15 oktober verschijnt het nieuwe nummer van literair tijdschrift De Gids, met deze keer een themadeel over 'doe-het-zelf-design' en een dossier over Friedrich Hölderlin. … [Lees meer...] overVerschijning De Gids 2020/5: Doe-het-zelf-design
Artikel
Ton van Kalmthout nieuwe bijzonder hoogleraar Nederlandse letterkunde
Per 1 september is Ton van Kalmthout aangesteld als bijzonder hoogleraar Internationale uitwisseling van Nederlandse literatuur in historisch perspectief. Van Kalmthout, senior-onderzoeker literatuurgeschiedenis bij het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis van de KNAW, gaat ook doceren aan de Universiteit Leiden. … [Lees meer...] overTon van Kalmthout nieuwe bijzonder hoogleraar Nederlandse letterkunde
Van je buren moet je het hebben
door Ton van der Wouden Wij taalliefhebbers leven in gelukkige tijden. De jury voor de Taalboekenprijs 2020 kon dit jaar kiezen uit maar liefst zes inzendingen van hoge kwaliteit. Daar was echter geen enkel boek bij van een Belgisch auteur. Gelukkig wordt dat dubbel en dwars goedgemaakt met Buurtaal van de Vlaamse taalkundige Miet Ooms. Dit is mijns inziens het beste boek … [Lees meer...] overVan je buren moet je het hebben
Denken we in taal?
Is er een verschil tussen zinnen en gedachten? Een heleboel zinnen lijken gedachten uit te drukken, en als je bij jezelf naar binnen probeert te kijken als je denkt, kun je daar soms zinnen zien ronddartelen. Maar denken wij ook in taal? In ieder geval lijkt taal in een opzicht op denken: de creativiteit, die er vooral uit bestaat dat we eindeloos steeds weer nieuwe … [Lees meer...] overDenken we in taal?
Gedicht: Pol de Mont • Oktoberavond
Oktoberavond Een uitspansel van lood… Heel hoog, inktzwartetraag heendrijvende wolken; lager, bijde oneffen horizon, die van het Zuidenonmerkbaar glooiend naar het Noorden loopt,pikdonkre strepen op groenachtge grond,en — lager nog, de kimme rakend schier,een dunne, rode, helverlichte strook…Daaronder strekt, beeld van verlatenheiden armoe, zich een onafzienbre … [Lees meer...] overGedicht: Pol de Mont • Oktoberavond
eten / voedsel
Verwarwoordenboek Vervolg (188) eten / voedsel Er is een overlap in betekenis, maar er is ook een klein verschil. … [Lees meer...] overeten / voedsel
Een nieuwe vertaling van Vanden vos Reynaerde
Reynaert de Vos. Vertaling en nawoord René Broens. Amsterdam [Stichting Voetnoot] 2020, 202 p., geïll. € 23,00. Door Willem Kuiper Onlangs verscheen er een nieuwe vertaling in hedendaags Nederlands van Vanden vos Reynaerde. Niet zo maar een vertaling, maar een vertaling op rijm. Niet zo maar op rijm, maar een vertaling in los jambische viervoeters: … [Lees meer...] overEen nieuwe vertaling van Vanden vos Reynaerde
Nieuwe enquêtes Staat van het Nederlands online
Laat weten welke talen je in welke omstandigheden gebruikt en help het gebruik van Nederlands en tal van andere talen in kaart brengen in het onderzoek naar de Staat van het Nederlands. Ook na de Week van het Nederlands kan iedereen die Nederlands spreekt zijn of haar stem blijven laten horen. De nieuwe enquêtes voor het tweejaarlijkse onderzoek naar de Staat van het … [Lees meer...] overNieuwe enquêtes Staat van het Nederlands online
Engelmans Ambrosia
Door Peter J.I. Flaton Intussen zijn er de artikelen van: J. Boets, “Spiegelgebruik van de taal. ‘Is Vera Janacopoulo (sic) een muzikaal gedicht?”, in: Spiegel der letteren, jrg. 9 (1965-1966), 267-272; R.A. Cornets de Groot, “Wat nou? Is Vera Janacopoulos geen muzikaal gedicht?”, in: Kentering, jrg. 9, nr. 6 (nov-dec 1968), 5-7; P. Claes, “Jan Engelman, ‘Vera … [Lees meer...] overEngelmans Ambrosia
Neerlandistiek en de letterkundige neerlandistiek
