Een zomerquiz Wie studie wil maken van Nederlandstalige toneelstukken uit voorbije eeuwen hoeft al lang niet meer stad en land af te reizen om exemplaren ervan in (universiteits)bibliotheken op te vragen. Zo zijn via Google Books talrijke gedigitaliseerde tragedies, blijspelen en kluchten gemakkelijk online te raadplegen. Nog prettiger voor onderzoekers is de Digitale … [Lees meer...] overDe voortreffelicke Ceneton, ofte ’t gheluckigh tooneelspeelen
toneel
Mariken 2023
Wat heb ik woensdagavond veel plezier beleefd aan de uitvoering van ‘Mariken van Nieumeghen’, voor een volle toneelzaal op de campus, door de SVN, de studentenvereniging Nederlands uit Nijmegen! Een echt mirakel heb ik altijd de snelle opkomst van ‘Mariken’ als canonieke tekst gevonden. De ‘Mariken van Nieumeghen’, zoals wij haar kennen van de schooledities, is gebaseerd op … [Lees meer...] overMariken 2023
2 juli 2023: De Klucht van de Moetwilligen Boots-Gesel
Op zondagmiddag 2 juli organiseert Theatergroep De Kale een leesvoorstelling van de Klucht van den Moetwilligen Boots-gesel van Jacob Sammers. Jacob Sammers was vanaf 1652 toneelspeler aan de Amsterdamse Schouwburg. Later reisde hij met zijn eigen gezelschap met veel succes door Europa en speelde onder andere in Danzig en Stockholm. Zijn Klucht van de … [Lees meer...] over2 juli 2023: De Klucht van de Moetwilligen Boots-Gesel
Narratief getouwtrek op een minimalistisch toneel
Een lijn van vier actrices (Nora Korfker, Maria Marbus, Amy Rombout, Aniek Venhoeven). Elk van hen keek een andere, willekeurige richting op. Elk droeg hetzelfde: zwart shirt, zwarte broek, zwarte schoenen. Elk hield de armen fatsoenlijk achter de rug. Dat was alles waaruit de enscenering van Inge-Vera Lipsius’ tweede toneelstuk Quad Loop bestond. Meer bleek niet nodig, want … [Lees meer...] overNarratief getouwtrek op een minimalistisch toneel
Vacature technisch onderzoeksassistent voor project over vroegmoderne komedies
Het FWO-project ‘Vensters van verlangen: De verbeelding van consumptie in de komedie van de Lage Landen (1650-1725)’ biedt een positie aan voor een technisch onderzoeksassistent (tenminste Bachelordiploma) voor 1 jaar voltijds of 2 jaar halftijds aan de Universiteit Gent. Het onderzoeksproject wordt uitgevoerd aan de UGent (letterkunde) en de ULB (theaterwetenschap). De … [Lees meer...] overVacature technisch onderzoeksassistent voor project over vroegmoderne komedies
Toi toi toi: met weinig taalkennis deelnemen aan een Nederlands toneelstuk!
Als een van de twee universiteiten in het Verenigd Koninkrijk waar je Nederlands kunt studeren, wist ik al dat mijn ervaring van het studeren van Nederlands wel uniek zou zijn. En ik had gelijk! Vorig jaar (nadat ik Nederlands voor slechts twaalf weken had gestudeerd…) heb ik beslist om aan een Nederlands-Engels toneelstuk deel te nemen. Het leek me een goede uitdaging om uit … [Lees meer...] overToi toi toi: met weinig taalkennis deelnemen aan een Nederlands toneelstuk!
