De historie van Galien Rethore Hier beghint die seer schoone wonderlijke historie van den aldervromsten campioen Galyen Rethore met oock die aldermeeste bloetstortinghe der Kerstenen ende der heydenen, geschiet op den Ronchevale, doer die verradereie vanden alder valschsten verrader Gouweloen. Zoals gedrukt door Willem Vorsterman te Antwerpen [1520-1525?] Hoofdstuk … [Lees meer...] overGalien Rethore : hoofdstuk 52
Artikel
Ooit waren wij allen Trojanen
Door Marc van Oostendorp Het verleden is als het geluid van een boom die ter aarde zijgt in een door iedereen verlaten bos. Dat er iets geklonken heeft, kunnen we alleen reconstrueren als we die takken daar zien liggen. En als we de moeite van die reconstructie niet doen, kun je je afvragen of er ooit wel iets geklonken heeft. Nog ingewikkelder wordt als het gaat over de … [Lees meer...] overOoit waren wij allen Trojanen
Gedicht: Hajo Albert Spandaw – Bij den uitgang van het jaar
Bij den uitgang van het jaar Daar bromt de laatste slag! een jaar ligt weêr bedolven In d' oceaan des tijds. Op de afgelegde baan Werd menig levensboot verslonden door de golven, Trof menig, hoe verzeild, in 't einde een wijkplaats aan. Een zekre wijkplaats? neen! wij worstlen met gevaren, En dobbren, tot de zee ook onze boot verslindt.... Gelukkig hij, die, hier … [Lees meer...] overGedicht: Hajo Albert Spandaw – Bij den uitgang van het jaar
Slowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! Nu wij ongeveer op het moment zijn aangekomen dat er nog evenveel dagen in het jaar zijn als er vwo-leerlingen een 10 voor het centraal eindexamen gehaald hebben buigen wij ons nog een keer dit jaar over de zondagse slowquiz. Het wordt een week met voornamelijk geboortedagen. Blijkbaar is het begin van het jaar ook een goede … [Lees meer...] overSlowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Moderne letterkunde: wat is er literair aan het ‘literaire interview’?
Door Gaston Franssen Binnen het genre van het interview nemen vraaggesprekken met literaire schrijvers een aparte plaats in. Vaak noemen we zulke gesprekken ‘literaire interviews’, alsof iets van het kunstzinnige van de literator wordt overgedragen op het interview zélf. Dat is bijzonder, want het komt minder vaak voor dat we een vraaggesprek met bijvoorbeeld een voetballer … [Lees meer...] overModerne letterkunde: wat is er literair aan het ‘literaire interview’?
10 keer praten over het Nederlands
Door Marc van Oostendorp Wat valt er toch veel te vertellen over ons vak! Ik sprak het afgelopen jaar weer met allerlei interessante collega's met fascinerende verhalen over de Nederlandse taal en literatuur. Soms had ik mijn camera bij me, en dan nam ik die gesprekken op. Hier zijn 9 van die gesprekken die ik dit jaar voerde, en als bonus een belangrijke boodschap van een … [Lees meer...] over10 keer praten over het Nederlands
Gedicht: Nicolaas Antonie van Charante – De kleine sprokkelaarster
De kleine sprokkelaarster 't Is koud en guur, de grond is nat, De regen stroomt op 't dorre blad Langs tak en struiken neder. De wind blaast langs mijn kaken heên; 'k Ben ver van huis, ik ben alleen. Hoe vreeselijk is het weder! … [Lees meer...] overGedicht: Nicolaas Antonie van Charante – De kleine sprokkelaarster
Jaarvergadering Jacob Campo Weyerman op 20 januari 2018 in Amsterdam
De januari-vergadering van de Stichting Jacob Campo Weyerman vindt andermaal plaats in Amsterdam, de stad waar hij zijn grootste faam verwierf en als een Bekende Schrijver zijn boeken in het openbaar (in De Brakke Grond) aan de man bracht. De vergadering wordt gehouden op zaterdag 20 januari in Huis van de Wijk Lydia (Roelof Hartplein 2A, Amsterdam). Aanvang 13.30 uur. Vrije … [Lees meer...] overJaarvergadering Jacob Campo Weyerman op 20 januari 2018 in Amsterdam
