Door Marc van OostendorpTaal en muziek zijn komen allebei bij ons binnen doordat ze tegen onze trommelvliezen botsen. Ergens in onze hersenen wordt dat gerommel de ene keer herkend als woorden, en de andere keer als melodie.In sommige opzichten maken muziek en poëzie natuurlijk gebruik van dezelfde middelen – zoveel manieren om tegen een trommelvlies te botsen zijn er nu … [Lees meer...] overHoe mooi is klankkleur?
poëzie
Over dichtmachines, Willy Alfredo en electriek
Door Bart FM DroogBij het onderzoek naar dichter/politicus Louis M. Hermans (1861-1943) kwam NPE-redacteur Natasha Gerson diens oom Hendrik Beem (1822-?) tegen, die in de negentiende eeuw furore maakte als 'leevende dichtmachien' te Schevingen.We hebben nog niet kunnen achterhalen wat zijn act precies was - het vermoeden bestaat dat hij iets soortgelijk deed als sneldichter … [Lees meer...] overOver dichtmachines, Willy Alfredo en electriek
Derde editie Poëzienacht Brugge: 29 maart 2014
'Alles wat zwarte klanken heeft, bezit duende', schrijft de Spaanse dichter en schrijver Federico García Lorca in 1928. Hoewel het begrip ‘duende’ zijn wortels heeft in de flamenco, kan het veel breder ingevuld worden. Nick Cave neemt het als rode draad voor zijn ‘Love Song Lecture’ en interpreteert het als een onuitspreekbare droefenis maar ook als een mysterieuze kracht … [Lees meer...] overDerde editie Poëzienacht Brugge: 29 maart 2014
Essays over poëzie van C. O. Jellema: In beelden aanwezig
In beelden aanwezig is een nieuwe, waardevolle aanvulling op het verzameld werk van C.O. Jellema. In deze bundel, die voor een belangrijk deel bestaat uit niet eerder gepubliceerde essays, schrijft Jellema over het werk van door hem bewonderde dichters als Martinus Nijhoff, J.C. Bloem, J.A. dèr Mouw, Wilfred Smit, Hans Tentije en H.W.J.M. Keuls maar bovenal over zijn eigen … [Lees meer...] overEssays over poëzie van C. O. Jellema: In beelden aanwezig
Gedichtenspel
De taalwetenschapper Jan Landsbergen merkte dat hij gedichten soms te snel las, en hij bedacht een spel om zichzelf, en anderen, te dwingen, preciezer te lezen: het gedichtenspel. Iedere dag krijgt u een ander gedicht voorgeschoteld, regel voor regel. Bovendien moet u iedere paar regels de woorden van een regel zelf in de juiste volgorde zetten. Als bonus is er ook nog een … [Lees meer...] overGedichtenspel
Avond over het werk van Fritzi Harmsen van Beek
“Er was iets anders, maar wat. Iets dat knaagt. Iets onzichtbaar knagends. Iets... Meteen kwamen we op een idee. Ach natuurlijk!Hoe konden we zo stom zijn geweest! (...) Wat een subliem verraderlijk raffinement!”Wat knaagt er in het werk van Fritzi Harmsen van Beek? Wat gebeurt er in haar poëzie? Wat betekent het werk van deze 'poet's poet's poet' voor dichters van nu? De … [Lees meer...] overAvond over het werk van Fritzi Harmsen van Beek
De geboorte van de jambe
Door Marc van Oostendorp Het sonnet was het weblog van de zestiende en de zeventiende eeuw. Ineens kwam er een geheel nieuw genre op, en jonge mannen en vrouwen konden er mee experimenteren, om die buitenlandse vorm in te passen in de eigen cultuur en aan te passen aan de eigen taal. Ik schreef een paar maanden geleden over de manier waarop Roemer Visscher het aanpakte: … [Lees meer...] overDe geboorte van de jambe
“Salon der Verzen” op het Muiderslot
Op 15 maart 2014 vindt op het Muiderslot een ‘poëzie- en muziekfestijn rond de Gouden Eeuw en nu’ plaats: De Salon der Verzen. Eén dag voor de geboortedag van oud-bewoner P.C. Hooft wil de organisatie de sfeer van diens Muiderkring terugbrengen met musici en dichters die zowel met eigen werk als dat van de Muiderkring optreden. Op het programma staan onder meer liederen van … [Lees meer...] over“Salon der Verzen” op het Muiderslot
Wie is van glas?
