Door Marc van OostendorpDe schrijver Gerard van 't Reve dacht dat de naam van écht succesvolle schrijvers het ritme DAMta moest volgen: Multatuli, Dostojevski. Zulke namen waren beter te onthouden en dan wist de klant in de winkel waar hij om moest vragen. (Onzin? Bedenk dan de namen van de boekwinkels Broese, Donner en Heinen wel het juiste … [Lees meer...] overWie ontraadselt het geheel
poëzie
Dichtoogst 2014
Door Bart FM Droog Momenteel is het Poëzieweek. Een week waarin een vloedgolf aan dichters en gedichten over de lage landen spoelt. In deze golf is ook een aanwas van nieuwe dichters waar te nemen. Maar wat blijft na al dit massale gewas, gespoel en geweek? Jawel, de nieuwe dichtbundels van 2014! Daarvan zijn tot dusverre veertien solobundels en drie bloemlezingen van het … [Lees meer...] overDichtoogst 2014
De fles is kwaad
Door Marc van Oostendorp De beroemde klassieke violist Gidon Kremer ging als hij in de jaren negentig in Brussel speelde 's avonds naar een kroeg om daar naar Roby Lakatos te luisteren, de virtuoos van de zigeunermuziek. Lakatos is, nog steeds, verbazingwekkend: dat iemand dat allemaal kan! Als hij speelt, lijkt het soms wel alsof er drie mannen tegelijkertijd op die viool aan … [Lees meer...] overDe fles is kwaad
Tweeregeligheid en verwarring
Door Marc van Oostendorp Vroeger was het duidelijk: een telefoon had een draaischijf, een slagerij had witte tegels, en een gedicht had een strakke vorm. Beklemtoonde lettergrepen volgden trouwhartig op onbeklemtoonde, en aan het eind van iedere regel stond een rijmwoord. Veertien regels, en je had een sonnet, veertienduizend regels en je had een epos. Dat is voorbij. Hoe kun … [Lees meer...] overTweeregeligheid en verwarring
Zonder string
Gert de Jager De enige bundel van de vijf die ik gelezen heb. Een bundel waarvoor noch Van den Berg in NRC Handelsblad, noch Schouten in Vrij Nederland enige waardering kon opbrengen. Voor de eerste werd ‘de poëzie bedolven in te veel tropisch gekleurd taalgeweld’; de tweede zag een dichter die ‘wel mateloos exotisch en grensoverschrijdend in de weer [was] met … [Lees meer...] overZonder string
Dirk van Bastelaere tegen Belgische Dichter des Vaderlands
Vlaams Belang voor Dirk van Bastelaere door Bart FM Droog © foto's Bert Bevers Op 17 januari 2014 publiceerde essayist Dirk van Bastelaere in dagblad De Standaard het artikel 'De Vaderlandse dichter als splijtzwam' – dit kort na de bekendmaking dat de Nederlandstalige Charles Ducal de eerste Belgische Dichter des Vaderlands wordt. Voor wie het niet weet: Ducals 's … [Lees meer...] overDirk van Bastelaere tegen Belgische Dichter des Vaderlands
Het Venijnig Gebroed
Door Bart FM Droog Niets zo zeldzaam als dichtersgroepen. In de afgelopen honderdenveertien jaar is er maar een handvol van gesignaleerd. En dan heb ik het niet over toevallig bijeengeplukte dichters waar naderhand een stempel op werd gedrukt (zoals bij De Vijftigers het geval was) of groepen die door reclamejongens bedacht zijn, nee, ik heb het over dichters die jarenlang in … [Lees meer...] overHet Venijnig Gebroed
J.H. de Veer
Door Bart FM DroogDankzij de toenemende digitalisering en online-plaatsing van allerhande archieven kon gisteren eindelijk een beter beeld ontstaan van een van die meest ongrijpbare dichters uit de recente poëziegeschiedenis: J.H. de Veer.Gerrit Komrij publiceerde in 1979 drie gedichten uit De Veers bundel De Vliet (1901) in de bekende bloemlezing De Nederlandse poëzie van … [Lees meer...] overJ.H. de Veer
Asymmetrische verzen zijn duizenden jaren oud
Door Marc van Oostendorp Jan Kal staat niet alleen, en ik ook niet. Een paar weken geleden vroeg ik me af hoe het kwam dat Kals versregels asymmetrisch zijn, en aan het eind veel strakker metrisch zijn dan aan het begin. Inmiddels heb ik tot mijn verbazing ontdekt dat een aantal andere mensen in het afgelopen jaar over een soortgelijke vraag zijn gaan denken, en hebben … [Lees meer...] overAsymmetrische verzen zijn duizenden jaren oud
De taal van de VSB-prijs
Door Marc van OostendorpWat is taal? De VSB-jury van dit jaar weet het – maar ik heb geen idee wat ze precies bedoelt. Later deze maand gaat deze jury bekend gaat maken wie de beste dichtbundel van het afgelopen jaar geschreven heeft. Ze praat in het juryrapport waarmee ze de vijf nominaties bekend maakte, voortdurend over taal, maar ze doet dit op een manier die mij als … [Lees meer...] overDe taal van de VSB-prijs
Waarom zijn versregels asymmetrisch?
