Verwarwoordenboek vervolg (205) depressief / neerslachtig De woorden worden door elkaar gebruikt, maar er is wel een verschil. … [Lees meer...] overdepressief / neerslachtig
Artikel
Help Zacht Lawijd in stand te houden
Beste vrienden en sympathisanten van Zacht Lawijd (literair-historisch tijdschrift, in samenwerking met het Letterenhuis Antwerpen en het Literatuurmuseum Den Haag),Tot onze verbazing en verontwaardiging liet Literatuur Vlaanderen ons op 17 december 2020 weten dat ons tijdschrift in 2021 helemaal geen subsidies meer krijgt. Uiteraard hebben we tegen die … [Lees meer...] overHelp Zacht Lawijd in stand te houden
Waar komt Gabriël vandaan?
Een onbekende gast in Mariken van Nieumeghen Door Jos Joosten Deze week corrigeerde ik de slotpapers van studenten na een werkcollege over Mariken van Nieumeghen. Eén van hen beëindigde de inleidende samenvatting van het verhaal met de vaststelling dat God ‘de aartsengel Gabriel’ stuurde om de ijzeren ringen om de hals en armen van Mariken (die de paus ter boetedoening … [Lees meer...] overWaar komt Gabriël vandaan?
Opgekropt
Door Maartje Steuten Als berucht taalfundamentalist heb ik geleerd om mild te zijn. Hoeveel taal- en stijlfouten er dagelijks ook de revue passeren, ik probeer te leren om er niet elke keer op aan te slaan. Het komt betweterig over én het leidt af van de inhoud van de boodschap, die belangrijker is. Het fenomeen taalverandering moet ik als taalfundamentalist immers met open … [Lees meer...] overOpgekropt
Met frisse studenten behandelde hij graag fragmenten van oude zangers
Pronomina in de lyriek (12: Piet Gerbrandy) Door Marc van Oostendorp Het is een trend in de Nederlandse poëzie van dit moment: gedichten hebben lange titels, bijna langer dan de tekst van het gedicht zelf. "Als ik mij omdraai bent u weg en daarmee ben ik zelf verdwenen dus liever draai ik mij niet om", staat er boven een gedicht in de laatste bundel van Alfred Schaffer … [Lees meer...] overMet frisse studenten behandelde hij graag fragmenten van oude zangers
Sandro van der Leeuw leest Marieke Lucas Rijneveld
Het verblijf (dag 132) Sandro van der Leeuw is schrijver en kunstenaar. Marieke Lucas Rijneveld (1991) is dichter en schrijver. Haar debuutroman De avond is ongemak is vertaald in onder andere het Duits, Italiaans, Spaans, Frans en Engels. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door … [Lees meer...] overSandro van der Leeuw leest Marieke Lucas Rijneveld
Fabels en feiten over de tussen-en in samenstellingen (2): de betekenis
Door Arina Banga, Esther Hanssen en Anneke Neijt Spellingrebel Trouw heeft per 1 januari na vijftien jaar ‘witte’ spelling toch de officiële ‘groene’ spelling geaccepteerd. Hoewel wit en groen voor de meeste spellingkwesties nauwelijks van elkaar verschillen, lopen ze uiteen voor onder meer samenstellingen, woorden als pannenkoek en aardbeienjam. Tijd om de balans op te … [Lees meer...] overFabels en feiten over de tussen-en in samenstellingen (2): de betekenis
Over kannibalen verhalen
Het fenomeen kannibalisme kan teruggevonden worden in alle soorten volksverhalen: sprookjes, sagen, legenden, moppen en broodjeaapverhalen. Het onderwerp kannibalisme maakt indruk, maar in een grote database als de Nederlandse Volksverhalenbank met ruim 48.000 vertellingen, worden er uiteindelijk maar 61 gevonden – dat is 0,1%. Wat hebben de verhalen te vertellen over … [Lees meer...] overOver kannibalen verhalen
Die historie van Fortunatus borse : capittel [5]
Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [5]
