Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

Artikel

Sik, soekie, noede: een gat in het Standaardnederlands

door 2 Reacties

Door Henk Wolf Van Schiermonnikoog tot Poperinge delen mensen een standaardtaal waarin ze vrijwel dezelfde woorden gebruiken, bijvoorbeeld: brood, straat, rotzak, mispunt, groen, wit, veertien, achtendertig, combineren en zwemmen. Wie op Schier is opgegroeid, kan door die gemeenschappelijke taal zonder veel moeite als journalist in Poperieng aan het werk en omgekeerd. Die … [Lees meer...] overSik, soekie, noede: een gat in het Standaardnederlands

Call for papers: 13th ALCS Conference Worlding the Low Countries

door Reageer

University College London, 6–8 November 2019 Marking the occasion of the centenary of neerlandistiek in the anglophone world (the first Chair for Dutch Studies was founded in 1919 at University College London, with historian Pieter Geyl as its first incumbent), the 13th international and interdisciplinary conference of the Association for Low Countries Studies (ALCS2019) … [Lees meer...] overCall for papers: 13th ALCS Conference Worlding the Low Countries

grot / spelonk

door 2 Reacties

Verwarwoordenboek Vervolg (107) Vanwege chaos bij de redactie verschijnt deze aflevering van het Verwarwoordenboek op donderdag in plaats van woensdag Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen … [Lees meer...] overgrot / spelonk

Eén Pendek is geen Pendek

door 1 Reactie

Naamsverwarring bij de Orang Pendek uit Indonesië  Nederland en Indonesië delen samen een lange geschiedenis. Het moment dat de Hollandse koopvaardijschepen eind 16e eeuw voor het eerst aankwamen bij de Indische Archipel markeert het begin van de (opgedrongen) relatie tussen onze landen. De Westerlingen kwamen zeker al sinds de 17e eeuw thuis met de mooiste verhalen over de … [Lees meer...] overEén Pendek is geen Pendek

Een van de laatste columnisten die iets te zeggen had

door 4 Reacties

Door Marc van Oostendorp Toen de journalist J.L. Heldring bijna zeven jaar geleden ophield met zijn column, betreurde een lezer op de website van NRC Handelsblad de auteur als "een van de laatste NRC-columnisten die werkelijk iets te zeggen had". Een andere journalist van NRC Handelsblad, Frits Abrahams, besteedde vervolgens aandacht aan die frase in een column waarin hij erop … [Lees meer...] overEen van de laatste columnisten die iets te zeggen had

Stokske

door 1 Reactie

Door Wiel Kusters Veel aandacht van historici dit jaar voor Johan van Oldenbarnevelt, raadpensionaris van de Staten van Holland tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Na een politiek proces door onthoofding ter dood gebracht op het Haagse Binnenhof, 13 mei 1619. Vondel eerde hem met een gedicht, dat in latere tijd door generaties middelbare scholieren verplicht gelezen werd. … [Lees meer...] overStokske

Blaman beoordeeld

door Reageer

Door Jos Joosten Het Literatuurmuseum laat regelmatig hedendaagse auteurs de archieven induiken om een set oude brieven of andere documenten af te stoffen en een nieuw leven te geven. Een mooi initiatief dat steevast vitale vertelsels oplevert. Zo ook de recente aflevering: Hanna Bervoets bespreekt de correspondentie van Anna Blaman met haar liefde Marie-Louise Doudart de la … [Lees meer...] overBlaman beoordeeld

In dit ons land

door 7 Reacties

Door Henk Wolf Het Nederlands is ergens in de twintigste eeuw een grammaticale mogelijkheid kwijtgeraakt. Hieronder wordt die geïllustreerd: "We hebben in dit ons Dichtwerkje, dat reedts voor die tyt afgedrukt was, met de Opdragt deszelfs, onder anderen, hartelyk gewenscht, dat ..." (Johannes van Boskoop, Het in Beginselen verhoogde Nederlandt, 1748) "Hoe zalig is dit myn … [Lees meer...] overIn dit ons land

Taal als evolutonaire bijvangst voor leren

door 11 Reacties

Door Lucas Seuren Taal heeft een bijzondere plek in het dierenrijk. Als we een naïeve blik werpen op de wereld om ons heen, dan trekken we direct de conclusie dat taal uniek menselijk is; geen enkele andere diersoort heeft het. En de vraag—of vragen—is dan natuurlijk: Hoe is taal ontstaan en waarom is dat bij geen enkele andere diersoort gebeurd? Een ad-hoc verklaring is dat … [Lees meer...] overTaal als evolutonaire bijvangst voor leren