Waarom ψυχή ‘ziel’ én ‘vlinder’ was
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (156) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Psyche Ik las de Phaedo met mijn vijfde klas en in de tekst kwam het woord ψυχή voor: ik legde, aan 't nog kinderlijk gehoor, uit waarom ψυχή 'ziel' én 'vlinder' was. Terwijl ik nóg eens de passage … [Lees meer...] overWaarom ψυχή ‘ziel’ én ‘vlinder’ was
Gedicht: Anton van Wilderode – De laatste dagen
De laatste dagen en de laatste vragen van het geleden jaar staan voor de deur, de bomen kouder en de dromen ouder maar de verwachting nog vol gloed en kleur want wij geloven: het licht van boven is niet te doven stelt niet teleur voor alle vragen van alle dagen achter de einder achter de deur. Anton van Wilderode (1918-1998) uit: Op hoop van vrede … [Lees meer...] overGedicht: Anton van Wilderode – De laatste dagen
Het beste geneesmiddel is een goede klucht
Door Ton Harmsen Pieter Bernagie, professor in de medicijnen aan het Athenaeum Illustre in Amsterdam, had onder literatoren een ruime vriendenkring. Zelf schreef hij vijftien toneelstukken; hij zat jarenlang in het bestuur van de Amsterdamse Schouwburg. Zijn toneelstukken lopen uiteen van ernstige tragedies tot vermakelijke kluchten. Het enige dat in de twintigste eeuw … [Lees meer...] overHet beste geneesmiddel is een goede klucht
Suffixsonnet: –esk
Door Marc van Oostendorp Het suffix -esk is soms object van spot en hoon. De ANS vindt het meer iets voor intellectuelen. Toch zijn er ook wel mensen die er graag mee spelen een heus genootschap zet de vorm zelfs op een troon. De woorden met dit suffix klinken licht frivool: terwijl clownesk, burlesk, carnavalesk wel gaan, spreekt niemand van zijn pauperesk … [Lees meer...] overSuffixsonnet: –esk
Hoeveel boeken uit de canon moet een leraar Nederlands kennen?
Door Coen Peppelenbos Er zijn tientallen redenen om dit artikel niet te schrijven. Een discussie over de canon gaat binnen de kortste keren over zijwegen. Voordat je weet het heeft een schrijver weer ammunitie voor een column waarin hij ‘Fuck de canon’ kan schrijven zodat hij weer op drie congressen een betaald optreden heeft als ludieke tegenstem in een forumpanel over de … [Lees meer...] overHoeveel boeken uit de canon moet een leraar Nederlands kennen?
Gedicht: C. Buddingh’ – God en de grizzly. De grizzly en god
God en de grizzly. De grizzly en god op een bankje bij de lethe zit een grizzly hersens te eten. aan de overkant staat god, wenkend met een honingpot. maar de grizzly hapt onverstoord uren, maanden, jaren voort. … [Lees meer...] overGedicht: C. Buddingh’ – God en de grizzly. De grizzly en god
Lotte Jensen: ‘Meer nadruk op valorisatiectiviteiten’
De verse Nijmeegse hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis Lotte Jensen vertelt deze laatste dagen van het jaar aan de Jonge Akademie over haar drijfveren: Ik word nog steeds het meest gemotiveerd door de inhoud van het vak: het doorgronden van teksten uit het verleden en deze in een bredere, historische context plaatsen. Er is de laatste jaren meer nadruk … [Lees meer...] overLotte Jensen: ‘Meer nadruk op valorisatiectiviteiten’
Sinterklaas, de sterrenwichelaars en de potloodventers?
Nieuw nummer Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman Zojuist verscheen een nieuwe aflevering van de Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman. Nummer 2 van de veertigste jaargang, honderd bladzijden vol van uitzonderlijke artikelen en geleerde liefde voor de eeuw van de Verlichting. In vijf artikelen bieden de Mededelingen (via Rietje van Vliet) zicht op … [Lees meer...] overSinterklaas, de sterrenwichelaars en de potloodventers?