Een schitterend lexicon: DiaMaNT
Door Roland de Bonth Wat is de overeenkomst tussen een adamant, een briljant en een juweel? Het antwoord op deze vraag is dat in het verleden diamant een synoniem was voor deze drie woorden. Kun je daar met één simpele zoekopdracht achterkomen? Jazeker, dat is mogelijk met DiaMaNT. … [Lees meer...] overEen schitterend lexicon: DiaMaNT
Geslacht is van belang
Voornamendrift 73 Door Gerrit Bloothooft [De Sociale Verzekeringsbank heeft haar website inmiddels aangepast en geeft voor 2020 toch de voornaamlijsten voor zowel jongens als meisjes] De Sociale Verzekeringsbank (SVB) heeft in januari de voornamen van 2020 gepubliceerd en maakt voor het eerst geen onderscheid tussen jongens- en meisjesnamen. Als reden noemt men dat … [Lees meer...] overGeslacht is van belang
Meer dan gedachteloos ontleden
Door Marc van Oostendorp Grammatica is een van de stiefkindjes van het onderwijs. Als je een enquête zou houden onder docenten of scholieren naar het meest gehate onderdeel van het lesprogramma Nederlands, is het waarschijnlijk dit. Wat ingewikkeld! En wat heb je er eigenlijk aan? … [Lees meer...] overMeer dan gedachteloos ontleden
Margriet Oostveen leest Diana Ozon
Het verblijf (dag 131) Margriet Oostveen is redacteur en columnist bij de Volkskrant. Diana Ozon (1959) is een Nederlandse dichteres. Haar laatste bundel is Zwerfzang (2016). Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie. … [Lees meer...] overMargriet Oostveen leest Diana Ozon
Vooraankondiging van het boek ‘Van bekkensnijders tot onderzoeksprogramma’s’
Dr. Pieter Breuker (* 1945), taalkundige, sporthistoricus en gelauwerd schrijver, houdt zich al vanaf de jaren ‘80 bezig met sporthistorisch onderzoek. Dit boek bevat een selectie van zijn tussen 2006-2020 verschenen artikelen op het gebied van vermaken en sporten in Nederland tot globaal 1920. … [Lees meer...] overVooraankondiging van het boek ‘Van bekkensnijders tot onderzoeksprogramma’s’
Top 20 van Nederlandstalige Protestalbums: 13. Eva van Manen, Politiek & liefde (2018/2020)
door Laurens Ham Wat is het toch dat we van vrouwelijke kunstenaars altijd een ‘hoofdstuk apart’ maken? Die rake aanduiding, die ik leen van Erica van Bovens proefschrift over de beoordeling van vrouwelijke schrijvers in de vroege 20e eeuw, werkt niet alleen goed om de literatuurgeschiedschrijving te karakteriseren, maar ook voor de manier waarop we over muzikanten … [Lees meer...] overTop 20 van Nederlandstalige Protestalbums: 13. Eva van Manen, Politiek & liefde (2018/2020)
Het raadsel van wij in het Cité-Duits
Door Marc van Oostendorp Het is een ijzeren wet: waar mensen bij elkaar komen, vermengen hun talen zich. Als dat langere tijd voortduurt, kan er uit dat voortdurend mengen een nieuwe taal ontstaan. Zoiets is gebeurd in (Belgisch) Limburg in de jaren dertig van de vorige eeuw, toen mannen van heinde en ver (denk: Italië of Tsjechië) kwamen om in de mijnen te werken. Met … [Lees meer...] overHet raadsel van wij in het Cité-Duits
Hoe een schilderij in taal tot leven kan komen
Als ik één recent taalkundig proefschrift zou moeten aanraden aan een neerlandicus die eigenlijk meer geïnteresseerd is in literatuur, zou het Bringing Stories to Life zijn, dat Thijs Trompenaars vorige week in Nijmegen verdedigde – nota bene niet eens bij Nederlands, maar bij Taalwetenschap (zijn promotor was Helen de Hoop). Zoals uit de titel al een beetje blijkt, gaat het … [Lees meer...] overHoe een schilderij in taal tot leven kan komen
