Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (168) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Tussenuur Midwinterdag. – De geur van oude jassen, de gang met kalken licht om in te dwalen; een schateren – grindstorting– uit een klasse; en dan hoort men de school weer ademhalen. Dit is mijn … [Lees meer...] overHet is mijn prachtige, mijn hondse baan
20e eeuw
Joost Zwagerman en de werkelijke werkelijkheid
Door Marc van Oostendorp Het boek Leven in een doodgeboren droom. De wereld van Joost Zwagerman van Rémon van Gemeren kun je het beste van achteren naar voren lezen: beginnen bij het overzichtsessay dat aan het eind staat, dan de thematisch geordende stukken over Zwagermans essays (met thema's als 'romantiek', 'beeldende kunst' en 'zelfdoding') en tot slot de gedetailleerde … [Lees meer...] overJoost Zwagerman en de werkelijke werkelijkheid
Gedicht: Gust Gils – Wijlen de lente
Wijlen de lente ha HA hoera vreugdekreten de lEnte de bomen botten er op los alle horloges vallen stil de natuur is platzak lopenlopen springen jiven werkwoorden vervoegen vreugdekreten slaken hoe hokkoe hokkoewee hibbi heebiooh nimfen spelen tingeltangel hebben tersluik een bordeel geopend weinig bezocht trouwens zal hen leren lopen struikelen jiven … [Lees meer...] overGedicht: Gust Gils – Wijlen de lente
Gedicht: Hugo Claus – Mijn hart en ik
Gister was het de tiende sterfdag van Hugo Claus. Ter gelegenheid daarvan verschenen Nieuwe tekeningen en gedichten, met niet eerder gepubliceerde tekeningen en een bloemlezing uit wel al gepubliceerde gedichten (voorproefje hier), en Het verdriet staat niet alleen – een zelfportret in verhalen. . Mijn hart en ik (of is het mijn ziel ,zijn het mijn klieren? hoe noem je … [Lees meer...] overGedicht: Hugo Claus – Mijn hart en ik
Moderne letterkunde: De katvissensnor van Dora (of: de dierenpoëtica van Charlotte Mutsaers)
Gaston Franssen Welk boek uit de zeventiende eeuw zou je kunnen typeren als de ‘bijbel van de eenentwintigste eeuw’? Het kritisch-wetenschappelijke Discours de la méthode van Descartes zeker? Een filosofisch werk van de vaak postmodern geduide Spinoza? Of toch een roman, Don Quijote van Cervantes? Schrijfster Charlotte Mutsaers, nooit verlegen om een originele mening, draagt … [Lees meer...] overModerne letterkunde: De katvissensnor van Dora (of: de dierenpoëtica van Charlotte Mutsaers)
Godlof dat onkruid niet vergaat
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (167) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Lof van het onkruid Godlof dat onkruid niet vergaat. Het nestelt zich in spleet en steen, breekt door beton en asfalt heen, bevolkt de voegen van de straat. Achter de stoomwals valt weer zaad: de … [Lees meer...] overGodlof dat onkruid niet vergaat
Gedicht: Ed Leeflang – Gedrag
Gedrag Iemand laten wachten op een hoek een jaar of twaalf, iemand de wind uit de zeilen nemen, die wind verkopen aan de eerste de beste, iemand je reservehart schenken, iemand geen verdriet gunnen, maar wijzen op zonlicht, boeken, boterbloemen, het dan opgeven, iemands angsten verklaren, iemands dromen in een aanrechtkast bewaren, iemands band niet oppompen, … [Lees meer...] overGedicht: Ed Leeflang – Gedrag
Gedicht: Bert Schierbeek – De schreeuw der vrouwen om meer (fragment)
De schreeuw der vrouwen om meer niet alle hulplijnen zijn loodlijnen, riep de vrouw ik ben het middelpunt wie het magisch middelpunt van mijn tong zou zijn dit te wetenmijzelf en spatiaal en transport voor wat is in mij in mij dacht de man door de immense buiken der onrust reis ik als erfvrucht van mijn verbeeldingsboom en smijt rorschachvlekken tegen het … [Lees meer...] overGedicht: Bert Schierbeek – De schreeuw der vrouwen om meer (fragment)