Levende Talen Nedersaksisch

door Reageer

Wist je dat binnen de vereniging Levende Talen gebarentaal, Pools, Russisch en Turks wel vertegenwoordigd zijn, maar de Nederlandse streektalen nog niet? Dat moet natuurlijk anders! Op de ALV van zaterdag 6 april 2019 van Levende Talen wordt besproken of ook het Nedersaksisch en het Limburgs elk een eigen sectie binnen Levende Talen mogen oprichten. We zijn heel blij dat … [Lees meer...] overLevende Talen Nedersaksisch

Een psalm is een pisbak van taal

door 6 Reacties

Door Marc van Oostendorp Wat is een gedicht? Dat is een vraag waar de mensheid na zeker drieduizend jaar puzzelen nog steeds geen bevredigend antwoord op heeft gevonden. Misschien komt het doordat de vraag te vaak gesteld wordt als een vraag naar de structuur van de tekst (een gedicht rijmt, een gedicht wordt omgeven door wit op de pagina) of eventueel van de maker (een … [Lees meer...] overEen psalm is een pisbak van taal

Gedicht: Bernard Dewulf: Ontwaken & Toen

door Reageer

Uit Naar het gras, de nieuwe bundel van Bernard Dewulf. Ontwaken Ik vond u een ochtend in ons bed. Daar houdt de kamer ons al jaren samen. Wij hadden weer slaapwel gezegd en waren elk veranderd in ons lichaam. Daar vergaten wij elkaar. Soms werd ik wakker onder ons. De uren liepen niet meer in de kamer. Wij alleen lagen nog samen. Zo gaat het nu al jaren. Geen dag … [Lees meer...] overGedicht: Bernard Dewulf: Ontwaken & Toen

Over de spellingvrijheid die niet genomen wordt

door 12 Reacties

Door Henk Wolf Marc van Oostendorp schreef zondag een stuk op neerlandistiek.nl waarin ie vertelde dat ie tegen een door de overheid voorgeschreven eenheidsspelling was. Hij zei dat ie zich wat eenzaam voelde op dat standpunt, omdat ie niet geloofde dat anderen het deelden. Ik ben het wel met Marc eens. Om mij hoeft de overheid zich niet te bemoeien met de manier waarop … [Lees meer...] overOver de spellingvrijheid die niet genomen wordt

Over de herkomst van ‘Frekie’ van Willem Wilmink

door 3 Reacties

Wat niet in de biografie van Elsbeth Etty staat Door Nico Keuning Met enige huivering begon ik aan de biografie In de man zit nog een jongen, van Willem Wilmink, geschreven door Elsbeth Etty. Zou het boek mijn beeld van mijn oud-docent veranderen? Inmiddels heb ik de biografie gelezen en ook al zijn bepaalde negatieve trekken en tekortkomingen van Wilmink uitvoerig en bij … [Lees meer...] overOver de herkomst van ‘Frekie’ van Willem Wilmink

Constantijntje (en Rembrandts Ganymedes)

door 1 Reactie

Door Wiel Kusters Onlangs viel mijn oog weer eens op Vondels bekende ‘Kinder-lijk’ uit 1632, een gedicht zo vertrouwd dat men het, gedreven door een verlangen naar herkenning, in minder dan geen tijd doorleest, zonder daarbij nog te proberen het als nieuw te ervaren. Constantijntje, 't zalig kijndtje, Cherubijntje, van omhoog, d'IJdelheden, hier beneden, Uitlacht met … [Lees meer...] overConstantijntje (en Rembrandts Ganymedes)

“Ionck bestaen, oud ghedaen”

door 2 Reacties

Door Roland de Bonth Het is niet eenvoudig historische letterkunde aan de man te brengen, laat staan aan leerlingen in het voortgezet onderwijs. Er zijn verschillende redenen te bedenken waarom middelbare scholieren liever een hedendaagse roman dan een toneelstuk uit de Gouden Eeuw lezen. Een eerste belemmering vormt de taal. Oudere teksten zijn geschreven in een afwijkende … [Lees meer...] over“Ionck bestaen, oud ghedaen”