Gert de Jager 'Charles VI (‘Le fol’, 1368-1422) leed aan waanideeën. Hij meende o.a. letterlijk van glas te zijn.' Zo luidt de aantekening van vertaler Maarten Elzinga bij een regel uit het gedicht The Conversationsvan Les Murray, de Australische dichter van wie onlangs een omvangrijke bloemlezinguit zijn werk verscheen. Meer dan vijfhonderd … [Lees meer...] overWie is van glas?
Onvolmaakte gedichten zijn intiemer
Door Marc van OostendorpDit jaar wordt Leo Vroman 99, en hij publiceert nog de ene dikke dichtbundel na de andere. Vorig jaar verscheen Die vleugels: honderden pagina's met gedichten die hij de afgelopen jaren schreef, vol verbazing over dat hij zo oud wordt en dat de gedichten nog blijven stromen. Hij schrijft er bijna iedere dag nog wel een – de meeste gedichten in de bundel … [Lees meer...] overOnvolmaakte gedichten zijn intiemer
De k van likken
Door Marc van OostendorpAls je over gedichten nadenkt, mag je over iedere klinker en iedere medeklinker nadenken. Het zou raar zijn om je bij, pakweg, het hoofdartikel van De Telegraaf af te vragen waarom er in de eerste zin zoveel v's achter elkaar staan. Bij een gedicht kan dat wel.Gedichten lezen is daarom vakantie nemen van gewoon lezen. Je hoeft je niet te bekommeren om … [Lees meer...] overDe k van likken
Wie ontraadselt het geheel
Door Marc van OostendorpDe schrijver Gerard van 't Reve dacht dat de naam van écht succesvolle schrijvers het ritme DAMta moest volgen: Multatuli, Dostojevski. Zulke namen waren beter te onthouden en dan wist de klant in de winkel waar hij om moest vragen. (Onzin? Bedenk dan de namen van de boekwinkels Broese, Donner en Heinen wel het juiste … [Lees meer...] overWie ontraadselt het geheel
Dichtoogst 2014
Door Bart FM Droog Momenteel is het Poëzieweek. Een week waarin een vloedgolf aan dichters en gedichten over de lage landen spoelt. In deze golf is ook een aanwas van nieuwe dichters waar te nemen. Maar wat blijft na al dit massale gewas, gespoel en geweek? Jawel, de nieuwe dichtbundels van 2014! Daarvan zijn tot dusverre veertien solobundels en drie bloemlezingen van het … [Lees meer...] overDichtoogst 2014
De fles is kwaad
Door Marc van Oostendorp De beroemde klassieke violist Gidon Kremer ging als hij in de jaren negentig in Brussel speelde 's avonds naar een kroeg om daar naar Roby Lakatos te luisteren, de virtuoos van de zigeunermuziek. Lakatos is, nog steeds, verbazingwekkend: dat iemand dat allemaal kan! Als hij speelt, lijkt het soms wel alsof er drie mannen tegelijkertijd op die viool aan … [Lees meer...] overDe fles is kwaad
Tweeregeligheid en verwarring
Door Marc van Oostendorp Vroeger was het duidelijk: een telefoon had een draaischijf, een slagerij had witte tegels, en een gedicht had een strakke vorm. Beklemtoonde lettergrepen volgden trouwhartig op onbeklemtoonde, en aan het eind van iedere regel stond een rijmwoord. Veertien regels, en je had een sonnet, veertienduizend regels en je had een epos. Dat is voorbij. Hoe kun … [Lees meer...] overTweeregeligheid en verwarring
Zonder string
Gert de Jager De enige bundel van de vijf die ik gelezen heb. Een bundel waarvoor noch Van den Berg in NRC Handelsblad, noch Schouten in Vrij Nederland enige waardering kon opbrengen. Voor de eerste werd ‘de poëzie bedolven in te veel tropisch gekleurd taalgeweld’; de tweede zag een dichter die ‘wel mateloos exotisch en grensoverschrijdend in de weer [was] met … [Lees meer...] overZonder string
Dirk van Bastelaere tegen Belgische Dichter des Vaderlands
Vlaams Belang voor Dirk van Bastelaere door Bart FM Droog © foto's Bert Bevers Op 17 januari 2014 publiceerde essayist Dirk van Bastelaere in dagblad De Standaard het artikel 'De Vaderlandse dichter als splijtzwam' – dit kort na de bekendmaking dat de Nederlandstalige Charles Ducal de eerste Belgische Dichter des Vaderlands wordt. Voor wie het niet weet: Ducals 's … [Lees meer...] overDirk van Bastelaere tegen Belgische Dichter des Vaderlands
