Omdat het 75 jaar geleden is dat het 1950 was, schreef Graa Boomsma een dik boek, Breken is bouwen. Het is een verzameling van zes uitvoerige studies over een aantal aspecten van de groep die we de Vijftigers noemen: hun relatie met de oorlog, met de historische (dat wil vooral zeggen: vooroorlogse) avantgarde, over vrouwelijke en over Vlaamse vijftigers, over de manier waarop … [Lees meer...] overOver de Vijftigers zijn we nooit compleet
20e eeuw
‘Oosterschelde windkracht 10’
Bijna een halve eeuw later Toen Jan Terlouw eerder dit jaar overleed, gingen mijn gedachten eigenlijk vooral naar zijn boeken. Als politicus had ik hem nooit zo interessant gevonden, als commissaris van de koningin in Gelderland was hij Vitesse-fan en voor het overige had ik hem ook niet zo bijgehouden. Maar die boeken! Als vroeg lezertje, heb ik ze allemaal verslonden, … [Lees meer...] over‘Oosterschelde windkracht 10’
Wie is wie in Onder professoren?
Waar het in diverse media eigenlijk vanaf de publicatie van Onder professoren over ging, was de vraag Wie is wie? Het royaal-feitelijke Grote Hermans-boek (Amsterdam 2010, redactie Baartse en Polak) bevat een fraaie verzameling van alle mogelijkheden, bijeengebracht door Huib Ludriks (p. 256-265). Het begint met de onuitsprekelijke scheikundige formule waarvoor Roef … [Lees meer...] overWie is wie in Onder professoren?
Verschenen: Het verloren lezen van Bonaventura Kruitwagen
Het verloren lezen van Bonaventura Kruitwagen bevat zowel een bloemlezing uit het werk van pater Bonaventura Kruitwagen, als zijn biografisch portret door Ed Schilders. Zo onbekend als Kruitwagen (1874-1954) tegenwoordig is, zo gekend was hij in de eerste helft van de vorige eeuw als boekhistoricus, gespecialiseerd in het oude Nederlandse boek. Schilders richt zich … [Lees meer...] overVerschenen: Het verloren lezen van Bonaventura Kruitwagen
Guitig was Johan Huizinga niet
Het was enigszins meesmuilend en zeker niet met onverdeeld genoegen jegens onze eigen tijd dat ik op 23 mei jongstleden in Tiel, de fruitstad aan de Waal, in De boekenlegger (al 20 jaar actief voor de opvang van straatkinderen) een – naar het zich liet aanzien en -voelen ongelezen – exemplaar op de toonbank legde van Huizinga’s opstel In de … [Lees meer...] overGuitig was Johan Huizinga niet
24 augustus 2025: Herdenking Karel van de Woestijne
Jaarlijkse herdenking van de schrijver Karel van de Woestijne bij het borstbeeld voor het huis La Frondaie, waar hij op 24 augustus 1929 overleed. Sprekers prof. Dirk De Geest, Ben Nijs over Van de Woestijne en Lode Ontrop, liederen van Lode Ontrop, voordracht Siene De Vylder, Elise Miche, bloemenhulde, receptie … [Lees meer...] over24 augustus 2025: Herdenking Karel van de Woestijne
Staartje Stuiveling
Stuivelings bijdrage aan de in 1942 verschenen zeventiende editie van De Vooys’ ‘Historische Schets’ werd onderwerp van een schier oeverloze discussie. En dat terwijl, naar achteraf blijkt, alle ophef gemakkelijk was te voorkomen. Al met al bleek het er een in een glas water, de tijdens de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw aanhoudende storm van verontwaardiging … [Lees meer...] overStaartje Stuiveling
De postkoloniale podcast over Hella Haasse
Ze is met Reve, Mulisch en Hermans een van de grote naoorlogse auteurs. Hella Haasse bracht bijna haar hele jeugd door in Nederlands-Indië en debuteerde in 1948 met Oeroeg. Het boek werd een groot succes maar kreeg ook de nodige kritiek. Men vond dat Haasse geen recht van spreken had als het gaat om de koloniale problematiek. In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, … [Lees meer...] overDe postkoloniale podcast over Hella Haasse
En het helpt niet
