Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

Uitgelicht

Kwetsende bijvoeglijk naamwoorden

door 4 Reacties

Een van de eigenaardige aspecten van de taalzuiveringsvoorstellen in de brochure Waarden voor een nieuwe taal is de grote aandacht die erin wordt besteed aan het verschil tussen zelfstandig en bijvoeglijk naamwoorden, zonder dat de schrijver de moeite heeft genomen uit te zoeken hoe die termen op school ook weer werden uitgelegd. De ondertitel van de brochure is Een … [Lees meer...] overKwetsende bijvoeglijk naamwoorden

Beurs voor project Virgin Islands Dutch Creole

door Reageer

Taalkundige Cefas van Rossem, als gastonderzoeker Virgin Islands Dutch Creole verbonden aan het Meertens Instituut, heeft samen met een groep onderzoekers een beurs gekregen van de Community Foundation of the Virgin Islands om op de eilanden zelf de aandacht te vestigen op het Virgin Islands Dutch Creole.Het onderzoeksteam bestaat, naast Van Rossem, uit Gylchris Sprauve, … [Lees meer...] overBeurs voor project Virgin Islands Dutch Creole

Poëzie van gisteren

door 2 Reacties

Over J.V. Neylen Van jongs af ben ik fan van The Beatles, die eigenlijk van voor mijn tijd zijn. Het is zo altijd een bewondering hors concours geweest, los van de ontwikkeling van mijn muzieksmaak. Desondanks (of misschien juist daarom) geef ik werkelijk geen bal om The Analogues, die er hun missie van maakten om het werk van de late Beatles zo dicht mogelijk te … [Lees meer...] overPoëzie van gisteren

Hoe begrijpelijk is het Nederlands van tweetalige kinderen?

door Reageer

Je kunt je kinderen het best opvoeden in je eigen taal – daar zijn vrijwel alle deskundigen het over eens. Ook als je een andere taal spreekt dan de taal van het land en de school, het Nederlands, doe je daar nog verstandig aan. Het kind is meer gebaat bij een stevige basis, onafhankelijk van de taal, dan bij een moeizaam pogen je op allerlei manieren te assimileren. Ook het … [Lees meer...] overHoe begrijpelijk is het Nederlands van tweetalige kinderen?

Top 20 van Nederlandstalige Protestalbums: 8. The Scene, Avenue de la Scene (1993)

door Reageer

De jaren negentig hebben in Nederland de reputatie een apolitieke oase van rust te zijn geweest: Paars zou stevig op haar zetel hebben gezeten, politieke onrust zou er niet zijn geweest, en alle Nederlanders zouden voldaan in een riant koophuis hebben zitten wachten op het aangroeien van het eigen vermogen. De glans van de jaren negentig mag in de jaren daarna dan wel vrij snel … [Lees meer...] overTop 20 van Nederlandstalige Protestalbums: 8. The Scene, Avenue de la Scene (1993)

Diepteboringen? Diep lezen in LitLab

door 2 Reacties

Wetenschappelijk verouderd leesonderwijs in Nederland Sinds het meest recente PISA onderzoek weten we dat Nederlandse leerlingen vooral leesvaardiger zouden worden als ze kunnen ‘diep lezen’. Daarin blijven ze achter, en in de twee afgelopen nummers van het tijdschrift Levende Talen Magazine gaven Patrick Rooijakkers, Gerdineke van Silfhout en Huub van den Berg aan dat ‘één … [Lees meer...] overDiepteboringen? Diep lezen in LitLab

Schreven prehistorische mensen gebarentaal?

door 5 Reacties

Een fascinerende hypothese in de Philosophical Transactions of the Royal Society: de handen die prehistorische mensen schilderden in grotten waren misschien een vorm van gebarentaal. Als dat klopt, zijn dit misschien wel de oudste voorbeelden van overgeleverde menselijke taal! Mensen maakten handafdrukken door pigment aan te brengen rondom een hand die tegen de muur gehouden … [Lees meer...] overSchreven prehistorische mensen gebarentaal?

‘Joden’ (1860)

door Reageer

Jeugdverhalen over joden (135) Door Ewoud Sanders Auteur: Aart Cornelis de Zwart (1836-1885)Oorspronkelijk Nederlands Herkomst en drukgeschiedenis Het verhaaltje ‘Joden’ is te vinden in het tweede deeltje van Oom Thomas: een leesboekje voor de middelste klasse. Toen A.C. de Zwart dit schreef was hij onderwijzer op een christelijke school in Utrecht. Vervolgens … [Lees meer...] over‘Joden’ (1860)

Top 40 van de Gouden Eeuw – 8a

door Reageer

Om opnames en uitgave van de Top 40 mogelijk te maken, zijn wij een crowdfundingsactie gestart: steunleiden.nl/project/top-40-van-de-gouden-eeuw .Doneer nu en ontvang de cd en/of het liedboek als beloning! Schoonste nimf van het woud Uit de Liederenbank van het Meertens Instituut blijkt dat er twee verschillende melodieën onder de standaardnaam ‘Schoonste nimf van het … [Lees meer...] overTop 40 van de Gouden Eeuw – 8a

Een karikatuur van een karikatuur van Reve

door 1 Reactie

"Als boeken kinderen zouden zijn, zou je de kinderbescherming op Joop afsturen om hem uit de ouderlijke macht te ontzetten." Dat tekende Nop Maas op 1 juli 2013 op uit de mond van iemand bij uitgeverij De Bezige Bij. Het is de laatste notitie in een een 251 pagina's tellend boek over Joop Schafthuizen, ooit de geliefde, daarna de verzorger en tot slot de erfgenaam van Gerard … [Lees meer...] overEen karikatuur van een karikatuur van Reve

