Vacature: twee voltijds postdoctorale medewerkers ‘Herziening Algemene Nederlandse Spraakkunst’, Leiden University Centre for Linguistics (LUCL) en Universiteit Gent, vakgroep taalkunde Zowel aan het Leiden University Centre for Linguistics (LUCL) als aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent is er een vacature voor een postdoctoraal onderzoeker (1fte, 2 jaar) … [Lees meer...] overVacature post-doc ANS-project
taalkunde
Hinderrijk
door Jan StroopBlijkbaar is ’t aan de aandacht van de lexicofielen ontsnapt, ’t woord waarmee ProRail zijn beleid voor ’t komende jaar typeerde: hinderrijk. ’t Stond in een kop in de Volkskrant van 15 oktober j.l.: “ProRail voorziet 'hinderrijk' jaar voor reizigers”. In ’t artikel werd de hinder gespecificeerd: "De ingrijpende werkzaamheden bij het belangrijkste spoorknooppunt … [Lees meer...] overHinderrijk
Stom Dictee der Nederlandse taal, met fouten bovendien
Door Johan De Schryver(gepensioneerd docent Nederlands, KU Leuven)Meer dan dertig jaar heb ik in het Vlaamse hoger talenonderwijs (vertalers-tolken, nu toegepaste taalkunde) als docent Nederlands onder meer een spellingvak gegeven en ik ben auteur van een paar spellingboeken. Als ik nu ergens het heen-en-weer van krijg, is het wel van het zogenaamde Groot Dictee der Nederlandse … [Lees meer...] overStom Dictee der Nederlandse taal, met fouten bovendien
Een verplichte of ongemakkelijke stilte
Door Lucas SeurenIn de jaren 70 liet een aantal sociologen zien dat gesprekken verlopen volgens een zeker stramien; er is een systematiek voor beurtwisseling waar gespreksdeelnemers gebruik van maken. Veelal zorgt dit systeem ervoor dat gesprekken vrij soepel verlopen: overlap tussen twee beurten is minimaal en pauzes tussen twee beurten duren vaak niet langer dan 100 … [Lees meer...] overEen verplichte of ongemakkelijke stilte
Horst aan de Maas
Door Leonie CornipsAls onderzoekers zien we vooral de Randstad als de kosmopolitische plek waar veel nieuwkomers zich vestigen, maar niets is minder waar. Horst aan de Maas staat bekend om grote aantallen Polen die er tijdelijk of permanent wonen en merendeels in de tuinbouw werken. Deze gemeente herbergt volgens het CBS het hoogste aandeel Poolse migranten van Limburg, … [Lees meer...] overHorst aan de Maas
Redden Marokkanen de Nederlandse dialecten?
Door Marc van OostendorpVoor mijn zondagochtendminicollege sprak ik deze week met mijn collega Frans Hinskens, die dit jaar het nieuwjaarsgeschenkje van het Meertens Instituut schreef: Wijdvertakte wortels. Frans legt onder andere uit in welk opzicht Turkse en Marokkaanse jongeren het traditionele dialect behouden. In hun taal vind je er soms meer van terug dan in die van hun … [Lees meer...] overRedden Marokkanen de Nederlandse dialecten?