Wie, zelfverblind, niet leest richt diep het letsel aan dat niet geneest
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (165) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Facultas medica Hij die het mes en het lancet hanteert kan onverschrokken zijn wanneer hij vreest met heilige vrees. Het edelste, de geest, wordt in dit uur beveiligd of gedeerd. Zie het gelaat van … [Lees meer...] overWie, zelfverblind, niet leest richt diep het letsel aan dat niet geneest
Verborgen boodschap van Lucebert
Door Jos Joosten Hoe je blik met je aan de haal gaat. Als student werkte ik bij Albert Heijn. In die tijd - om precies te zijn in 1987 - vierde het bedrijf zijn 100-jarig bestaan. De directie had ter viering (werkelijk) een prachtplan opgevat. Het bedrijf zocht 25 Nederlandse beeldend kunstenaars aan die elk vier werken maakten voor AH. 100 in totaal, voor elk … [Lees meer...] overVerborgen boodschap van Lucebert
Gedicht: Karel van den Oever – Oud-hollandsche winter-avond
Oud-hollandsche winter-avond De winter vriest de luchtstulp ijl en wademt blauwe nachten; geen bosch verwalmt, geen polder doomt, kristaal-hard zijn de grachten; dan is 't in Holland koud en stil, de turf riekt in de dorpen en 's avonds heeft op 't vriezig raam het turfvuur gloed geworpen; … [Lees meer...] overGedicht: Karel van den Oever – Oud-hollandsche winter-avond
Hoe Willem Frederik Hermans keek bij het zwembad
Door Marc van Oostendorp Een ontroerende passage in het Willem Frederik Hermans-nummer van het Multatuli Jaarboek staat in een artikel van mijn collega Peter Kegel: Bijna alle delen van de Volledige Werken [van Multatuli] zijn door Hermans fors becommentarieerd, via talloze aanstrepingen en opmerkingen de marges. Die marginalia werden door Hermans daarbij steeds … [Lees meer...] overHoe Willem Frederik Hermans keek bij het zwembad
De geur van graan dat bloeit en stuift
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (164) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Het vers van Gorter Het vers van Gorter heeft de geur van graan dat bloeit en stuift: die reuk van hemels zoet met erdoorheen het aardse evengoed: dat zegt de tarwe en het brood al aan. En koren … [Lees meer...] overDe geur van graan dat bloeit en stuift
Gedicht – Herman De Coninck – de lenige liefde
Herman De Coninck zou vandaag 74 zijn geworden. de lenige liefde (9) je truitjes en je witte en rode sjaals en je kousen en je slipjes (met liefde gemaakt, zei de reclame) en je brassières (er steekt poëzie in die dingen, vooral als jij ze draagt) – ze slingeren rond in dit gedicht als op je kamer. … [Lees meer...] overGedicht – Herman De Coninck – de lenige liefde
Liefde is bescherming: van en over Couperus en Gorters Verzen 1890.
Door Sander Bink Liefde is bescherming. Zij dacht dat, zo zij liefhad, zij beschermen zou, zij hèm beschermen zou, voor het Leven, het Noodlot en zichzelf. Want liefde was haar het afsmekende gebed: het Noodlot zou niet durven verpletteren, een, die werd bemind… Dit zijn de mooiste drie zinnen uit de hele Nederlandse literatuur. De passages over de liefde uit 1 Korinthiërs … [Lees meer...] overLiefde is bescherming: van en over Couperus en Gorters Verzen 1890.
Hoe nu verder met Lucebert?
Door Sander Bax De jonge Lucebert was in de ban van het nazisme. Dat kopten de kranten op de dag waarop het boek Lucebert verscheen, de kersverse biografie die Wim Hazeu schreef over de ‘keizer der vijftigers’. De biograaf had zijn boek zo goed als af toen hij brieven in handen kreeg die de 19-jarige Bertus Swaanswijk (die toen nog geen Lucebert heette) schreef aan zijn … [Lees meer...] overHoe nu verder met Lucebert?
Kon ik ze thuis ontslaan van mijn bestaan!