Ook poëziedecoratie is vergankelijk. Het kanaalgedicht van Herman de Coninck, dat hier drie jaar geleden onder de ophaalbrug werd opgespannen, is alweer vervangen. Wel blijft onze gemeente haar bekendste literator uitspelen. Toch zou het boekencentrum eerder worden verwacht in een bibliotheek. Die is hier verplant en viel, zoals uit te tekenen was, ten prooi aan … [Lees meer...] overEn het helpt niet
Jules Deelder
De dood is hier/De dood is daar/De dood is ver/De dood is na Is dit een egofonisch gedicht!? Egofoon is een kunstwerkje door Jules Deelder gemaakt. Een bakelieten doosje met daarin een bakelietspreekstuk van een bakelietentelefoon: kan je alles in lullen. Geeft geen antwoord. En wat belangrijker is: spreekt niet tegen. Deelder beschouwde de egofoon als een object waarin hij … [Lees meer...] overJules Deelder
Zwiterslezen: Herman Koch, Het diner
In de afsluiter van het twaalfde seizoen van Boeken FM bespreken we een boek dat niet alleen voor de liefhebber is, maar voor iedereen. Over dat fenomeen hebben we al een en ander gezegd in onze aflevering over Anya Niewierra's De Camino, maar we pakken de draad weer op en we bespreken de bestseller Het diner van Herman Koch. De eerste druk komt uit 2009, Joost heeft inmiddels … [Lees meer...] overZwiterslezen: Herman Koch, Het diner
Bekroond en onbekend. Nieuw werk van C.O. Jellema
Bij de bibliofiele uitgeverij Statenhofpers in Den Haag verscheen als 19de deel in de reeks Salden-cahiers een bundel nagelaten gedichten van C.O. Jellema (1936-2003). Jellema studeerde theologie en Duits en was onder meer werkzaam in het onderwijs. Hij publiceerde een tiental gedichtenbundels, en enkele boeken met essays en dagboeken. Ook schreef Jellema kritieken. In 2005 … [Lees meer...] overBekroond en onbekend. Nieuw werk van C.O. Jellema
Canonblues
Omdat niemand het doet, zal ik het maar doen: protesteren omdat de dichter J.C. Bloem (1887-1966) geruisloos uit de canon is verdwenen. Ik herhaal hier wat ik bij de eerste canonlijst in 2015 als commissielid over hem schreef: “Bloem is een huilebalk die het huilen cultiveert”, zei de dichteres die de P.C. Hooftprijs 2015 won. Bloem sust je met zijn poëzie in slaap, vindt … [Lees meer...] overCanonblues
De laatste keuze van Rogi Wieg
Chaos voor de deur van een stervende dichter Tien jaar geleden stierf de markante dichter en schrijver Rogi Wieg. Hij was één van de eerste bekende personen in Nederland die euthanasie kreeg wegens ondragelijk psychisch lijden. De euthanasie van Wieg zorgde voor een tweedeling in zijn nabije omgeving en eindigde in chaos voor de deur van de stervende dichter. Hoe om te … [Lees meer...] overDe laatste keuze van Rogi Wieg
In hart en nieren filoloog
Wie een biografie wil schrijven van J.H. Leopold (1865-1925) ziet zich geplaatst voor een haast onmogelijke opgave. Geen spraakmakende affaires, geen grote politieke gebaren, geen literaire polemieken. Bovendien was Leopold wars van zelfpromotie en publiceerde hij spaarzaam in het tijdschrift waaraan hij na zijn debuut in 1893 trouw zou blijven, De Nieuwe Gids. Het leven van … [Lees meer...] overIn hart en nieren filoloog
GrensVariaties van P.F. Thomése
De schrijver P.F. Thomése debuteerde in juni 1986 in De Revisor. Bijna veertig jaar geleden. Inmiddels heeft hij een indrukwekkend en veelzijdig oeuvre op zijn naam staan. Het wordt tijd dat hij de Constantijn Huygens Prijs eindelijk eens krijgt. Uit eerder werk, van onder andere Heldenjaren (1994) tot Vaderliefde (2019) heeft uitgeverij Sunny Home enkele fragmenten … [Lees meer...] overGrensVariaties van P.F. Thomése
Pé Hawinkels
Pé Hawinkels werd op 29 september 1942 geboren in een Hoensbroeks mijnwerkersgezin en stierf op 16 augustus 1977 te Nijmegen, zittend aan zijn bureau boven een te vertalen tekst. P.H.H.H., zoals hij zichzelf placht aan te duiden, was een uitzonderlijk begaafd schrijver. De dichtbundel Bosch & Bruegel (1968) is daarvan een bewijs. In een duizelingwekkende mix van … [Lees meer...] overPé Hawinkels