Een van de charmante hebbelijkheden van moderne letterkundigen is dat ze 'neerlandici' zeggen als ze 'moderne letterkundigen' bedoelen. Ze weten wel dat wij taalkundigen en taalbeheersers en historisch letterkundigen ook bestaan, en natuurlijk willen ze zelfs erkennen dat wat wij doen ook zijn waarde heeft, maar met 'de neerlandici' bedoelen ze zichzelf. Wanneer collega Jos … [Lees meer...] overNeerlandistiek en de letterkundige neerlandistiek
Gedicht: Peter Knipmeijer • ma1/40x
Uit ma1/40x, de nieuwe bundel (uit de toekomst in toekomsttaal) van Peter Knipmeijer. jounes zeg da er ‘ne uur ispå die grensvlies between dag ó nachtó da juist da die meeste gebeurt: blauwis dadie tijd ó strange dadie lichtdie stroom o´er jounes steden. somewherei halfduister komt verborgen leven na buitenas ‘ne weduwe på ‘ne oud matras‘ne man die schrijft met … [Lees meer...] overGedicht: Peter Knipmeijer • ma1/40x
Wè neukt dè! De Database van de Zuidelijk-Nederlandse Dialecten (DSDD)
Door Roland de Bonth Mijn oma is in 1900 geboren in het Noord-Brabantse Haarsteeg en heeft een groot deel van haar leven in het nabijgelegen Nieuwkuijk gewoond. Ze is 32 jaar geleden overleden, maar ik kan me nog goed herinneren dat zij af en toe “wè neukt dè!” zei (wat neukt dat, ‘wat doet dat er toe’). Oma lachte er altijd wat ondeugend bij, want ze had heus wel door dat … [Lees meer...] overWè neukt dè! De Database van de Zuidelijk-Nederlandse Dialecten (DSDD)
Vacature: doctoraatsbursaal variatielinguïstiek en constructiegrammatica Universiteit Gent – deadline 22 oktober 2020
Aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent is er een vacature voor een 100% doctoraatsbursaal (m/v) op een onderzoeksproject met een gemengde constructiegrammaticale en variatielinguïstische insteek. De bedoeling is om patronen van variatie te onderzoeken in de mate waarin sprekers van het hedendaagse (Belgische en Nederlandse) Nederlands “creatieve” of “ongewone” … [Lees meer...] overVacature: doctoraatsbursaal variatielinguïstiek en constructiegrammatica Universiteit Gent – deadline 22 oktober 2020
Online tentoonstelling over het Nederlandse lied
Afgelopen voorjaar zou de tentoonstelling ‘Ruud de Wild, songbook. Reis langs de mooiste Nederlandse liedboeken’ feestelijk geopend worden in Huis van het Boek in Den Haag. De coronacrisis gooide echter roet in het eten. De tentoonstelling is voorlopig uitgesteld, maar er is nu wel een onlineversie te zien. In dit online songbook blader je door de rijke geschiedenis van het … [Lees meer...] overOnline tentoonstelling over het Nederlandse lied
Overigens verboden toegang
Er is wat mij betreft nauwelijks een prettigere weekendinvulling denkbaar dan het maken van een flinke wandeling in de natuur. Zo maakte ik enige tijd terug een wandeling op de Veluwe, meer precies in het natuurgebied Planken Wambuis. Dit gebied is vrij toegankelijk op wegen en paden, met uitzondering van het rustgebied. Om de bezoekers te herinneren aan deze regels heeft de … [Lees meer...] overOverigens verboden toegang
Verplicht leesplezier
Return of the verleden tijd van lijken „We gaan de verplichte lesstof wijzigen en leesplezier en leesmotivatie toevoegen aan het curriculum. (...) Het zorgt ervoor dat leesplezier wordt verankerd in de eindtermen, dan is het niet meer vrijblijvend.”(Arie Slob, in NRC gisterenavond) "Wouter!" bromde Sophie, de boomlange topambtenaar van OCW, verontrust. "Minister … [Lees meer...] overVerplicht leesplezier
15 eeuwen Nederlandse taal van Nicoline van der Sijs wint Taalboekenprijs 2020
