijft misschien wel de beste, compacte inleiding op Multatuli. - Maar Hermans slaagt er wel in om van Multatuli een echt … [Lees meer...] overDe tropennachten moeten in die tijd langer geduurd hebben dan heden