De vrouw in de kelder: een reisverslag
Vooralsnog (ik noteer dit begin van dit bericht als ik met het lezen van De vrouw in de kelder van Emy Koopman tot pagina 52 gevorderd ben) lijkt de schrijver er via de vertelster van het verhaal zeer goed in te slagen om te ontsnappen aan mijn niet geringe afkeer van ik-vertellingen. Zelfs het uitgangspunt van de vertelling, dat nogal doorsnee of ouderwets is (een mens trekt … [Lees meer...] overDe vrouw in de kelder: een reisverslag
O rijkdom van het onvoltooide – J.H. Leopold herdacht
Op 21 juni a.s. is het honderd jaar geleden dat J.H. Leopold (1865-1925), een van onze grootste dichters, overleed. Die dag organiseert Donner i.s.m. de Historische Uitgeverij van 14:00 – 16:30 uur een herdenkingsbijeenkomst. Met medewerking van: Dick van Halsema, Marjoleine de Vos, Willem Jan Otten, Myrte Leffring, Rien Vroegindeweij, Anneke Brassinga, Lans Stroeve, Peter … [Lees meer...] overO rijkdom van het onvoltooide – J.H. Leopold herdacht
Ongecensureerd Jan Wolkers
Het onlangs verschenen Dagboek 1968 (De Bezige Bij) van Jan Wolkers brengt behalve de geëngageerde en gedreven schrijver en beeldend kunstenaar, vooral de seksbeluste oermens die hij ook is in beeld. Bijna dagelijks worden de standjes beschreven, het neuken en klaarkomen. Het jaar speelt zich af tegen het decor van demonstraties tegen de Vietnam-oorlog, Jazz-optredens, … [Lees meer...] overOngecensureerd Jan Wolkers
Zonnestraaltjes in een kistje
Verliefde brieven in tijden van het fascisme "Je brieven zullen als zonnestralen schijnen in mijn leven." Zo schreef de jonge Italiaanse Ada Magnina in januari 1934 aan Eduard Bakker, een Nederlandse zeeman die zij enkele maanden eerder had ontmoet in de Esperanto-club van Genua in Italië. De zin, neergeschreven in een elegant, bijna kalligrafisch handschrift, springt … [Lees meer...] overZonnestraaltjes in een kistje
Poëzie ontstaat niet alleen aan de schrijftafel
Over Een nieuw geluid door Gillis Dorleijn en Wiljan van den Akker Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen: Een nieuw geluid is een monumentale poëziegeschiedenis, een standaardwerk. De moderne Nederlandse poëzie van 1900 tot 1940 is nooit zo uitgebreid en systematisch beschreven: Wiljan van den Akker en Gillis Dorleijn deden dat in 1267 bladzijden. Ze hebben er … [Lees meer...] overPoëzie ontstaat niet alleen aan de schrijftafel
Conflict en geluk bij drs. P
Drs. P is geen sombere schrijver. Hier en daar is er zelfs humor in zijn werk te vinden. Maar het belangrijkste kenmerk is dat in de arena van het lied de dichter-zanger een sierlijke strijd levert met het rijm. We hebben natuurlijk alleen weet van partijen die Drs. P gewonnen heeft. Het lijkt zelfs onvoorstelbaar dat hij ooit een keer het onderspit heeft gedolven. De zwaarste … [Lees meer...] overConflict en geluk bij drs. P
Verschijnt: De bestsellermachine
Bestsellers in Nederland, van 1900 tot nu Op 6 juni verschijnt bij Amsterdam University Press: Erica van Boven, De bestsellermachine Bestsellers zijn de boeken die iedereen op hetzelfde moment wil lezen. De typische bestseller ligt in grote stapels bij de boekhandel, wordt vandaag massaal gekocht en gelezen, is even het gesprek van de dag en maakt dan weer plaats voor … [Lees meer...] overVerschijnt: De bestsellermachine
De Dolomiti van Dino Buzzati
In Nederland is een overleden schrijver, hoe beroemd ook, snel vergeten. Het werk wordt, misschien op één bestseller na, niet meer gelezen. In Italië is het oeuvre van Dino Buzzati (1906-1972) nog volop in de boekhandel aanwezig. Zeker in zijn geboortestad Belluno in het noorden van Veneto, waar ik voor enkele weken neerstreek, in de sporen van de schrijver. Het wielrennen … [Lees meer...] overDe Dolomiti van Dino Buzzati