Door Marc van Oostendorp De afgelopen maanden heb ik op het NIAS en de Koninklijke Bibliotheek nagedacht over versregels. We hebben een scandeermachientje gebouwd: een script dat patronen van – bijvoorbeeld – regelmatig afwisselende onbeklemtoonde en beklemtoonde lettergrepen kan ontdekken in gedichten zoals het volgende, van Jan Kal: Waarom ik geen neerlandistiek … [Lees meer...] overWaarom zijn versregels asymmetrisch?
Nieuwsgierig? Ga naar Gent!
Zin om in één slag vijf dichters aan het werk te zien? Nieuwsgierig naar wat zowel nieuw talent als flarfpoëten te bieden hebben? Ga dan vanavond naar het poëziecentrum Gent. Daar dragen dichters uit het fonds van de jonge Amsterdamse uitgeverij Stanza voor uit eigen werk. Van Ton van 't Hof, Frank Keizer, Jan Pollet, Mark van der Schaaf en Bart FM … [Lees meer...] overNieuwsgierig? Ga naar Gent!
Cursus ‘Poëzie van 1940 tot 1985’ in het Poëziecentrum
Het Poëziecentrum in Gent organiseert binnenkort een cursus Poëzie van 1940 tot 1985. De centrale vraag in deze cursus, die begint op woensdag 20 november 2013 en uit drie wekelijkse lessen zal bestaan, is: Hoe evolueerde de poëzie in ons taalgebied na 1945 en welke rol speelden maatschappelijke veranderingen daarbij? Aan bod komen de vernieuwingen van Vijftig, het neorealisme, … [Lees meer...] overCursus ‘Poëzie van 1940 tot 1985’ in het Poëziecentrum
Nieuwe site met werk van en over Jeroen Mettes online
Op 4 november vindt de lancering plaats van www.n30.nl, een nieuwe site over het werk van dichter, criticus en literatuurwetenschapper Jeroen Mettes.Jeroen Mettes (1978-2006) staat bekend als de grootste revelatie van de Nederlandse poëzie van het afgelopen decennium. Zijn weblog 'Poëzienotities' baarde opzien, en na de uitgave van het tweedelige 'Nagelaten werk' … [Lees meer...] overNieuwe site met werk van en over Jeroen Mettes online
Passage (slot)
Gert de Jager Over Piet Gerbrandy, Een vlok duisternis; de poëzie van Hans Faverey als ritueel proces, Rimburg 2013. Vervolg van (1) en (2) Een vergeten literaire hype van jewelste: The Outsider van Colin Wilson. Het boek verscheen in 1956. De auteur was een 24-jarige die op zijn zestiende van school was gegaan en zijn hoofd had gevuld met wat er in de British Library … [Lees meer...] overPassage (slot)
Passage (2)
Gert de JagerDe schrijver als de gids die de lezer een wereld binnenvoert waar de vertrouwde conceptuele categorieën niet meer gelden. Van een eenduidig bestaansuniversum naar een meerduidig lezersuniversum om daarna het bestaansuniversum gezuiverd te aanschouwen. Twee keer gaat de lezer een drempel over. Kenmerkend voor de dichter Faverey is dat hij de lezer het overschrijden … [Lees meer...] overPassage (2)
een kleine mooie ritselende revolutie / a small lovely rustling revolution
Speciaal middagprogramma rond de vertaling van Luceberts werk tijdens Onbederf’lijk Vers 2013. Met medewerking van: Rozalie Hirs, Jaap van der Bent, Alex Rutten en Anja de Feijter.In de loop van de zomer is het eerste deel verschenen van de vertaling in het Engels van de poëzie van Lucebert door Diane Butterman. Het Nederlands Letterenfonds bracht het contact tussen de … [Lees meer...] overeen kleine mooie ritselende revolutie / a small lovely rustling revolution
Passage (1)