16 maart 2023: Bredero en Shakespeare samen op het toneel
(Persbericht Universiteit van Amsterdam) Binnenkort worden twee beroemde zeventiende-eeuwse toneelstukken voor het eerst in de geschiedenis samen opgevoerd; één in het Nederlands en één in het Engels. De unieke voorstelling The Miller + The King, die op 16 maart 2023 plaatsvindt in CC Amstel, is een initiatief van de UvA en Princeton University (VS). ‘Tussen de ontwikkeling … [Lees meer...] over16 maart 2023: Bredero en Shakespeare samen op het toneel
Zelden heb ik zo’n indringend stuk gezien
Van de koele meren des doods wordt gespeeld in Den Haag Van de koele meren des doods is pittig. Qua taal, thematiek en drama. Geen boek om 1-2-3 doorheen te scrollen. Een kolfje naar de hand van regisseur Manon Barthels om dit beeldschone werk te vertalen naar de wereld van anno nu. Met drie topacteurs – Bob Schwarze, Sijtze van der Meer en Amy van der Weerden die de … [Lees meer...] overZelden heb ik zo’n indringend stuk gezien
De aangrijpendste uitvoering van de Gijsbreght aller tijden
5 december 1943: Fons Rademakers speelt Gijsbreght van Aemstel in een Zwitsers vluchtelingenkamp Het is op het eerste gezicht een weinig opzienbarende foto. Een zwartgeklede jongeman staat met geheven armen op een eenvoudig podium, in het zwakke licht van een gloeilamp. Zijn houding en mimiek impliceren de aanwezigheid van een publiek achter de fotograaf. Het beeld wordt … [Lees meer...] overDe aangrijpendste uitvoering van de Gijsbreght aller tijden
Theater Kwast bereikt mijlpaal met Gijsbreght van Aemstel
Persbericht Theater Kwast Van 1641 tot 1968 opende de Amsterdamse stadsschouwburg het nieuwe jaar vast met Joost van den Vondels Gijsbreght van Aemstel; de langstlopende lopende theatertraditie ter wereld, waar geen West-end record aan kan tippen. In 2018 blies Theater Kwast deze Nieuwjaarstraditie nieuw leven in op de plek waar het stuk in 1638 in première ging, in de … [Lees meer...] overTheater Kwast bereikt mijlpaal met Gijsbreght van Aemstel
13 en 14 januari 2023: Naar een nieuwe geschiedenis van het Nederlandse toneel uit Middeleeuwen en rederijkerstijd
Colloquium te houden in de Bibliotheek van Zeeland, Kousteensedijk 7, 4331 JE Middelburg, in samenwerking met University College Roosevelt van de Universiteit Utrecht en de Bibliotheek van Zeeland Programma 13 januari – middagsessie 13.00-14.00 Inschrijving; koffie, thee, water 14.00-14.15 Welkom en opzet van de nieuwe … [Lees meer...] over13 en 14 januari 2023: Naar een nieuwe geschiedenis van het Nederlandse toneel uit Middeleeuwen en rederijkerstijd
Zorgvuldig gecomponeerde chaos
Er zijn weinig auteurs die zich in hun werk zo met één wereldvisie bezighouden als Willem Frederik Hermans. Of je nou Nooit meer slapen, De donkere kamer van Damokles of Ik heb altijd gelijk leest, altijd merk je hoe zijn personages een geheel eigen logica op de wereld projecteren. Ze creëren een werkelijkheid waarin ze hun bestaan gerechtvaardigd zien. Maar ook al denken we, … [Lees meer...] overZorgvuldig gecomponeerde chaos
6 januari – 8 januari 2023: Gijsbreght van Aemstel
Ruim 380 jaar al trekt deze kaskraker van Joost van den Vondel volle zalen en spreekt het verhaal van de mythische heer van Amsterdam, die op kerstnacht zijn stad probeert te beschermen tegen Kennemers en de Haarlemmers tot de verbeelding. Een treurspel dat generaties aan het denken heeft gezet over noodlot, voor- en tegenspoed en het kiezen tussen liefde en plicht, eigen of … [Lees meer...] over6 januari – 8 januari 2023: Gijsbreght van Aemstel
‘Maer deze maeght gaet al de mans te boven’
Een ideale klassieke tragedie is Sofocles’ Koning Oedipus. Vondel vertaalt dit spel in 1660, en in de opdracht aan Joan Huydecoper schrijft hij: ‘Aristoteles, in zijn tooneelonderwijs, voert het in, als een voorbeelt, waer in de twee hoofdcieraden, herkennis en staetveranderinge, krachtigh uitschijnen.’ In een aristotelische tragedie treedt een held op met wie het publiek zich … [Lees meer...] over‘Maer deze maeght gaet al de mans te boven’
Louis Paul Boon leent zich niet voor volksverheffing
Toen ik samen met Ellen Deckwitz (u kent haar ongetwijfeld) Nederlands studeerde in Groningen - toch best alweer even geleden - bedachten we dat het maar weer eens tijd was om de Nederlandse toneelklassiekers op te gaan voeren. Hoewel het voor een student gauw zoeken is naar gelegitimeerde manieren om bij elkaar te komen, even ‘iets’ te ondernemen, om vervolgens en vooral op … [Lees meer...] overLouis Paul Boon leent zich niet voor volksverheffing
Saul vallt en David klimmt bij de Catharinisten van Aalst
