Neerlandistiek plaatst in de regel geen fictie. Maar regels zijn er om doorbroken te worden. Bij wijze van uitzondering dus vandaag een longread. Aan de overzijde speelt een cyperse kat. Het is vroeg, het gebouw is nog gesloten. Op een trede steek ik een sigaret op. Dit is de nazomer en het is september. De kat speelt met bladeren van de lindebomen. Ik rook mijn sigaret. … [Lees meer...] overDe heiligenlevens
Uitgelicht
“Kik en kan au niet verstoan”
Een Brabants liedje uit de 18e eeuw Op de website van het Hoogheemraadschap van Rijnland las ik een interessant stuk van waterschapsarchivaris Gert Koese waarin een een achttiende-eeuws archiefstuk wordt beschreven. Het archiefstuk in kwestie is een weerkundig register uit 1725 van Nicolaas Kruikius, opzichter van het hoogheemraadschap Rijnland, en … [Lees meer...] over“Kik en kan au niet verstoan”
Framing Firapeel
De luipaard in Van den vos Reynaerde deel I Over de luipaard in Van den vos Reynaerde verschillen de meningen nogal, maar de meeste onderzoekers zien hem als boosaardig. In een kleine serie wil ik uitleggen hoe Firapeel aan zijn slechte naam komt en hem rehabiliteren. Van den vos Reynaerde eindigt met het optreden van de luipaard Firapeel. Toen het bedrog van Reynaert … [Lees meer...] overFraming Firapeel
Frank Willaert ontvangt Wassenbergh Penning 2022
Antwerpse hoogleraar uitgeroepen tot beste neerlandicus De Antwerpse hoogleraar Middelnederlandse letterkunde Frank Willaert krijgt voor zijn jarenlange inzet voor de studie van de Nederlandse Taal en Cultuur de Everwinus Wassenbergh Penning. Deze prijs wordt een keer in de twee jaar uitgereikt aan iemand die volgens de jury tot de belangrijkste neerlandici kan worden … [Lees meer...] overFrank Willaert ontvangt Wassenbergh Penning 2022
Ich hauo “Oudnederlands” gescriuen!
Enkele weken geleden was ik in de Rotterdamse Doelen aanwezig bij een heel bijzonder concert. Het jazzfolktrio Under the surface bracht daar integraal het album Miin triuwa ten gehore. Optredens in het buitenland waren door corona niet mogelijk en dat bracht de zangeres en tekstschrijver van het gezelschap – Sanne Rambags – ertoe op zoek te gaan naar de wortels van het … [Lees meer...] overIch hauo “Oudnederlands” gescriuen!
Roofstaat compact: korter maar niet krachtiger
In 2015 bracht schrijver, tentoonstellingsmaker en fotograaf Ewald Vanvugt het lijvige boek Roofstaat. Wat iedere Nederlander moet weten uit. Geheel in lijn met de ontwikkelingen van pakweg de laatste eeuw was het een herschrijving van de Nederlandse geschiedenis, waarbij het oog nu eens niet gericht was op de triomfen van de nationale geschiedenis, maar op de schaduwkanten; de … [Lees meer...] overRoofstaat compact: korter maar niet krachtiger
FLERE BLANKEFLERE, Ain schène historie fun Flere Blankeflere
Proeve van vertaling in het Nederlands van de Jiddische editie van de 'Historie van Floris ende Blancefloer' Door Rein van der Kluit Universiteitsbibliotheek Praag, L III E 11 INLEIDING 1. Tekst en vindplaats Van het bekende middeleeuwse liefdesgedicht Floire et Blancefloer is ook een Jiddische vertaling in proza verschenen met als titel Flere Blankeflere. Het Jiddisch is … [Lees meer...] overFLERE BLANKEFLERE, Ain schène historie fun Flere Blankeflere
Een plaats in de schoolboeken
Recensie van Hier huizen draken van Marie Claus Alleen al vanwege de titel zou je de nieuwe dichtbundel Hier huizen draken van Marie Claus willen lezen. Die is mysterieus en ligt door de alliteratie en de versmaat lekker in de mond. Waar huizen de draken en wat doen ze, wilde ik meteen weten. Het motto van Ursula Le Guin dat voorafgaat aan de eerste afdeling - People who … [Lees meer...] overEen plaats in de schoolboeken
Zijn de bots van NBD Biblion een goede ontwikkeling?