Gedicht: Kreek Daey Ouwens – Als ik groot ben
Uit Oefening in het alleenlopen, de nieuwe bundel van Kreek Daey Ouwens. gedic Als ik groot ben ga ik hardop praten. Ik ga praten als we eten. Ik ga praten buiten op straat. Ik ga praten als ik in bed lig. Mijn zusje en ik liggen doodstil. Buiten zwiepen de bomen tegen elkaar. Ik hoor ze door de muren heen. Ik moet plassen, maar ik durf mijn bed niet uit, ik durf … [Lees meer...] overGedicht: Kreek Daey Ouwens – Als ik groot ben
’t Dialectenbureau (en ik), afl. 12
door Jan Stroop Een of twee keer per jaar organiseerde ’t Dialectenbureau een symposion. Preciezer geformuleerd: “hield de Dialectencommissie een symposion”, dat door ’t Dialectenbureau georganiseerd werd. De Dialectencommissie was een gezelschap van 6 à 7 heren die hun sporen op ’t terrein van ’t dialectonderzoek of dat van de historische taalkunde ruimschoots verdiend … [Lees meer...] over’t Dialectenbureau (en ik), afl. 12
Vlogboek Jaaroverzicht 2017
Hét overzicht van de Nederlandse literatuur in 2017. Wat bracht het afgelopen jaar ons op literair gebied? Welke auteurs wonnen er literaire prijzen? Bij welke uitgeverij was een leegloop? Wie hadden er ruzie? Welke boeken zijn er afgelopen jaar verschenen? Welke literaire grootheden zijn ons afgelopen jaar ontvallen? Een jaar met een traditioneel relletje rond het … [Lees meer...] overVlogboek Jaaroverzicht 2017
Galien Rethore : hoofdstuk 51
De historie van Galien Rethore Hier beghint die seer schoone wonderlijke historie van den aldervromsten campioen Galyen Rethore met oock die aldermeeste bloetstortinghe der Kerstenen ende der heydenen, geschiet op den Ronchevale, doer die verradereie vanden alder valschsten verrader Gouweloen. Zoals gedrukt door Willem Vorsterman te Antwerpen [1520-1525?] Hoofdstuk … [Lees meer...] overGalien Rethore : hoofdstuk 51
Ilja Leonard Pfeijffer als ontwerper van de Mocaanse lettergreep
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (47) Door Marc van Oostendorp In Brieven uit Genua bericht Ilja Leonard Pfeijffer hoe hij in zijn jeugd een eigen land bedacht, Mocanië, met een eigen taal, het Mocaans. En hoe land en taal natuurlijk een eigen heldendicht nodig hadden: Ik ontwierp een stichische, heterogene, zesvoetige versvorm van een trochee, een dactylus en een trochee … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als ontwerper van de Mocaanse lettergreep
Gedicht: Freek de Jonge – Blijf Het Verhaal vertellen
Freek de Jonge schreef dit gedicht voor Trouw. Op de website van de krant vertelt hij er meer over. Blijf Het Verhaal vertellen We trekken Het Verhaal als ooit de Vlaamse primitieven niet langer vol verlangen naar ons toe We kunnen het redelijkerwijs niet meer geloven Laten de oren hangen naar het consumptieve Zijn de strekking moe … [Lees meer...] overGedicht: Freek de Jonge – Blijf Het Verhaal vertellen
Verschijnt binnenkort: Waar wordt geschreeuwd, is taal vacant. Over de taal van Ilja Leonard Pfeijffer
‘Het is zinnig om Ilja Leonard Pfeijffer in de eerste plaats als een taalvakman te zien, iemand die verbaast door zijn taalbeheersing, zijn elegantie, zijn precisie, en soms zijn geleerdheid. Het plezier bij Pfeijffer zit, ook voor zijn lezers, voor een belangrijk deel in de taal’, schrijft Marc van Oostendorp in Waar wordt geschreeuwd is taal vacant. In 50 hoofdstukken geeft … [Lees meer...] overVerschijnt binnenkort: Waar wordt geschreeuwd, is taal vacant. Over de taal van Ilja Leonard Pfeijffer
De Grote Brederoquiz van Neerlandistiek
Door Roland de Bonth In december 1617 zakte Bredero, op de terugweg van een begrafenis in Haarlem, met zijn slee ergens in de buurt van Halfweg door het ijs. Het gevolg was dat hij een longontsteking opliep, maar hij herstelde hiervan. Niettemin overleed hij ruim een half jaar na deze onfortuinlijke gebeurtenis, op 23 augustus 1618. Naar de precieze oorzaak van zijn dood … [Lees meer...] overDe Grote Brederoquiz van Neerlandistiek
Suffixsonnet: –air
Door Marc van Oostendorp Celibatairs doen iets met celibaat. Een miljonair doet iets met een miljoen, een legionair iets met een legioen. Men 'doet iets met' als -air aan 't einde staat. De oorsprong is Latijn. Ja, weliswaar is het tot ons via 't Frans gekomen maar dat heeft -arius overgenomen dat ook het -aar werd in ons molenaar. Die èè in -air laat de oorsprong … [Lees meer...] overSuffixsonnet: –air