Op 11 en 12 juni vieren de Catharinisten in Aalst het zeshonderdjarig bestaan van hun toneelvereniging, voorheen rederijkerskamer. En aan het filmpje waarin zij de activiteiten bij dit imposante jubileum aankondigen te zien ontbreekt het de zeshonderdjarige niet aan humor en energie. Er is een congres, een feestelijke bijeenkomst met theateroptredens, een tentoonstelling in … [Lees meer...] overSaul vallt en David klimmt bij de Catharinisten van Aalst
Vertalingen waren publiekstrekkers
Gemeten naar de hoeveelheid opvoeringen in de Amsterdamse Schouwburg was niet Joost van de Vondel de succesvolste zeventiende-eeuwse toneelauteur, maar de Spanjaard Lope de Vega. Dat inzicht hebben we te danken aan de digitale database ONSTAGE, in de afgelopen jaren ontwikkeld aan de Universiteit van Amsterdam door Frans Blom en collega’s. In ONSTAGE zijn de archieven van de … [Lees meer...] overVertalingen waren publiekstrekkers
Van Podium naar Paperback
Op 1 juni 1522, precies 500 jaar geleden, werd Dirck Volkertszoon Coornhert geboren. De rederijker drukt zijn stempel in de Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis onder andere met vertalingen, gedichten, liederen en toneelteksten. Met Coornherts toneel is iets opvallends aan de hand: er zit veel tijd tussen het ontstaan van de tekst, en de verschijning hiervan in druk. … [Lees meer...] overVan Podium naar Paperback
Vrouwen op het toneel. Over archetypes, actrices en actualiteit
Naar aanleiding van de publicatie van het boek 'Dramatische vrouwen. Een geschiedenis langs iconische theaterpersonages' (Uitgeverij Vrijdag) gaat auteur en theaterwetenschapper Laurens De Vos met diverse sprekers in gesprek over vrouwen op het toneel, vroeger en nu, als personage en als actrice. … [Lees meer...] overVrouwen op het toneel. Over archetypes, actrices en actualiteit
Vermomde schrijver opgespoord
In 1774 werd in opdracht van het Leidse dichtgenootschap Kunst Wordt Door Arbeid Verkreegen een toneelstuk geschreven, getiteld Het feestvierend Leyden. Dit eeuwspel zou worden opgevoerd tijdens de 3 oktober-viering ter gelegenheid van 200 jaar Leidens ontzet. Doordat zulke toneelstukken vaak uit naam van het genootschap werden gepubliceerd en een auteursnaam dus ontbreekt, is … [Lees meer...] overVermomde schrijver opgespoord
Een inleiding tot het vertalen van toneelteksten door Maaike van Rijn
Wat is er bijzonder aan het vertalen van toneel? En wat moet je weten over de theaterwereld, voor en achter de schermen, als je als toneelvertaler zou willen beginnen? Deze lezing werd in samenwerking met Maaike van Rijn opgenomen door het ELV in het kader van de online cursussen 2021. Over de spreker Maaike van Rijn studeerde Engelse en Nederlandse taal- en letterkunde … [Lees meer...] overEen inleiding tot het vertalen van toneelteksten door Maaike van Rijn
Extra loon voor je eigen kostuum
Het aardigst van het boekje Gouden diva's van Olga van Marion is misschien de nadruk op de methode. Het boekje, met als ondertitel 'De eerste Nederlandse actrices en hun sporen in de literatuur' is een uitwerking van de Bert van Selm-lezing die ze eerder dit jaar gaf. Het gaat om die sporen: heel veel is er niet bekend over de eerste vrouwen die, in de zeventiende eeuw, aan het … [Lees meer...] overExtra loon voor je eigen kostuum
Lauwerboom: een podcast over Peeter Heyns
Op een regenachtige dag in december, 2019, reisde ik naar Antwerpen om daar in de archieven van museum Plantin-Moretus te gaan zoeken naar een startpunt voor een onderzoek. Ik zat in het tweede jaar van mijn studie Nederlandse Taal en Cultuur en had me opgegeven voor het Honoursprogramma van de Radboud Universiteit. Ik was vastbesloten om een interessant onderzoek uit te voeren … [Lees meer...] overLauwerboom: een podcast over Peeter Heyns
Drama in de Ridderzaal
In de Ridderzaal van het Muiderslot heeft zich flink wat drama afgespeeld: geen spannende riddergevechten, maar wel intense toneelstukken. Vandaag staan de schijnwerpers dan ook op de bühne van het kasteel. Liggend en zittend vertelt theaterman Imre Bésanger over de schoonheid en perikelen van de theaterstukken die hier al honderden jaren worden gespeeld. Hoe brengt Imre deze … [Lees meer...] overDrama in de Ridderzaal
De retoriek van de toneelschrijver
Muziek en theater gaan sinds de Oudheid hand in hand: van historie en pastorale tot opera en musical. Maar wat doet muziek precies met een toneelschrijver, op en naast de bühne? Bekroond Belgisch auteur en weergaloos performer Tom Lanoye vertelt over zijn schrijfwerk en klankenwereld, jazz inbegrepen! … [Lees meer...] overDe retoriek van de toneelschrijver