De beslissing van NBD Biblion om boekrecensies voortaan uitsluitend te laten produceren door algoritmen uit de hoek van de kunstmatige of artificiële intelligentie (AI) leidt tot heftige reacties. We zien die reacties niet alleen bij de ruim zevenhonderd mensen die Biblion tot nu toe van boekbeschrijvingen voorzagen. Ook literatuuronderzoekers, docenten en … [Lees meer...] overZijn de bots van NBD Biblion een goede ontwikkeling?
De patsers van Zakelijk Nieuws
De eerste aflevering in ons nieuwe feuilleton Het hoofdkwartier (1) Tevreden keek Henk Jaspers, de hoofdredacteur van Neerlandistiek, naar zijn medewerkers. "Wat goed", zei hij, "dat we hier allemaal weer zijn." Hij was altijd al wat slonzig geweest, maar tijdens de corona was hij de vijftig nog verder gepasseerd dan ooit, en had hij pogingen om zijn haren te kammen … [Lees meer...] overDe patsers van Zakelijk Nieuws
Literatuur als herschrijving: de mythe van Penelope – Prof. Elke D’hoker
We zijn gewoon literatuur te bestuderen vanuit een nationaal of talig perspectief, maar eigenlijk vormt de Europese literaire traditie één groot geheel. Een goed voorbeeld hiervan is de manier waarop teksten uit de klassieke oudheid al eeuwenlang schrijvers inspireren. De Ilias en Odyssee van Homeros, bijvoorbeeld, zijn al ontelbare malen vertaald, bewerkt, herschreven en … [Lees meer...] overLiteratuur als herschrijving: de mythe van Penelope – Prof. Elke D’hoker
draad / kabel / koord / snoer
Verwarwoordenboek vervolg (259) draad / kabel / koord / snoer draad garen (gesponnen vezel), dun en rond getrokken metaal, glas of plastic In deze cursus ‘draad en naald’ leer je eerst knopen aanzetten.Zie je die vreemde vogel daar op het … [Lees meer...] overdraad / kabel / koord / snoer
De nieuwe tijd, net wat u zegt
Zie bijgaand, wat een correct gestelde, state of the art, vacature! ‘Wat we zoeken.’‘Wat we bieden.’ Eigenlijk ontbreekt alleen de dertiende maand, 8% vakantiegeld en dat een assessment mogelijk tot de procedure behoort. Zou niet elk teamplayend schaap (m/v/x) met vijf poten, dat alleen net té perfectionistisch is, likkebaarden bij deze functie? Want wie wil dat nou … [Lees meer...] overDe nieuwe tijd, net wat u zegt
Belichaamd denken, denkende lichamen
Over de roman Stemvorken van A.F.Th. van der Heijden is het laatste woord nog niet gezegd. Ik gaf maandag een lezing in de Openbare Bibliotheek van Geldrop. Dit was mijn oefensessie. Er is ook een podcastversie. … [Lees meer...] overBelichaamd denken, denkende lichamen
De kritische stilte rondom Arjen Duinker
Recensiedokter Evi Aarens diagnosticeert de literaire kritiek. Vandaag de kritische stilte rondom Arjen Duinkers Autobiografie tot op de dag van vandaag. Een van de opmerkelijkste kwesties in de hedendaagse poëziekritiek is dat het nieuwe werk van onze meest opmerkelijke dichters soms nauwelijks wordt opgemerkt. Het gaat dan vaak om dichters die niet meezingen in het … [Lees meer...] overDe kritische stilte rondom Arjen Duinker
Past u precies!
Achter het achtervoegsel 15 Het is geen toeval dat juist bij benamingen voor bustehouders het achtervoegsel -ette zo populair is geweest. Geen enkel ander in het Nederlands gebruikt suffix drukt zo goed het verfijnde – of beter gezegd het geraffineerde – karakter ervan uit. In januari-aflevering van deze rubriek kondigde ik al aan dat het overvloedige materiaal mij noopte … [Lees meer...] overPast u precies!