Het Venijnig Gebroed
Door Bart FM Droog Niets zo zeldzaam als dichtersgroepen. In de afgelopen honderdenveertien jaar is er maar een handvol van gesignaleerd. En dan heb ik het niet over toevallig bijeengeplukte dichters waar naderhand een stempel op werd gedrukt (zoals bij De Vijftigers het geval was) of groepen die door reclamejongens bedacht zijn, nee, ik heb het over dichters die jarenlang in … [Lees meer...] overHet Venijnig Gebroed
J.H. de Veer
Door Bart FM DroogDankzij de toenemende digitalisering en online-plaatsing van allerhande archieven kon gisteren eindelijk een beter beeld ontstaan van een van die meest ongrijpbare dichters uit de recente poëziegeschiedenis: J.H. de Veer.Gerrit Komrij publiceerde in 1979 drie gedichten uit De Veers bundel De Vliet (1901) in de bekende bloemlezing De Nederlandse poëzie van … [Lees meer...] overJ.H. de Veer
Asymmetrische verzen zijn duizenden jaren oud
Door Marc van Oostendorp Jan Kal staat niet alleen, en ik ook niet. Een paar weken geleden vroeg ik me af hoe het kwam dat Kals versregels asymmetrisch zijn, en aan het eind veel strakker metrisch zijn dan aan het begin. Inmiddels heb ik tot mijn verbazing ontdekt dat een aantal andere mensen in het afgelopen jaar over een soortgelijke vraag zijn gaan denken, en hebben … [Lees meer...] overAsymmetrische verzen zijn duizenden jaren oud
De taal van de VSB-prijs
Door Marc van OostendorpWat is taal? De VSB-jury van dit jaar weet het – maar ik heb geen idee wat ze precies bedoelt. Later deze maand gaat deze jury bekend gaat maken wie de beste dichtbundel van het afgelopen jaar geschreven heeft. Ze praat in het juryrapport waarmee ze de vijf nominaties bekend maakte, voortdurend over taal, maar ze doet dit op een manier die mij als … [Lees meer...] overDe taal van de VSB-prijs
Waarom zijn versregels asymmetrisch?
Door Marc van Oostendorp De afgelopen maanden heb ik op het NIAS en de Koninklijke Bibliotheek nagedacht over versregels. We hebben een scandeermachientje gebouwd: een script dat patronen van – bijvoorbeeld – regelmatig afwisselende onbeklemtoonde en beklemtoonde lettergrepen kan ontdekken in gedichten zoals het volgende, van Jan Kal: Waarom ik geen neerlandistiek … [Lees meer...] overWaarom zijn versregels asymmetrisch?
Nieuwsgierig? Ga naar Gent!
Zin om in één slag vijf dichters aan het werk te zien? Nieuwsgierig naar wat zowel nieuw talent als flarfpoëten te bieden hebben? Ga dan vanavond naar het poëziecentrum Gent. Daar dragen dichters uit het fonds van de jonge Amsterdamse uitgeverij Stanza voor uit eigen werk. Van Ton van 't Hof, Frank Keizer, Jan Pollet, Mark van der Schaaf en Bart FM … [Lees meer...] overNieuwsgierig? Ga naar Gent!
Cursus ‘Poëzie van 1940 tot 1985’ in het Poëziecentrum
Het Poëziecentrum in Gent organiseert binnenkort een cursus Poëzie van 1940 tot 1985. De centrale vraag in deze cursus, die begint op woensdag 20 november 2013 en uit drie wekelijkse lessen zal bestaan, is: Hoe evolueerde de poëzie in ons taalgebied na 1945 en welke rol speelden maatschappelijke veranderingen daarbij? Aan bod komen de vernieuwingen van Vijftig, het neorealisme, … [Lees meer...] overCursus ‘Poëzie van 1940 tot 1985’ in het Poëziecentrum
Nieuwe site met werk van en over Jeroen Mettes online
Op 4 november vindt de lancering plaats van www.n30.nl, een nieuwe site over het werk van dichter, criticus en literatuurwetenschapper Jeroen Mettes.Jeroen Mettes (1978-2006) staat bekend als de grootste revelatie van de Nederlandse poëzie van het afgelopen decennium. Zijn weblog 'Poëzienotities' baarde opzien, en na de uitgave van het tweedelige 'Nagelaten werk' … [Lees meer...] overNieuwe site met werk van en over Jeroen Mettes online
