Er is je niets beloofd: geen roem, geen macht, geen voorspoed Schandelijk! Het is een woord dat Lucretia Wilhelmina van Merken niet snel uit haar pen zou laten vloeien, maar ik heb er geen ander woord voor. Dat deze koningin van de tragedie, die in de achttiende eeuw bovenop de Parnassus stond, terwijl mannen uit haar tijd omhoog probeerden te klauteren en haar aanbaden om … [Lees meer...] overLucretia Wilhelmina van Merken waarschuwt Trump
Artikel
De citroen en de dominee
U kent dat wel: je hebt een citroen uitgeperst en dan wil je de laatste druppeltjes er nog uithalen, klemt je hand nog eens stevig om de schil, drukt, draait nog een paar keer rond en pas dan gooi je de schil weg. Zo’n soort gevoel heb ik bij mijn onderzoek naar François HaverSchmidt. De citroen is al uitgeperst door Rob Nieuwenhuys, René van Slooten, Henri Ett van het … [Lees meer...] overDe citroen en de dominee
Etymologica: Nylon
Nylon is een begrip uit de scheikunde. Het woord werd naar alle waarschijnlijkheid ook bedacht door een scheikundige. Het is een taaie, elastische en synthetische vezelstof, gebruikt in textiel en kunststoffen en bestand tegen o.a. hoge temperaturen. Men gebruikt de term ook voor een kous van deze stof. We hebben hier te maken met een soortnaam die door de firma Du Pont in … [Lees meer...] overEtymologica: Nylon
Wij in plaats van ik
Over het generatiedenken van het CPNB Wat is het generatiedenken toch afschuwelijk – alleen te vergelijken met de horoscopen in de tv-gids. Het moment waarop je toevallig op deze wereld bent geworpen wordt geacht van alles en nog wat over jou als persoonlijkheid en je voorkeuren te zeggen, en de copywriter van dienst kan dat allemaal a 10 eurocent per woord uitleggen. Net … [Lees meer...] overWij in plaats van ik
Historie van Malegijs : Capittels [82]-[85]
Een schoone ende nieuwe historie, autentijck, die dat vervaerlijck paert Ros Beyaert wan,en[de] die veel wonderlijcke ende avontuerlike dingen bedreef in zijn leven met zijn consten,ghelijc dese historie verclaert, ende is seer ghenoechlijck om lesen.Van nyeus ghecorrigeert.Gheprint t’Antwerpen [1556], Inden Witten Haeswint, bi Jan van Ghelen. Kritische editie bezorgd door … [Lees meer...] overHistorie van Malegijs : Capittels [82]-[85]
Jan Geurt Gaarlandt: Het ironisch handvest
Twintig dichtbundels uit 1975 (5) Het eerste gedicht in de bij Van Oorschot verschenen bundel: Zodoende op weg naar niks,een bordje kaas voor vogels ophet gras gezet en langzaam in de lucht gekeken of er niemandlangs kwam op de wolken -en ja hoor, niemand. Het eerste in de ruim veertig gedichten tellende bundel; vijftien daarvan hebben een titel. Twee afdelingen: … [Lees meer...] overJan Geurt Gaarlandt: Het ironisch handvest
Voetbalbijnamen: Lex Goudsmit
Oud-Oranje-international Winston Bogarde begon bij SVV en Sparta als linksbuiten, maar maakte bij Ajax, AC Milan, Barcelona en Chelsea vooral naam als gevreesde linksback. Louis van Gaal haalde hem van Sparta naar Ajax om achterin te spelen. Winston Bogarde tooide zich vaak en graag met gouden kettingen, armbanden en oorsieraden. Als de scheidsrechters dat toelieten, zelfs … [Lees meer...] overVoetbalbijnamen: Lex Goudsmit
Lichtende kleden op de houten planken
Ook in een kapotte wereld kan de tuin van Eden nog even bestaan. Chaja Polak schreef er een mooie novelle over, een verhaal over een meisje dat geluk vindt in de afgeslotenheid, even helemaal alleen met een geliefde. Eerst als kind met haar moeder, die ze 'juffrouw' noemt, en naast wie ze eindeloos op een matras kan liggen in de kamer, op de stukken waar de zon op de vloer … [Lees meer...] overLichtende kleden op de houten planken
Vier religieuze schrijfsters uit de Republiek
