Aansluitend op de tweede editie van Kern Nederlands onderbouw gymnasium/vwo+ maakt Vlogboek video's met leestips bij de paragrafen Taal & cultuur. In deze video paragraaf 3: Geschiedenis van het Nederlands. … [Lees meer...] overGeschiedenis van het Nederlands – Leestips van Vlogboek bij Kern Nederlands onderbouw
Uitgelicht
Wie is de auteur van Jan Stront?
In 1684 verscheen zonder vermelding van auteur of uitgever De doorluchtige daden van Jan Stront, opgedragen aan het Kackhuys. Gedrukt voor de liefhebbers. In deze pornografische roman speelt het personage Jan Stront de hoofdrol. In de roman is te lezen hoe Jan Stront aan zijn naam is gekomen, hoe hij opgroeit en hoe hij zich vervolgens als student in plaats van met studeren … [Lees meer...] overWie is de auteur van Jan Stront?
Een oude kunst met vezels
Het weinig bezongen wonder dat wij papier noemen, een handzaam vel gemaakt uit een brij van vezels, werd meer dan tweeduizend jaar geleden uitgevonden in het oosten des Morgenlands. Het woord daarentegen komt van elders en sloeg op iets anders. Dat nodigt uit tot een nieuwe, nauwere verwoording. Met repen in de weer Reeds lang geleden aan de oevers van de Nijl … [Lees meer...] overEen oude kunst met vezels
Overleden: P. J. Buijnsters (18 oktober 1933-17 november 2022)
Ons bereikt het bericht dat de letterkundige en boekhistoricus Piet J. Buijnsters gisteren is overleden. Buijnsters studeerde Nederlands in Nijmegen, promoveerde daar en bracht er ook zijn werkzame leven door, uiteindelijk als hoogleraar Boekwetenschap en Nederlandse Letterkunde. Hij had bijzondere belangstelling voor de achttiende en negentiende eeuw, en publiceerde onder meer … [Lees meer...] overOverleden: P. J. Buijnsters (18 oktober 1933-17 november 2022)
Jantje zag eens een hangende pruim
Dichteres en actrice Maud Vanhauwaert, die in 2018 en 2019 stadsdichter van Antwerpen was, opende op 28 januari 2021 de digitale, 34e editie van de HSN-conferentie. Zij nam haar toehoorders mee op een poëtische middagwandeling onder de bijzondere titel Het stad in mij. Onderweg toonde zij een slinger met kleurrijke vlaggetjes. Op het eerste vlaggetje stond een Nederlandse … [Lees meer...] overJantje zag eens een hangende pruim
Daar waar de mensen (niet) zwegen
Laaten de menschen zingen! zingen is gezond, zingen is goed zo wel voor het lichaam als voor den geest: en dewyl wy van hen vergen, dat aangenaam talent niet te misbruiken, […], zo behooren wy hen schadeloos te stellen; wat zeg ik? zo behooren wy hen zulke Liedjes te bezorgen, die zy met vermaak kunnen zingen, en die evenwel altoos eene zedelyke bedoeling hebben. (Wolff & … [Lees meer...] overDaar waar de mensen (niet) zwegen
Zingen wat niet te zeggen valt: de rol van muziek in het klimaatdebat
‘Muziek is van oudsher een bondgenoot van het activisme’, schrijft Laurens Ham in de proloog van zijn boek Op de vuist. Vijftig jaar protestliedjes in Nederland (2020). Protestliedjes fungeren als graadmeter voor het maatschappelijke debat en vormen een muzikale tijdsbalk van de geschiedenis. Een van de grootste crises waar we dit moment mee te maken hebben is die van het … [Lees meer...] overZingen wat niet te zeggen valt: de rol van muziek in het klimaatdebat
Etymologica: Polkadot en polkahaar
Jurkjes, rokken, truien, pumps en zelfs nagellak met polkadots zijn in de Lage Landen zeer geliefd, en dat is, ondanks de jaarlijks veranderende modegrillen, al lang het geval: al in 1947 verschenen er advertenties voor ‘jurken met polkadot’, ‘strikdasje met polka-dot’ en ‘polkadot pyjama’s’. De naam voor het vrolijke stippelpatroon komt, gezien het tweede deel dot ‘stippel’, … [Lees meer...] overEtymologica: Polkadot en polkahaar
Wat kun je na je studie Nederlandse taal en cultuur in Utrecht?
