Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

Artikel

Vleet

door 5 Reacties

vleet zn. ‘visnet; menigte’   Vroegmiddelnederlands vlete v. ‘bij één vissersboot behorende partij visnetten’ (1293–1298, Calais). Nieuwnl. vlete (1535), vleet (1630) ‘visnet, verzameling visnetten’, al de vleet ‘de hele boel’ (1612), bij de vleet ‘in overvloed’ (ca. 1720). In dialecten onder andere Westvlaams vlote, Zeeuws vloot, Zaans vleet naast vloot. Dezelfde … [Lees meer...] overVleet

Piet van Sterkenburg weet van geen ophouden

door 3 Reacties

door Jan Stroop Nu is er weer een boek van hem verschenen, nog dikker dan ’t vorige (Van woordenlijst tot woordenboek, 2011) en even mooi uitgegeven: Leienaars. Leidse achternamen en Leidenaars van naam. Totaal 687 bladzijden, met bijna op elke bladzijde wel een paar illustraties. Als er één stad is waarvan de familienamen wel interessant moeten zijn dan is ’t Leiden. … [Lees meer...] overPiet van Sterkenburg weet van geen ophouden

Die gymnastieklerares is zo slecht nog niet

door 1 Reactie

Een hoogleraar komt met een uitstekend idee in ons managersfeuilleton De verleden tijd van lijken Door Marc van Oostendorp "Mensen!" sprak Wouter, de voormalige hoogleraar Financiële letterkunde die nu adviseur was van de commissie die zijn opvolger moest regelen. Voorzitter kon hij niet worden, want je gaat natuurlijk niet over je graf regeren, zoals Wouter gevraagd en … [Lees meer...] overDie gymnastieklerares is zo slecht nog niet

Gedicht: Willem de Mérode – Ik heb u lief

door Reageer

Nieuw in de DBNL, Nieuwe geluiden, de destijds (1924) veelbesproken en goedverkochte bloemlezing van Dirk Coster, met daarin ook gedichten van Willem de Mérode, Ik heb u lief Ik heb u lief, gij zult gelukkig zijn! Zo fluister ik, alleen, in staag herhalen, En door mijn denken komt met vlagen dwalen Van liefdes volkslied het oeroude refrein. De meisjes zingen 't in … [Lees meer...] overGedicht: Willem de Mérode – Ik heb u lief

dystopie / utopie      

door 2 Reacties

Verwarwoordenboek Vervolg (68) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overdystopie / utopie      

Meer ontwikkeltijd, beter onderwijs

door 2 Reacties

Door Thomas de Bruijn Docent Nederlands havo/vwo, Pax Christi College Druten De onderwijsinspectie luidt de alarmbel: het niveau van het Nederlandse onderwijs is de laatste twintig jaar gedaald (Volkskrant 11 april 2018). Het artikel haalt het driejaarlijkse Pisa-onderzoek aan, waarin Nederland op onderwijsgebied met een groot aantal andere landen wordt vergeleken. Daar … [Lees meer...] overMeer ontwikkeltijd, beter onderwijs

Nieuwe titels van DBNL

door 1 Reactie

De dichter Pol de Mont vormde eind 19de eeuw en begin 20ste eeuw een stuwkracht voor de heropleving van de Vlaamse cultuur en introduceerde het symbolisme en het impressionisme in de Vlaamse poëzie. DBNL brengt drie dichtbundels van hem online die hier een belangrijke rol in hebben gespeeld: Claribella, Idyllen, en Loreley. In 1989 verscheen de eerste grotere … [Lees meer...] overNieuwe titels van DBNL

Oprop: Skripsjepriis 2016-2018

door Reageer

(Parseberjocht Fryske Akademy) De Fryske Akademy hat in twajierlikse priis foar it bêste skripsjeûndersyk op it mêd fan ’e Fryske taal en kultuer. De Skripsjepriis waard ynsteld by it fyftichjierrich bestean fan ’e Fryske Akademy yn 1988, mei as doel om studinten dy’t wittenskiplik ûnderwiis folgje in oantrún te jaan har ûndersyk op Fryske tema’s te rjochtsjen. De priis is in … [Lees meer...] overOprop: Skripsjepriis 2016-2018