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (163) Het Nederlandse sonnet bestaat 453 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Werkloosheid Drie jaar nu al. Ik kom nog in ‘t gesticht. Kon ik ze thuis ontslaan van mijn bestaan! Mijn kleine zusje ziet me nauwelijks aan. ‘t Is of de meid het woord niet tot mij richt. Ieder leeft op, als … [Lees meer...] overKon ik ze thuis ontslaan van mijn bestaan!
Gedicht: Edmond van Offel – Februari. – De Visschen.
Februari. - De Visschen. In wankelwalmen spiegelblankt het water, waar schuin een blik der bleeke zon, door wisch en wilgetwijgen heen, gevallen is; - en vrij van ijs, het zwelt met zacht geklater; het drinkt de zilvren klaarte, 't kille water, het wendt hem om en voelt in hem 't gerits van 't visschelken dat schiet als vonkgeflits door 't zwarte riet dat dood en … [Lees meer...] overGedicht: Edmond van Offel – Februari. – De Visschen.
Bezie de kinderen niet te klein
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (162) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Bezie de kinderen niet te klein: Zij moeten veel verdragen - eenzaamheid, angsten, groeiens pijn en, onverhoeds, de slagen. Bezie de kinderen niet te klein: Hun eerlijkheid blijft … [Lees meer...] overBezie de kinderen niet te klein
Gedicht: Hendrik van Teylingen – Antoine
Antoine In deze winternacht is de gracht belegd met een kruimige vacht van bierschuim en licht. Geëerde Stoffeerder, zend thans uw borduurders. Stuur uwe woerden en eenden in horden. … [Lees meer...] overGedicht: Hendrik van Teylingen – Antoine
Gedicht: Ed Leeflang – Stilleven
Stilleven In een zwijgzame zondagmorgen ligt op tafel het stilleven, een archipel van dingen waaraan ik hecht, een werelddeel. een samenraapsel, maaksel van makers, die niet meer kunnen worden voortgetroost, toegesproken of gestreeld. Hartvormige koperen onderzetter, goedig bol glas, een bord voor knoflook en tamme kastanjes; twee spitse appelmesjes liggen ook. … [Lees meer...] overGedicht: Ed Leeflang – Stilleven
Gedicht: Jacqueline van der Waals – Sonnet
Nieuw in de DBNL: werk van onder veel anderen Mensje van Keulen, Ed Leeflang, Guus Kuijer, Nel Noordzij, J. van Oudshoorn, Geerten Meijsing - en Jacqueline van der Waals. Sonnet komt uit een korte cyclus waarin Van der Waals zich tot God richt. . Het zou een blijde tijding zijn, indien God heden tot mij sprak: ‘De dag is om, Waarop gij werken mocht, nù laat mij zien Het … [Lees meer...] overGedicht: Jacqueline van der Waals – Sonnet
12 maart 2018, Utrecht: De onverwachte jaren zestig: boekpresentatie Geert Buelens
Op 12 maart organiseren Tivoli, het Literatuurhuis, deBuren, het Center for the Humanities (UU) en Ambo/Anthos een avond over de jaren zestig, naar aanleiding van de verschijning van De jaren zestig. Een cultuurgeschiedenis; het langverwachte nieuwe boek van de Utrechtse hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde Geert Buelens waarin het gehate en geliefde decennium voor het … [Lees meer...] over12 maart 2018, Utrecht: De onverwachte jaren zestig: boekpresentatie Geert Buelens
Op de zuiv’re wel der eigen taal
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (161) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Vreugde in Holland Vreugd is het in de grote wei te staan, – water en bloei en lucht zo ver men ziet – het oog speurt hoe de vogels over gaan en wet zijn scherpte aan een vrij gebied. Vreugd is het, … [Lees meer...] overOp de zuiv’re wel der eigen taal
Hella S. Haasse honderd jaar
Vandaag zou Hella S. Haasse honderd jaar zijn geworden. Dat heeft ze niet gehaald, maar het scheelde niet eens zo veel. Ze overleed in 2011, op ruim 93-jarige leeftijd. Een lieve, wijze, bescheiden en tegelijk zelfbewuste vrouw, met uitzonderlijke gaven. Meer dan dertig jaar ben ik met haar bevriend geweest. Deze dag roept veel herinneringen op. Gisteren kreeg ze een … [Lees meer...] overHella S. Haasse honderd jaar