De Taalboekenprijs 2020 is toegekend aan 15 eeuwen Nederlandse taal van etymologe en hoogleraar Historische taalkunde Nicoline van der Sijs. Ze ontving de prijs – 3000 euro en een oorkonde – op 10 oktober in de uitzending van De Taalstaat, uit handen van juryvoorzitter Nelleke Noordervliet. Het is de tweede keer dat deze taalboekenprijs is toegekend. 15 … [Lees meer...] over15 eeuwen Nederlandse taal van Nicoline van der Sijs wint Taalboekenprijs 2020
Gedicht: Klaas Jager • Zeg het een keer recht in mijn gezicht
Uit Dichtbrieven van een overzeese vriend, de nieuwe bundel van Klaas Jager. Zeg het een keer recht in mijn gezichtwat jij nu eigenlijk echt nog van mij wilt,een slepende vete als souvenir van vredehet vooruitzicht op geen van beide wellicht? of ambieer je vooral een verzekerde plaatseen goede baan, drie keer daags een maaleen bed met een onnozel lichaam langszijeen … [Lees meer...] overGedicht: Klaas Jager • Zeg het een keer recht in mijn gezicht
Tweedelige podcast: Saïdjah en Adinda
Ter gelegenheid van het 200e geboortejaar van Eduard Douwes Dekker, beter bekend als Multatuli, brengt het Feest der Poëzie naast een grote voorstelling in samenwerking met De Nieuwe Liefde te Amsterdam een tweedelige podcast over een ontroerend liefdesverhaal uit de Max Havelaar: Saïdjah en Adinda. In deze tweede en laatste aflevering staan we stil bij de muziek die dit … [Lees meer...] overTweedelige podcast: Saïdjah en Adinda
Manuscript van Max Havelaar lockdown-editie is af
Jacqueline Bel, hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde (Multatuli-leerstoel) aan de VU, laat het voltooide dikke manuscript van de Max Havelaar lockdown-editie zien. Het kan naar de binder. (Bekijk deze video op YouTube) … [Lees meer...] overManuscript van Max Havelaar lockdown-editie is af
Vernietiging & vernieuwing
Aansluitend op de nieuwe methode Kern Nederlands maakt Vlogboek video's met leestips bij de hoofdstukken literatuurgeschiedenis. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overVernietiging & vernieuwing
De Alphaman bestaat 5 jaar!
In de anglofone wereld zijn video’s met humoristische samenvattingen van oude verhalen in 2015 al een begrip. Historische Nederlandstalige letterkunde was zo’n lot helaas nog niet beschonken. Wie in 2015 online op Karel ende Elegast of Gijsbrecht van Aemstel zocht, vond ofwel filmpjes van schoolopdrachten, ofwel een diepgaande analyse van meer dan twintig minuten. Niet echt een … [Lees meer...] overDe Alphaman bestaat 5 jaar!
Sonnettengenerator
Door Bas Jongenelen In 1961, toen er nog geen internet bestond, maakte Raymond Queneau Cent mille milliards de poèmes, een boek met allerlei strookjes. Op ieder strookje stond een dichtregel, zodat je met die strookjes zelf je eigen Queneau-sonnetten kon maken. In 2017, toen internet al wel bestond, maakte Pieter Breman een Nederlandse sonnettengenerator. Onlangs ontwierp … [Lees meer...] overSonnettengenerator
Multatuli als taalkundige
‘Ik beweer, met terugzicht op deze en dergelyke beschouwingen, dat er geen dankbaarder vak van onderzoek is dan algemeene-taalkunde. (…) Wysgeerige taalkunde is de geologie van 't levende woord. Het oudste monument van Kunst of Nyverheid is jong, en in z'n stomheid onbeteekenend, by vergelyking met de eerste klanken die de mensch opving van de Natuur, en gebrekkig nastamelde … [Lees meer...] overMultatuli als taalkundige
Gedicht: Eliza Laurillard • Aan de taal (III)
Eert de Taal, die wondergave,Toovermacht , vol heerlijkheid,Kroonjuweel in 's menschen wezen,Teeken zijner majesteit. Kunstig aangelegd vermogen,Dat getrouw'lijk wedergeeftAl, wat in de binnenwereldVan het mensch'lijk aanzijn leeft. Waan en wijsheid, droom t en waarheid,Spijt, verrukking, kalmte en angst,Afkeer, liefde, geestdrift, weedom,Zielsvoldoening en … [Lees meer...] overGedicht: Eliza Laurillard • Aan de taal (III)