Maartje Zijnge leest Annet Schaap
Het verblijf (dag 130) Maartje Zijnge is moeder van vier zoons en vakdidacticus in de lerarenopleiding Nederlands op Fontys in Tilburg. Annet Schaap (1965) schreef met Lampje (2017) een moderne jeugdklassieker die ze ook zelf illustreerde en waarvoor ze alle prijzen kreeg die je met een jeugdboek kunt winnen. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel … [Lees meer...] overMaartje Zijnge leest Annet Schaap
Die historie van Fortunatus borse : capittel [4]
Een nieuwe historie van Fortunatus borse ende van sijnen wunschhoet, seer playsant om lesen ende leerende hoe een jonck geselle hem heusschelijck houden sal met woorden ende met wercken, by hooghe, by leeghe, onder vrienden ende onder vremde, binnen slants ende buyten slants, met reysen, met coopmanschappen doen, inden houwelijck ende in meer ander accidenten die den mensche … [Lees meer...] overDie historie van Fortunatus borse : capittel [4]
Uit: Willem Elsschot, Het dwaallicht (1946)
Door Frank Willaert In Het Dwaallicht van Willem Elsschot helpt diens alter ego Laarmans drie Afghaanse zeelieden op hun zoektocht door het Antwerpse Sint-Andrieskwartier naar de zakkennaaister Maria van Dam. De gids blijkt echter een dwaallicht te zijn, en de zoektocht strandt in een groezelig hotel dat de deftige naam Carlton draagt en uitgebaat wordt door een niet … [Lees meer...] overUit: Willem Elsschot, Het dwaallicht (1946)
‘Godsdienstige verdraagzaamheid’ (1861)
Jeugdverhalen over joden (128) Door Ewoud Sanders Auteur: Adriaan van der Hoop Juniorszoon (1827-1863) Ik schaam mij, dat ’k heb meêgedaan,Nu Meester ’t ons heeft doen verstaan,Hoe schandlijk door ons werd misdreven,Toen wij dien kleinen Jood, die pasVoor de eerste maal ter schole was,Door slaan en schelden deden beven. ’k Zag nooit den Meester nog zoo kwaad;‘Is ’t … [Lees meer...] over‘Godsdienstige verdraagzaamheid’ (1861)
Ton den Boon leest Ida Gerhardt
Ton den Boon is tangodanser, uitgever van kunstboeken en de Nederlandse hoofdredacteur van Van Dale. Ida Gerhardt (1905-1997) was lerares klassieke talen en dichteres van een klassiek oeuvre. Presentatie, format, productie, vogels en muziek: Michiel van de Weerthof. Het verblijf wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie. … [Lees meer...] overTon den Boon leest Ida Gerhardt
Gedicht: Drs. P • Winterdorp
Winterdorp Het is een dorpNiet ver van hierEen boerendorpAan een rivierHet is niet grootEn vrij obscuurMaar 't heeft een naamEn een bestuur … [Lees meer...] overGedicht: Drs. P • Winterdorp
Top 40 van de Gouden Eeuw – 13
Door Margot Kalse en Olga van Marion Sei tanto graziosa Lucelle met haer Spelinne Margriet. Margrietgen singt my eens mijn droevich treurich liedt Tgeen dat ick heb gemaackt gelijck ghy selfs wel siet, Ick sing mijn droefheyt, ick verbly mijn in mijn klachten Om te versoeten het verdrieten van mijn wachten: Op de Wijse: O schoonste Persoonage, &c … [Lees meer...] overTop 40 van de Gouden Eeuw – 13
Het Nederlandse lievelingswoord van de Duitsers is… gezellig
Door Gunther De Vogelaer, Ilona Riek, Janka Wagner Ter gelegenheid van z’n 25-jarige bestaan organiseerde het ‘Haus der Niederlande’ van de universiteit Münster (D) een verkiezing van het Nederlandse lievelingswoord van Duitstaligen. Na twee stemrondes met in totaal 249 deelnemers is de winnaar bekend: gezellig haalt het nipt van lieveheersbeestje, op ruime afstand gevolgd … [Lees meer...] overHet Nederlandse lievelingswoord van de Duitsers is… gezellig