Worstelen met onbekende woorden in het Groot Dictee
Door Maartje LindhoutSchrijvende pers, dat was ik. De zaal waarin ik moest wachten nadat ik me had gemeld bij de balie druppelde langzaam vol met allerlei mensen die ik zou moeten kennen van de Nederlandse of Vlaamse televisie. Uit het ruime aanbod drankjes koos ik een glas versgeperste sinaasappelsap en ik ging aan een tafel zitten om nog eens op mijn laptop te kijken wie er … [Lees meer...] overWorstelen met onbekende woorden in het Groot Dictee
Interrogating the ‘Germanic’: a category and its use in Late Antiquity and the Early Middle Ages
To be held at the University of York, 14-15 May 2016This two-day conference is on the use of the categorical term ‘Germanic’ – frequently used as a linguistic category, ethnonym, or descriptive identifier for a range of forms of cultural and literary material. Frequently, the term is applied to peoples, languages, and material culture found in non-Roman north-western and … [Lees meer...] overInterrogating the ‘Germanic’: a category and its use in Late Antiquity and the Early Middle Ages
Me moeder en me pa in de 17e eeuw
Door Sylvia WijsmanHet meest irritante woord van het jaar 2015 is het woord me, volgens een onderzoek van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL). Het woord me kreeg 30% van de 25.000 stemmen. Het is niet het woord zelf dat mensen de kriebels bezorgt, maar het verkeerde gebruik ervan. Me is namelijk een persoonlijk voornaamwoord, maar het wordt soms als bezittelijk … [Lees meer...] overMe moeder en me pa in de 17e eeuw
Taalportaal online
Begin februari wordt hij officieel gepresenteerd, maar sinds vandaag staat de eerste versie van het Taalportaal – de grote Engelstalige beschrijving van de fonologie, morfologie en syntaxis van het Nederlands, Fries en Afrikaans – online. … [Lees meer...] overTaalportaal online
Taal op de tv
Door Marc van OostendorpMisschien heb ik de verkeerde vrienden, maar ik ken helemaal niemand die het Groot Dictee der Nederlandse Taal een leuk programma vindt.Ik heb het zelf één keer gezien. Wat is dat programma saai! Eindeloos lang worden allerlei bizarre zinnen herhaald. En nu in stukjes. Eindeloos lang. Worden allerlei. Bizarre zinnen herhaald.Eindeloos lang worden … [Lees meer...] overTaal op de tv
Vacature docent Nederlandse taalkunde, Praag
Praag, Tsjechiё (deadline: 6 januari 2016)De Karelsuniversiteit in Praag, Faculteit der Letteren, heeft een vacature op de afdeling Neerlandistiek (Instituut van Germaanse studies).Het gaat om een docent Nederlandse linguïstiek voor 20 uur per week.Vereist zijn een voltooide masterstudie, een voltooid promotieonderzoek in de taalkundige richting (eventueel een de … [Lees meer...] overVacature docent Nederlandse taalkunde, Praag
Etymologie: struweel
Door Michiel de Vaanstruweel zn. o. ‘struikgewas’Mnl. struweel (ca. 1440, Glossarium Harlemense) ‘boomstronk’; struvellen, struyvellen (1477, Teuthonista), struuellen (15e e.), strauelen (Des Coninx Summe, 1410–1430), strevelen, strevellen (Bartholomeus Engelsman, 1485) ‘struiken, struikgewas’. … [Lees meer...] overEtymologie: struweel
Klank van het jaar 2015: de w
Door Marc van OostendorpOei oei oei, wat was het spannend! Sommige deelnemers aan de Dag van de Fonetiek 2015 in Utrecht hielden het als het ware niet meer. Maar uiteindelijk kwam er wel degelijk een heuse winnaar uit de bus: de w wordt de klank van het jaar 2015!Dat is te danken aan de Amsterdamse hoogleraar Paul Boersma, die zijn key note aan de klank gewijd had en … [Lees meer...] overKlank van het jaar 2015: de w
Taal is taal (3)
Door Jan RenkemaDeze serie gaat over een verzameling uitdrukkingen als: Op is op. Het is zo omdat het zo is. Wat geweest is, is geweest. Deze zijn te herleiden tot de formule X = X. Schijnbaar nietszeggend, maar toch wordt er iets gecommuniceerd. In de vorige afleveringen is een categorisering voorgesteld, en zijn suggesties gegeven voor mede-verzamelaars. Nu verder over de … [Lees meer...] overTaal is taal (3)
Een kind leert taal, maar ik weet niet wie