Vrouwen aan het woord In de podcastreeks Historische Klassiekers wordt het werk van schrijvende vrouwen uit de vroegmoderne tijd (1500-1800) in de spotlights gezet. Voor de serie, een initiatief van Fixdit, maken hedendaagse auteurs nieuwe hertalingen van historische teksten – van Anna Bijns tot Petronella Moens – die in de afleveringen worden besproken. … [Lees meer...] overVier religieuze schrijfsters uit de Republiek
De ‘ontcijfering’ van het Hettitisch
En waarom dat niet helemaal het juiste woord is Vorige week schreef ik over Ferdinand de Saussure, die op zijn achttiende drie nieuwe medeklinkers voorspelde – en postuum zijn gelijk haalde toen in 1916 het Hettitisch ontcijferd werd. Eigenlijk is ontcijferd niet het juiste woord, want het spijkerschrift (Engels: cuneiform) waarmee het Hettitisch geschreven … [Lees meer...] overDe ‘ontcijfering’ van het Hettitisch
Profkip
Dat jongeren de taal veranderen, dat is duidelijk. Maar de Jonge Akademie stuwt een en ander met haar nieuwste rapport tot een nieuwe hoogte. Profkip heet het rapport, een woord dat uitstekend illustratiemateriaal biedt voor iedere nieuwe les in de Nederlandse woordvorming.Volgens het rapport zelf gaat het om promotoren die "zoveel promovendi tegelijk [begeleiden], dat dit tot … [Lees meer...] overProfkip
Archipel in inkt, van jonge mensen die een boek maken
Op woensdag 4 maart 2026 vond in De nieuwe Anita in Amsterdam de presentatie plaats van het boek Archipel in inkt. Het boek bevat achttien essays over Nederlands-Indische letterkunde. Er is voor gekozen in te gaan op actuele thema's en op minder bekende figuren. Al te voor de hand liggende auteurs en onderwerpen vermeden de studenten. Dus vinden we in dit boek … [Lees meer...] overArchipel in inkt, van jonge mensen die een boek maken
Het Nederlands als dode taal
De positie van het Nederlands op Sint Eustatius Het eiland Sint Eustatius is sinds 2010 geen onderdeel meer van de Nederlandse Antillen (die ook niet meer bestaan), maar een ‘openbaar lichaam’. Dat wil zeggen dat Sint Eustatius qua status een gemeente is bedoeld als alle andere Nederlandse gemeenten, maar vanuit Nederland bezien met een wat meer exotische ligging en met … [Lees meer...] overHet Nederlands als dode taal
De stilte rond de doorstroomtoets
Confuc (27) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. Als je de taal niet goed gebruikt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Maar wat gebeurt er als je niets … [Lees meer...] overDe stilte rond de doorstroomtoets
Vibes
Gisteren ben ik een volger geworden van Adam Aleksic. Ik probeer sowieso zoveel mogelijk communicatoren over de taalwetenschap te volgen, in alle talen die ik lezen of verstaan kan, maar Aleksic noemt zichzelf Etymology Nerd en die combinatie schrok me op de een of andere manier af. Maar nu hoorde ik een interview met hem door het Britse filosofie-YouTube-wonderkind Alex … [Lees meer...] overVibes
De Kruidvat
In de Trouw van 4 maart probeert Ton den Boon de vraag te beantwoorden waarom Nederlandstaligen hun vaste drogisterij soms 'de Kruitvat' noemen, terwijl vat toch een het-woord is. Zijn verklaring is dat 'de Kruidvat' een verkorting van 'de Kruidvatwinkel' of 'de Kruidvatvestiging' zou zijn. Dat is een ad-hocverklaring, die me deed me denken aan een verhaal van Onze Taal als … [Lees meer...] overDe Kruidvat
Suffragette alias ‘stemstertje’
Acher het achtervoegsel 63 In mijn woonplaats Voorschoten nemen zeven politieke partijen deel aan de Gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 18 maart. Op verschillende, duidelijk zichtbare plekken in het dorp zijn grote houten stellages gebouwd waarop inmiddels verkiezingsaffiches geplakt zijn. Op drie van de zeven aanplakbiljetten prijkt het lachende gezicht van een lokale … [Lees meer...] overSuffragette alias ‘stemstertje’