Gert de JagerJede Epoche ist unmittelbar zu Gott: de beroemde uitspraak van Leopold von Ranke die elke historicus als eerstejaars te horen krijgt en een literatuurhistoricus, als het goed is, niet veel later. Elk tijdperk staat recht voor God: middeleeuwen zijn niet belangrijk omdat ze duizend jaar lang ergens tussenin zitten; een term als preromantiek is onzinnig; wie een … [Lees meer...] overPassage (1)
Ook eenheid
Gert de JagerOmdat Judith Herzberg het niet in Doen en laten heeft opgenomen, haar – naar ik aanneem – eigen keuze uit eigen dichtwerk, kende ik het niet: Vliegen en rijden Van boven lijken wolken niet alleenop slagroom, pakijs, bloemkool, stoommaar ook op nooit geziene polen.(Hij schreef de pool die is waanzinnig mooien maakte zo het woordje mooi … [Lees meer...] overOok eenheid
Leerlingen over Anton Van Wilderode
Anton van Wilderode (1918-1998), dichter, priester en leraar te Sint-Niklaas, had als leerlingen onder meer Paul Snoek, Tom Lanoye, Dirk van Bastelaere en Erik Spinoy. De laatste twee laten hun licht schijnen over hun oud-leraar, zijn aanpak, zijn tekstkeuzes, zijn vertalingen, zijn poëzie, zijn invloed.Foyer, Stadsschouwburg Sint-NiklaasPoëzie op … [Lees meer...] overLeerlingen over Anton Van Wilderode
Over een gedicht van Gerard Reve
Door Paul DijstelbergeZe willen dat ik schrijfvoor de vooruitgang.Maar ik kan niet schrijven zoals zij,al stam ik van hen af.Ik moet de wijken van het volk inen mijn oor te luisteren leggen:zo hoor je nog eens wat.Wat wil het volk?Niet veel goeds, dat is zeker.Dus ga ik de straat op,met mijn eigen vaandelWaarop geschreven staat:Vrijheid! Ziekte! Ouderdom!Lang leve de dood!Sinds … [Lees meer...] overOver een gedicht van Gerard Reve
Oude stilte
Gert de Jager‘Jezus, een dichter in Domburg!’ Wanneer zijn vriend Toni, een forse hockeyer met hockeygewoontes, hem het huis wijst van J.C. van Schagen, bloost Abel Roorda en volgt deze uitroep. Niet dat hij ooit iets van Van Schagen gelezen heeft, net zo min als Toni of enig ander personage in Oek de Jongs Pier en oceaan. Meer nog dan de uitroep is daar het blozen. … [Lees meer...] overOude stilte
In de regen, op het land, onder een boom.
Wij schuilden onder dropp'lend loover,Gedoken aan den plas;De zwaluw glipte 't weivlak over,En speelde om 't zilvren gras;Een koeltje blies, met geur belaan,Het leven door de wilgenblaan. 't Werd stiller; 't groen liet af van droppen;Geen vogel zwierf meer om;De dauw trok langs de heuveltoppen,Waar achter 't westen glom;Daar zong de Mei zijn avendlied! Wij hoorden 't,en wij … [Lees meer...] overIn de regen, op het land, onder een boom.
Tussen ons allen vallen eierschalen
Over een gedicht van Maria van DaalenDoor Marc van OostendorpIk treed dezer dagen in het voetspoor van de dichteres Maria van Daalen. Zij was een paar jaar geleden op het NIAS in Wassenaar om hier gedichten te schrijven. Ik ben hier om na te denken over het ritme van, onder andere, gedichten.Een van Van Daalens gedichten staat op de muur geschilderd van een gebouwtje waar … [Lees meer...] overTussen ons allen vallen eierschalen
Over Poëzie (1) – Amour Fou
Door Paul Dijstelberge Eerst het gedicht: Toen bliezen de poortwachters op gouden horens, buiten daar spartelde het licht op ’t ijs, toen fonkelden de hooge boometorens, blinkende sloeg de Oostewind de zeis. Uw voeten schopten omhoog het … [Lees meer...] overOver Poëzie (1) – Amour Fou