Taalbaas 2.0: online masterklassen van 4 taalbazen
Vanaf 1 maart kan iedereen, maar vooral iedereen tussen 12 tot 18 jaar, via het online platform Taalbaas.nu (http://taalbaas.nu) gratis masterklassen volgen bij 4 taalbazen. Dat zijn: schrijver Marieke Lucas Rijneveldacteur Daniël Kolfjournalist en oud-advocaat Khalid Kasemspoken word artist Zaïre Krieger Zij laten zien hoe zij in hun leven, en in hun uiteenlopende … [Lees meer...] overTaalbaas 2.0: online masterklassen van 4 taalbazen
De ‘Spiegel der duecht’
De Nederlandse bewerking (1515) van 'Le livre du Chevalier de La Tour Landry pour l'enseignement de ses filles' (1372) Den spiegel der duecht ende der eerbaerheyt, vol schoone historien ende exempelen, zoals gedrukt door Thomaes vander Nootte Brussel in 1515 Kritische editie met facsimile van het unieke exemplaar: Washington, Library of Congress, Rosenwald Collection … [Lees meer...] overDe ‘Spiegel der duecht’
Etymologica: winterkoninkje
Er zijn maar weinig vogels die genoemd worden met een verkleinwoord. Ik ken eigenlijk alleen ’t roodborstje, ‘t puttertje en ’t winterkoninkje. Ze zijn ook alle drie bijzonder klein. Maar andere vogels die toch ook klein zijn krijgen een volwassen naam: mus, spreeuw, koolmees, kneu. Natuurlijk kun je ook zeggen musje, spreeuwtje, enzovoorts, maar … [Lees meer...] overEtymologica: winterkoninkje
Middeleeuwse huisnamen van een West-Brabants dorp
Zoals u misschien weet, hadden vroeger veel huizen karakteristieke huisnamen waarmee ze binnen de gemeenschap bekend stonden. Dankzij deze namen kon grondbezit gemakkelijk geïdentificeerd worden zonder dat daar huisnummers, een kadaster of een landmeterskaart voor nodig was. Zo waren er in middeleeuws Antwerpen huizen die dLuijaert, de Conte (= … [Lees meer...] overMiddeleeuwse huisnamen van een West-Brabants dorp
Des was Reynaert harde blide
Wie het meesterwerk Van den vos Reynaerde kent, weet hoe het de arme Bruun is vergaan, de beer die door een ongelukkig samenstel van opportunisme, vraatzucht en goedgelovigheid een eenvoudig slachtoffer werd van de slimme vos. De honing die bij Reynaert zo slecht gevallen zou zijn dat hij zich niet gewillig door Bruun kon laten meevoeren naar het hof, bleek zich in een open … [Lees meer...] overDes was Reynaert harde blide
De vrouw zonder clitoris
Recensie van Make women come van Nina de la Parra Is een vrouw van 23 ‘klein’? In haar debuut Make women come heeft Nina de la Parra (1987) ervoor gekozen om twee versies van het personage Nina te laten optreden: ‘kleine Nina’ van 23 en ‘grote Nina’ van 33. De oudere versie zou de jongere voor fouten en vergissingen willen behoeden en waarschuwt af en toe achteraf. ‘Grote … [Lees meer...] overDe vrouw zonder clitoris
Sun ne we iets maaken
Nene leert Nederlands Wat echt anders is dan vroeger: de vanzelfsprekendheid waarmee kinderen op de basisschool in aanraking komen met typen. Ik denk niet dat ik voor mijn vijftiende ooit iets getypt heb, maar Nene zit nu in groep 4 en sinds een paar dagen stuurt ze me als ze de kans krijgt een e-mail. Met de hand schrijven is natuurlijk beter en gezonder, maar het is ook … [Lees meer...] overSun ne we iets maaken
In memoriam
‘En dan 100.000 jaar collationeren.’ Piet Verkruijsse (27 januari 1943 - 20 februari 2012) Het is al tien jaar geleden. Als Piet Verkruijsse nu kon kijken naar de stand van zaken in zijn vak, wat zou hij enthousiast zijn over de nieuwe mogelijkheden die de automatisering biedt! De analytische bibliografie is met ruim 250.000 titels in de STCN een sprong verder gekomen. … [Lees meer...] overIn memoriam
Joris, de andere en jij
Alleen door een wekenlang verblijf op een planeet zonder wifi kan het iemand zijn ontgaan dat er in de Lage Landen een boek verscheen. De zeven vinkjes: hoe mannen als ik de baas spelen is op elk medium binnenstebuiten gekeerd, auteur Joris Luyendijk werd nog net niet gevild. Bij dit helaas te voorziene geweld bleven er toch een paar dingetjes buiten beschouwing. Zoals: wat wil … [Lees meer...] overJoris, de andere en jij