’t Dialectenbureau (en ik), aflevering 14

door 1 Reactie

door Jan Stroop Gedurende ’t jaar 1971 werkte Jo (thuis!) intussen ook aan haar uitgave van de kluchten van Bredero die deel zou gaan uitmaken van de complete Bredero, die bij Tjeenk Willink aan ’t verschijnen was. Ze had al naam gemaakt met haar uitgave van de Klucht van de Koe. Daar had ik haar ook een paar tips bij gegeven. Die uitgave van ‘de Koe’ maakte Jo de aangewezen … [Lees meer...] over’t Dialectenbureau (en ik), aflevering 14

Van gromorgaan naar FUDGETEST

door 1 Reactie

Door Roland de Bonth Tot eind maart 2018 verscheen op raadgedicht.nl tien achtereenvolgende weken lang een gedicht waarbij een balkje de plaats innam van één woord.  Aan leerlingen de opdracht om op basis van context, vorm en stijl te raden – beter nog, te beredeneren – welk woord er schuilging achter die rode rechthoek. Het juiste antwoord zoeken op internet was vergeefse … [Lees meer...] overVan gromorgaan naar FUDGETEST

Nieuwe uniseksnamen

door 2 Reacties

Voornamendrift (25) Door Gerrit Bloothooft en Steffi Harte Nieuwe uniseksnamen zijn meestal van niet-Nederlandse (vaak Engelse)  oorsprong. Ze worden vaak rond hetzelfde jaar voor het eerst aan zowel een meisje als een jongen gegeven. Blijkbaar is de vorm en betekenis zodanig dat zo’n naam onmiddellijk als genderneutraal wordt ervaren. Dat merken ouders in het begin … [Lees meer...] overNieuwe uniseksnamen

Wanneer begon goden te rijmen op doden?

door 7 Reacties

Door Marc van Oostendorp Ooit is het Nederlands verschil gaan maken tussen de klinker in dak en de klinker in daken: het enkelvoud heeft een korte klinker, en het meervoud de corresponderende lange. Datzelfde geldt ook voor rad-raden, hol-holen, en een groot aantal andere woorden, zij het natuurlijk niet voor allemaal: bal-ballen behoudt een korte klinker, taak-taken een … [Lees meer...] overWanneer begon goden te rijmen op doden?

Gedicht: Sylvie Marie – de nacht is een kofferbak waarin ik klaarlicht liggen moet

door Reageer

Uit houdingen, de nieuwe bundel van Sylvie Marie. de nacht is een kofferbak waarin ik klaarlicht liggen moet. het stapelt zich op. etter. builen. de dood is groot, geen hand strooit zand. met mijn hoofd in de kom van je oksel zie ik je mond, die trekt samen soms; snokjes van een hond aan de leiband. … [Lees meer...] overGedicht: Sylvie Marie – de nacht is een kofferbak waarin ik klaarlicht liggen moet

Vacature: Wetenschappelijk medewerker/ster, Carl von Ossietzky Universiteit Oldenburg

door Reageer

In der Fakultät III - Sprach- und Kulturwissenschaften - ist im Institut für Niederlandistik zum 01.10.2018 befristet für 3 Jahre die Stelle einer/eines Wissenschaftlichen Mitarbeiterin/ Wissenschaftlichen Mitarbeiters (Entgeltgruppe 13 TV-L) i m Umfang der Hälfte der regelmäßigen Arbeitszeit (z. Z. 19,9 Std. wöchentlich) zu besetzen. Aufgaben: Die Stelle beinhaltet … [Lees meer...] overVacature: Wetenschappelijk medewerker/ster, Carl von Ossietzky Universiteit Oldenburg