Geleuter over de spelling en ’t ware bazuingeschal in de klas

door 3 Reacties

Door Marc van Oostendorp Niet alleen Bilderdijk was fel gekant tegen de door de overheid voorgeschreven  spelling, dat gold ook voor andere schrijvers. Het is verfrissend om die schrijvers te lezen in een tijd waarin iedereen lijkt te denken dat er natuurlijk een eenheidsspelling moet zijn.  Ik ben nu veel Multatuli aan het lezen en een paar dagen geleden … [Lees meer...] overGeleuter over de spelling en ’t ware bazuingeschal in de klas

Gedicht: Lilian Zielstra • Tot dusver heb ik dit geleerd

door Reageer

Uit Ik zag een man met een bos bloemen naar de Nieuwstad gaan, de debuutbundel van Lilian Zielstra (de net afgetreden stadsdichter van Groningen). Tot dusver heb ik dit geleerd Dat het beter staat om rode wijn te drinken dan witte dat herhaald oogcontact in een menigte ongemak veroorzaakt dat het dan meestal per ongeluk nog een paar keer gebeurt Dat je op de roltrap … [Lees meer...] overGedicht: Lilian Zielstra • Tot dusver heb ik dit geleerd

Het meisje die jarig is en mijn broer, dat een vrolijke prater is

door 1 Reactie

Door Henk Wolf Het meisje is grammaticaal onzijdig en biologisch vrouwelijk. Die twee soorten geslachten vechten steeds om voorrang in de grammatica. Bij de persoonlijke voornaamwoorden wint het vrouwelijke. Van de volgende zinnen is de bovenste verreweg het gewoonst: Het meisje zei dat ze jarig was. Het meisje zei dat het jarig was. Bij de betrekkelijke … [Lees meer...] overHet meisje die jarig is en mijn broer, dat een vrolijke prater is

De toekomst van de taalbeheersing (2/n)

door Reageer

Door Lucas Seuren In het vorige deel in deze serie besprak ik het hoofdartikel van Carel Jansen (€€€) van een recente uitgave van het Tijdschrift voor Taalbeheersing, waarin hij bepleit (a) dat onderzoek primair gemotiveerd moet zijn door praktische vraagstukken en (b) dat er meer belang gehecht moet worden aan het schoolvak Nederlands. Jansen kreeg 11 reacties op dat artikel, … [Lees meer...] overDe toekomst van de taalbeheersing (2/n)

Vlogboek – 12 van de mooiste beginzinnen uit de Nederlandse literatuur (nr. 13-24)

door Reageer

In deze video vind je twaalf van de mooiste beginzinnen uit de Nederlandse literatuur: Louis Couperus - De stille kracht Willem Elsschot - Het dwaallicht Marente de Moor - Roundhay, tuinscène Harry Mulisch - Twee vrouwen Arthur Japin - Een schitterend gebrek Jan Wolkers - Turks fruit Tom Lanoye - Sprakeloos Remco Campert - Het leven is vurrukkulluk Connie Palmen - … [Lees meer...] overVlogboek – 12 van de mooiste beginzinnen uit de Nederlandse literatuur (nr. 13-24)

Is ‘hele goede’ een taalfout?

door 5 Reacties

Door Marten van der Meulen De huidige campagne van het CDA zal nog enige tijd herinnerd worden. Niet vanwege de inhoud, wel vanwege de leus ‘Een Hele Goede Morgen’. Eerst was er al een tweet van filosoof en schrijver Ger Groot, die zich héél flauw (en onterecht) afvroeg of je “iemand ook een halve morgen [kan] wensen”. Nu werd ik gewezen op een ingezonden brief in NRC, waarin … [Lees meer...] overIs ‘hele goede’ een taalfout?

De betekenis van scheldwoorden

door 2 Reacties

Door Marc van Oostendorp Als ik zeg dat Diederik een mof is, wat zeg ik dan? Daarover gaat een interessant nieuw artikel van Bianca Cepollaro en Tristan Thommen in een van de mooiste taalkundige tijdschriften die er zijn (vind ik), Linguistics and Philosophy. Het artikel is interessant, hoewel het vooral negatief is. Het gaat over hoe we de betekenis van scheldwoorden niet … [Lees meer...] overDe betekenis van scheldwoorden