Laat je nooit, nooit, nooit aan jezelf twijfelen

door 4 Reacties

Op de Facebookgroep Leraar Nederlands plaatste gisteren iemand het bovenstaande plaatje, afkomstig van de Facebookpagina van D66. Er staat een citaat op van Sigrid Kaag: "Laat je nooit, nooit, nooit aan jezelf twijfelen." De collega die het in de groep plaatste, vond dat vreemd klinken en vroeg zich af of de zin wel goed geformuleerd was. Daarover kan natuurlijk alleen het … [Lees meer...] overLaat je nooit, nooit, nooit aan jezelf twijfelen

Taal voor communicatie of denken

door 1 Reactie

Mensen hebben taal. We kunnen ons geen leven voorstellen zonder. We gebruiken het dag in dag uit en de meesten van ons denken en dromen zelfs in taal. Maar waarom eigenlijk? Voor zover we weten zijn we de enige diersoort op onze planeet die gebruik maken van een complex en sterk georganiseerd systeem van geluiden en lichaamsbewegingen, woorden en gebaren, om te communiceren met … [Lees meer...] overTaal voor communicatie of denken

Ambtelijke lapmiddelen

door 2 Reacties

Er is iets met notities, pardon, 'ambtelijke verkenningen', van het hoger onderwijs dat altijd tegen je haren instrijkt. Neem de 'ambtelijke verkenning met beleidsopties voor groei' die een paar dagen geleden op het internet wordt geopenbaard en waarin een 'gedegen lijst met ambtelijke opties voor groeibeleid' in het hoger onderwijs uiteen wordt gezet. Het gaat niet eens om … [Lees meer...] overAmbtelijke lapmiddelen

Mustafa Güleç leest Toon Hermans (Het verblijf, dag 175)

door Reageer

STEUN ONS IN DE VERBLIJFKOSTEN Mustafa Güleç doceert Nederlands aan de Universiteit van Ankara. Toon Hermans (1916-2000) was vooral bekend als cabaretier en zanger, maar schreef ook enkele zeer goed verkopende bundels ‘versjes’. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door … [Lees meer...] overMustafa Güleç leest Toon Hermans (Het verblijf, dag 175)

Wat betekent muziek?

door 8 Reacties

Muziek, de universele taal! Er is een inmiddels al een lange traditie van je afvragen of taal en muziek iets met elkaar gemeen hebben. Heeft muziek bijvoorbeeld een syntaxis, en lijkt de manier waarop een componist noten in volgorde zet dan op de woordvolgorde van een taal? En nog ingewikkelder: heeft muziek betekenis op de manier waarop taal betekenis heeft? Een belangrijke … [Lees meer...] overWat betekent muziek?

Vrouwelijke Vondels opgenomen in Theaterencyclopedie

door Reageer

Vondel, Bredero, P.C. Hooft: wie kent ze niet? Maar wie heeft er wel eens gehoord van Katharina Lescailje, Lucretia van Merken of Catharina Questiers? Vrouwen die door hun tijdgenoten in de 17e en 18e eeuw werden gezien als de nieuwe ‘Vondels’ van het toneel, maar in de 19e eeuw geen plek kregen in de literaire canon. Met Vondel was een Vrouw brengt Theater … [Lees meer...] overVrouwelijke Vondels opgenomen in Theaterencyclopedie

Verdiende S. Vestdijk de Nobelprijs?

door 4 Reacties

Leve de aan individuele auteurs gewijde gewijde genootschappen, vooral als ze een eigen tijdschrift hebben. Nergens wordt de liefde voor het detail zo beleden als in deze genootschappen van mensen voor wie een biografie van een paar honderd pagina's niet genoeg is, omdat ze alles willen weten. En alles willen weten, dat maakt de mens waarlijk tot mens. Nu het vijftig jaar … [Lees meer...] overVerdiende S. Vestdijk de Nobelprijs?

‘Een echte broer’

door 3 Reacties

Bij herlezing bleek me dat J.B. Schuils controversiële jeugdroman De Artapappa’s (1920) volstrekt ambivalent is. De tekst zit vol beurse racistische plekken, terwijl onderhuids een antiracisme lezers besmetten wil. Ongeveer komt dat laatste overeen met mijn herinnering aan dit boek, ruim veertig jaar geleden, toen het me geweldig wist te emotioneren dat de witte Pukkie en de … [Lees meer...] over‘Een echte broer’

Bewuste geletterdheid in perspectief

door Reageer

Vandaag verschijnt Bewuste geletterdheid in perspectief: kennis, vaardigheden en inzichten. Het is het logische vervolg op het Manifest Nederlands op school (2016) en de Visie op de toekomst van het curriculum Nederlands (2018). Het Meesterschapsteam Nederlands werkt in dit stuk verder uit hoe onder de noemer van bewuste geletterdheid kennis, … [Lees meer...] overBewuste geletterdheid in perspectief

Wij zijn het verhaal

door Reageer

De afgelopen week las ik twee boeken, die ondanks de onderlinge verschillen toch vooral veel overeenkomsten hebben als het gaat om originaliteit, humor en stijl: het recent verschenen Wij zijn licht, van Gerda Blees en de pas verschenen achtste druk van Stijloefeningen (1947) van Raymond Queneau. Na een tamelijk stroeve inleiding van vertaler Rudy Kousbroek opent … [Lees meer...] overWij zijn het verhaal