Door Marc van OostendorpDe volgende zin kunnen jullie best begrijpen, tenminste als jullie ouder zijn dan vier:Iemand tekent een bloem, maar ik zie niet wie.Toch zit die zin nog behoorlijk ingewikkeld in elkaar. In de tweede zin is namelijk duidelijk iets weggelaten: zonder context kun je niet zeggen 'Ik zie niet wie'. In deze context kan het wel omdat je als het ware in je … [Lees meer...] overEen kind leert taal, maar ik weet niet wie
We moeten ons best doen om tot allebei de culturen van C.P. Snow te behoren
Door Marc van OostendorpRoman JakobsonJohn R. ('Haj') Ross is misschien wel een van de origineelste taalkundigen die er zijn. Hij schreef in 1967 een proefschrift bij zijn beroemde voorganger Chomsky, maar ontwikkelde zich daarna in allerlei grillige eigen richtingen die al snel weinig meer met Chomsky te maken hadden. Een eigen school heeft hij geloof ik niet, maar wel wordt … [Lees meer...] overWe moeten ons best doen om tot allebei de culturen van C.P. Snow te behoren
Sleutel
Door Marc van OostendorpIn mijn zondagochtendminicollege van vandaag bespreek ik de uitspraak van 'sleutel' in Nederlandse dialecten. Waarom zegt men zowel in het noordoosten als het zuidwesten 'sleudel'? En waarom zegt men in sommige gebieden 'slotel' en in andere 'sletel'? … [Lees meer...] overSleutel
Afrikaanse woord van die jaar 2015
Door Jana LutherNá 21 jaar van demokrasie word die Reënboognasie se vrygeborenes vanjaar mondig. In 1994 het ouers gedroom van ’n rooskleurige toekoms vir hierdie kinders, maar vandag lyk die prentjie dalk anders. Wat ons opgeval het, is dat baie van vanjaar se kandidate vir LitNet se Afrikaanse woord van die jaar van die een of ander misnoeë getuig. Gelukkig is daar darem ook … [Lees meer...] overAfrikaanse woord van die jaar 2015
Lachen is de norm
Door Lucas SeurenEnkele weken terug kondigde Tempo Team aan dat uit eigen onderzoek was gebleken dat ongeveer een derde van de werknemers lacht om grappen van de baas, ook wanneer die baas niet grappig is. Nou is die bevinding op zichzelf niet heel interessant wat mij betreft, maar wat er onder het oppervlak speelt wel. De mensen die Tempo Team had ondervraagd, waren zich dus … [Lees meer...] overLachen is de norm
Etymologie: ondeugend
Door Michiel de Vaanondeugend bn. ‘ongehoorzaam’Middelnederlands ondoghende [spreek uit als ondeugende] heren ‘deugdeloze heren’ (ca. 1400, Willem van Hildegaersberch), Vroegnieuwnederlands ondeugend ‘ondeugdelijk’: overmids dat zij tvolc van dien lande ooc ondueghende ende ombequame vonden ter oorloghen ‘aangezien ze de bewoners van dat land ook ondeugdelijk en onbekwaam … [Lees meer...] overEtymologie: ondeugend
Taal is taal (2)
Door Jan RenkemaElke(?) taal kent uitingen van het type X=X: Genoeg is genoeg. Op is op. In aflevering 1 is een indeling voorgesteld met vijf hoofdcategorieën en enkele onderverdelingen:1 X = X … [Lees meer...] overTaal is taal (2)
Irritantste woord van het jaar?
Door Robert ChamalaunEergisteren maakte het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) bekend dat de verkiezing voor het irritantste woord van het jaar gewonnen is door het foutief gebruik van het woord me. 30 procent van de 25.000 stemmen ging naar meen daarmee is het woord de overtuigende verliezer van dit jaar. Dit nieuws is opgepikt door diverse media en in vrijwel alle … [Lees meer...] overIrritantste woord van het jaar?
De biefstukken zijn voor de helft voor driekwart gaar
Door Marc van OostendorpStel dat iemand je vertelt dat 'de biefstukken voor de helft gaar' zijn, dan weet je nog steeds niet veel. Althans, de zin kan minstens twee dingen betekenen: we hebben laten we zeggen 10 biefstukken, en daarvan is de helft gaar. Of alle tien biefstukken hebben de helft van de tijd in de pan gezeten die nodig zou zijn om echt gaar te zijn.Toegegeven, het … [Lees meer...] overDe biefstukken zijn voor de helft voor driekwart gaar
Nederlandse woordenschat
Door Leonie CornipsLopen basisschoolleerlingen die in Limburg van huis uit dialect spreken achter in hun kennis van de Nederlandse woordenschat vergeleken met hun eentalig Nederlands sprekende leeftijdgenootjes? Dankzij verschillende subsidies en samenwerking met Elma Blom van de Universiteit Utrecht proberen we (met Kirsten van den Heuij en Ryanne Francot) deze vraag te … [Lees meer...] overNederlandse woordenschat