Tijdens je studie Nederlands raak je zo geworteld in de Nederlandse taal en cultuur, dat je later vaak terechtkomt in functies waarbij dat van belang is. Je ziet afgestudeerden terug als voorlichter, reclamemaker, journalist, beleidsmedewerker en bij uitgeverijen. Ook het onderwijs is een voorkomende optie. Hier alles over weten? Check dan deze video. Check alles over de … [Lees meer...] overWat kun je na je studie Nederlandse taal en cultuur in Utrecht?
10 jaar taalcanon!
Vandaag, op 12 november 2022, bestaat de taalcanon precies 10 jaar! Op 12 november 2012 verscheen het boek Alles wat je altijd al had willen weten over taal. De taalcanon, onder redactie van Marianne Boogaard en Mathilde Jansen, bij uitgeverij Meulenhoff. Het boek verscheen in dezelfde reeks als de bètacanon en de gammacanon. Op dezelfde dag ging de website taalcanon.nl … [Lees meer...] over10 jaar taalcanon!
Redacteur van museumtentoonstelling Back Street: ‘Als ik toen had geweten dat je dat kon studeren, had ik dat gelijk gedaan.’
Julia Oostdam, redacteur van museumtentoonstelling Back Street Wat kun je eigenlijk worden met zo’n studie Nederlands, en hoe? Daar willen we graag zoveel mogelijk antwoorden op, voor alle huidige studenten, studiekiezers, en andere nieuwsgierige meelezers. In de toekomstrubriek van Jong Neerlandistiek verzamelen we de komende tijd interviews met … [Lees meer...] overRedacteur van museumtentoonstelling Back Street: ‘Als ik toen had geweten dat je dat kon studeren, had ik dat gelijk gedaan.’
Hij/zij/het brengt ons Sint-Nicolaas
Tijdens de herfstvakantie bracht ik een bezoek aan de tentoonstelling ‘Ruud de Wild, Songbonk. Reis langs de mooiste Nederlandse liedjes’ in het Huis van het Boek, vroeger Museum Meermanno-Westreenianum geheten. Wie Ruud de Wild kent als radio-deejay, verwacht misschien een overzicht van zeventig jaar popliedjes, maar niets is minder waar. Garrelt Verhoeven, hoofdconservator … [Lees meer...] overHij/zij/het brengt ons Sint-Nicolaas
Zorgvuldig gecomponeerde chaos
Er zijn weinig auteurs die zich in hun werk zo met één wereldvisie bezighouden als Willem Frederik Hermans. Of je nou Nooit meer slapen, De donkere kamer van Damokles of Ik heb altijd gelijk leest, altijd merk je hoe zijn personages een geheel eigen logica op de wereld projecteren. Ze creëren een werkelijkheid waarin ze hun bestaan gerechtvaardigd zien. Maar ook al denken we, … [Lees meer...] overZorgvuldig gecomponeerde chaos
Etymologica: Wereld, een oude samenstelling
Woorden als pianokruk, brandweervrouw en toetsenbord zijn transparante samenstellingen. Pianokruk is bijvoorbeeld opgebouwd uit piano en kruk, woorden die allebei ook los gebruikt worden en die je dus goed in de samenstelling herkent. Daartegenover staan woorden die we niet meer herkennen als samenstelling doordat we de delen … [Lees meer...] overEtymologica: Wereld, een oude samenstelling
Sporen van Multatuli in Indonesië
In 1970 publiceerde de Nederlands-Indonesische dichter en essayist Han Resink een bijdrage in een aan Multatuli gewijd gedenkboek onder de titel ‘Max Havelaar leeft in Indonesië’. Hij verwees in dat verband naar oudere inwoners die in de koloniale tijd met het boek hadden kennisgemaakt en naar geschiedenisboeken waarin Multatuli nog altijd genoemd werd als iemand die zich het … [Lees meer...] overSporen van Multatuli in Indonesië
De Aeneïs in twaalf maanden
Komend jaar is de Imagokalender van het Nederlands Klassiek Verbond gewijd aan de Aeneïs van Vergilius. Elke maand krijgen we afbeeldingen met ruimschoots toelichtingen te zien bij één van de twaalf boeken. Weinig klassieke teksten zijn in de Nederlandse literatuur, van de middeleeuwen tot heden, zo vaak nagevolgd als Vergilius’ epos over de stichting van Rome. Het verhaal over … [Lees meer...] overDe Aeneïs in twaalf maanden
De KB kocht een bijzonder middeleeuws handschrift uit Zwolle