Zijn stropdassen hangen er nog
Het leven moe is een boekje over een weduwe, geschreven door een weduwe, en bedoeld voor duizend weduwen. Detlev van Heest schreef het, over de het laatste levensjaar – schat ik, er worden geen concrete data gegeven – van Lousje Voskuil-Haspers. Zij was de vrouw van Han, de schrijver J.J. Voskuil, en hij was heel erg met haar getrouwd in het openbare leven. Weinig … [Lees meer...] overZijn stropdassen hangen er nog
Hoe ik stuitte op een brusseleirse Pruimen-Jantje
Twee jaar geleden ontdekte ik, rijkelijk laat, de Franse striptekenaar Lewis Trondheim. Aanvankelijk als oprichter en een van de drijvende krachten achter de stripuitgeverij l’Association. En wel als bedenker en maker van OuBaPoliaanse strips, afkomstig uit het Ouvroir de Bande Dessineé Potentielle, de strip-afsplitsing van de Werkplaats van Potentiële Literatuur van Raymond … [Lees meer...] overHoe ik stuitte op een brusseleirse Pruimen-Jantje
Martinus Nijhoff over Bruckners grote verdriet en strijd
Nijhoff was twee jaar toen de componist Anton Bruckner (1824-1896) stierf. We kunnen via Delpher gemakkelijk vaststellen, dat Bruckner in zijn sterfjaar ook in Nederland al enige bekendheid had. Een aantal jaren later, in de periode 1910-1916, de jaren waarin Nijhoff begint te dichten, staan Bruckners symfonieën regelmatig op het programma van het Concertgebouworkest. Willem … [Lees meer...] overMartinus Nijhoff over Bruckners grote verdriet en strijd
Leer ouders beter gebarentaal!
Een interessante oproep, van een groep collega's uit Amsterdam en Rotterdam, in het Journal of Deaf Studies and Deaf Education. Ze willen meer aandacht voor het onderwijs in gebarentaal voor ouders van dove kinderen. Meer dan 90% van de dove en slechthorende kinderen heeft horende ouders. Je zou denken dat het inmiddels wel vrij breed geaccepteerd is dat het verstandig is … [Lees meer...] overLeer ouders beter gebarentaal!
Groslijst: Hanna Bervoets, Geld verdienen
Kijk, bij de Librisprijs staat er wat op het spel: harde knaken. En dat beperkt zich niet tot die felbegeerde vijftig ruggen voor de laureaat, want het inmiddels bekende ‘Libriseffect’ betekent ook dat het winnende boek kan beginnen aan een (al dan niet tweede) zegetocht in de Bestseller 60. Aardig dus om te constateren dat de roman Geld verdienen van Hanna Bervoets thematisch … [Lees meer...] overGroslijst: Hanna Bervoets, Geld verdienen
Willem Wilmink
Ik moest vanmorgen denken aan Willem Wilmink. Ik hield van die man. Heb les van hem gehad in Close Reading. Hij volgde een docent op wiens werkcolleges op vivisectie leken want het gedicht lag na behandeling keurig gefileerd in taalkundige brokken morsdood te wezen in de vriescel die het collegelokaal geworden was. Maar met de komst van Willem Wilmink veranderde dat. Een … [Lees meer...] overWillem Wilmink
Dubbelgangerschap
Over Dries van Agt en De witte prins van Koos van Zomeren In 1977 trad Dries van Agt ongewild toe tot de wereld van de punkmuziek. Een zekere Paul Tornado – zijn echte naam is Paul Hajenius – lanceerde zijn liedje ‘Van Agt Casanova’, waarin de zanger het met grote verbetenheid op het ‘mondje’ van Van Agt voorzien had: ‘Zuinig mondje gaat van kwek kwek kwek…’ Mij staat bij … [Lees meer...] overDubbelgangerschap
Het magisch vierkant van Evi Aarens
Van Evi Aarens kunnen we nog veel verwachten. Dat blijkt uit haar nieuwe bundel Fausta, een epos in 34 canto's over een reis, niet door het inferno, maar door de Middelnederlandse literatuur, waarbij Beatrijs haar vergezelt en ze verder figuren tegenkomt als Reinaert, Elegast, Walewein en Mariken, in een poging om voldoende van onze literatuur te leren kennen om zelf een groot … [Lees meer...] overHet magisch vierkant van Evi Aarens