Vlogboek – De Vitrine: Jacob Israël de Haan

door Reageer

'Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen.' In deze video bespreekt Jörgen de auteur Jacob Israël de Haan (1881-1924). Een onrustige schrijver die vooral wordt herinnerd als de auteur van Pijpelijntjes, de eerste Nederlandse roman waarin sprake is van een openlijke homoseksuele relatie. Later ontwikkelde hij zich als joods dichter tot de stem van de Nederlandse … [Lees meer...] overVlogboek – De Vitrine: Jacob Israël de Haan

Wat ik geleerd heb van tweedegraadsgate

door Reageer

Door Marc van Oostendorp Soms raak ik hier in dit kleine maar doorgaans o zo gezellige hoekje van het wereldwijde netwerk van computers dat wel 'Internet' wordt genoemd ineens een gevoelige snaar. Dat gebeurde nu met de kwestie rond de tweedegraadsleraren: moeten zij verplicht worden iets te weten over de literatuurgeschiedenis van voor 1880? Wat ik jammer vind: als je over … [Lees meer...] overWat ik geleerd heb van tweedegraadsgate

Overleden: Steven ten Brinke (1928-2018)

door Reageer

Door Ghislain Duchâteau  Op dinsdag 26 april 2018 is de neerlandicus Steven ten Brinke overleden. Ten Brinke was gewoon hoogleraar Didactiek van het voortgezet onderwijs, in het bijzonder in de brugperiode, aan de Universiteit Utrecht.  Hij is op 1 oktober 1963 bij Anton Reichling in Amsterdam gepromoveerd op het onderwerp ‘Onafhankelijke en afhankelijke grootheden in het … [Lees meer...] overOverleden: Steven ten Brinke (1928-2018)

Gedicht: D. Hillenius – Wachtend voor de ingang der nieuwe muziek

door Reageer

Wachtend voor de ingang der nieuwe muziek (I.S.C.M. Festival) de viool in haar schoot springt als een sprinkhaan open dor, knappend een verheugd doosje laat oude sleutels, een horloge dat nog gelopen heeft de val van erwtjes vergroot door zware toeter engelszieke vingers met brede koothoudende ringen sompend zoeken over de kleppen kaartenbakkenvol … [Lees meer...] overGedicht: D. Hillenius – Wachtend voor de ingang der nieuwe muziek

‘U hoeft niet te doen alsof u bekende Nederlanders kent.’ De Internet Poëzieprijs 1998

door Reageer

Iemand moet ooit de geschiedenis van de Nederlandse literatuur op internet schrijven. In dit artikel doet pionier Hans van der Kamp een voorzet en beschrijft het wedervaren van de Internet Poëzieprijs, twintig jaar geleden. Door Hans van der Kamp In 1997 ontstond bij Piet Wesselman, beheerder van een website met links naar Nederlandstalige literatuur, het idee om een Internet … [Lees meer...] over‘U hoeft niet te doen alsof u bekende Nederlanders kent.’ De Internet Poëzieprijs 1998

De lachende kiwi

door 2 Reacties

Door Wouter van der Land Een vakgebied in opkomst is de studie van commerciële namen, zoals productnamen, merknamen en bedrijfsnamen. Met dit soort namen worden vaak miljoenen en soms zelfs miljarden verdiend. Interessant is dus de vraag hoe je op zo’n winnende naam komt. Het antwoord: meestal door toeval. Een schitterend voorbeeld is de vruchtnaam ‘kiwi’. Het woord … [Lees meer...] overDe lachende kiwi

Showquiz: Hoe zagen die neerlandici er eigenlijk uit?

door 4 Reacties

Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! De opgave van de vorige week werd snel opgelost. Marc Beerens was er natuurlijk weer als de kippen bij om de foto van Frederik Stoett te herkennen, en Dirkjan vond snel afbeeldingen van Geerte de Vries en Wim Buitendijk (al was de laatste van wat mindere kwaliteit omdat het een uitsnede was uit een toch al niet zo scherpe foto). … [Lees meer...] overShowquiz: Hoe zagen die neerlandici er eigenlijk uit?