Bericht van de Koninklijke Bibliotheek De KB kocht een bijzonder middeleeuws handschrift uit Zwolle aan. Het boek komt uit circa 1450-1470 en bevat 14 paginagrote, kleurrijke miniaturen (met de hand gemaakte tekeningen). Bij aankomst in de KB bleek dat het handschrift ooit waterschade heeft opgelopen. Daarom gaan onze restauratoren het eerst herstellen. Daarna gaan we het … [Lees meer...] overDe KB kocht een bijzonder middeleeuws handschrift uit Zwolle
Nieuw: Webforum voor de Neerlandistiek
Neerlandistiek is ooit, onder de naam Neder-L begonnen als voornamelijk een discussieforum voor mensen om onderling berichten en nieuwtjes uit het vak uit te wisselen. De laatste jaren heeft het steeds meer het formaat van een tijdschrift gekregen met artikelen waarop natuurlijk wel gereageerd kan worden, maar die toch vaak een soort eenrichtingsverkeer … [Lees meer...] overNieuw: Webforum voor de Neerlandistiek
6 januari – 8 januari 2023: Gijsbreght van Aemstel
Ruim 380 jaar al trekt deze kaskraker van Joost van den Vondel volle zalen en spreekt het verhaal van de mythische heer van Amsterdam, die op kerstnacht zijn stad probeert te beschermen tegen Kennemers en de Haarlemmers tot de verbeelding. Een treurspel dat generaties aan het denken heeft gezet over noodlot, voor- en tegenspoed en het kiezen tussen liefde en plicht, eigen of … [Lees meer...] over6 januari – 8 januari 2023: Gijsbreght van Aemstel
Wanneer ben ik aan de beurt?
In het dagelijks leven zijn we regelmatig met elkaar in gesprek. Tijdens deze gesprekken wisselen sprekers voortdurend van beurt. Dit noemen we een 'beurtwisseling'. Om een gesprek vloeiend te laten verlopen, is het belangrijk om als luisteraar een beurtwisseling te voorspellen. Als de luisteraar het einde van de sprekersbeurt niet voorspelt, vallen er ongemakkelijke stiltes. … [Lees meer...] overWanneer ben ik aan de beurt?
(Onbedoeld) ongeschikt of ongepast
‘Zuur wil glans, en roest zegt dat het alleen maar bijtend is.’ Reikhalzendheid en schrik strijden om voorrang als ik begrijp dat er in een peer reviewed tijdschrift nieuwe artikelen zijn verschenen over taal en inclusie. Mijn eerste reflex komt voort uit een drang alles te willen weten over wat me lief is. En het belang van dit thema staat buiten kijf. Wel heeft het … [Lees meer...] over(Onbedoeld) ongeschikt of ongepast
De biografische waarheid is niet te achterhalen
Over de biografie van schrijver Bernlef Vandaag is het tien jaar geleden dat de schrijver Bernlef – in het dagelijks leven Hendrik Jan (Henk) Marsman – overleed. Bij het grote publiek is Bernlef vooral bekend geworden als de auteur van de succesvolle roman Hersenschimmen (1984), een roman die ook vandaag de dag nog bovenaan de lijstjes van veelgelezen boeken … [Lees meer...] overDe biografische waarheid is niet te achterhalen
Welke talen gebruik jij?
Oproep aan docenten en studenten in het hoger en universitair onderwijs in Nederland en België van alle vakgebieden Help mee door een enquête over talen massaal in te vullen en studenten op te roepen massaal goede voorbeeld te volgen! Waar gaat het om? Een consortium van onderzoekers in Nederland en België heeft een enquête opgesteld over de talen die in … [Lees meer...] overWelke talen gebruik jij?
Dominee Wolff en zijn boekenkast
Ik denk niet dat het ooit bij iemand opgekomen is een biografie van dominee Adrianus Wolff te schrijven. Na zijn dood heeft weduwe Betje een nette Levens-Beschryving opgesteld, die verscheen in de Boekzaal der geleerde waereld (1777). Daarna zien we zijn naam nog wel verschijnen in biografische woordenboeken, maar verder is hij toch vooral de man … [Lees meer...] overDominee Wolff en zijn boekenkast
Een oud woord voor ‘donker’
Het wordt heden verondersteld dat Engels dun ‘bruingrijs’, voorheen ‘donker’, ontleend is aan het Keltisch, een taal waarvan vormen ooit in heel Brittannië gesproken werden. Er zijn echter aanwijzingen dat het wel degelijk een Germaans woord is, met vermoedelijke evenknieën in Nederlandse achternamen als Donders en Dunning. Gebruik in Engeland Het … [Lees meer...] overEen oud woord voor ‘donker’
