Formuleerfouten, bestaan die eigenlijk wel? Proefcollege Nederlandse Taal en Cultuur voor leerlingen die Nederlands willen gaan studeren vrijdag 14 november 2025, 16:00-17:00u (online) Misschien herken je dit wel: je krijgt een schrijfopdracht terug en in de kantlijn staat een rode krabbel – ‘pleonasme!’ of ‘Congruentiefout!’. Bij … [Lees meer...] over14 november 2025: proefcollege voor scholieren
taalbeheersing
CfP: CLADES-conferentie 2026 over ‘Critical Language Awareness for Sustainability, Solidarity and Inclusion’
Uitgestelde deadline 31 oktober 2025 25-26 februari 2026 | Universiteit Gent Graag nodigen we jullie uit om bij te dragen aan de CLADES-conferentie 2026 aan de Universiteit Gent. Dit tweedaagse, interdisciplinaire en inclusieve evenement richt zich op de rol van taal en discours in het bevorderen, in stand houden of bevragen van sociale en ecologische … [Lees meer...] overCfP: CLADES-conferentie 2026 over ‘Critical Language Awareness for Sustainability, Solidarity and Inclusion’
9 oktober 2025: Vijftiende Jacob van Lenneplezing door Henk te Velde
De Jacob van Lenneplezing keert jaarlijks op de eerste donderdag van oktober terug en beoogt de Nederlandse literatuur en cultuur van de negentiende eeuw onder de publieke aandacht te brengen. Zij is in het leven geroepen bij gelegenheid van het afscheid van Marita Mathijsen als hoogleraar Moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. In Spui25 … [Lees meer...] over9 oktober 2025: Vijftiende Jacob van Lenneplezing door Henk te Velde
De troonrede … Helaas
Confuc (19) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. Waarom dwalen gedachten toch zo gauw af bij de enige toespraak in het jaar waarin de regering het volk kan … [Lees meer...] overDe troonrede … Helaas
Wat betekent het om een taal te kennen of spreken?
Wat iedereen moet weten over taal (19) Onlangs verschenen de resultaten van een onderzoek: wat vinden taalwetenschappers dat mensen moeten weten over taal? Dat resulteerde onder andere in een lijst van 25 vragen. Korte antwoorden op die vragen zet ik hier op een rijtje. De oorspronkelijke vraag in de Taalcanon is what does it mean to know a language. In het Nederlands … [Lees meer...] overWat betekent het om een taal te kennen of spreken?
28-30 januari 2026: Taalbeheersing in transformatie
17de taalbeheersingsconferentie Vereniging Interuniversitair Overleg Taalbeheersing - VIOT Van chatbot tot klaslokaal, van vergadering tot overheidsbericht, van presentatie tot gezondheidsapp: taal beweegt mee met de digitale en maatschappelijke veranderingen van onze tijd. Tijdens het zeventiende VIOT-congres onderzoeken we hoe taalbeheersingsonderzoek zich aanpast aan … [Lees meer...] over28-30 januari 2026: Taalbeheersing in transformatie
Goed bedoeld… maar als je bezwaar hebt
Confuc (18) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. Beste omwonenden, Met deze nieuwsbrief informeren wij u over de laatste ontwikkelingen voor de woningbouw op de … [Lees meer...] overGoed bedoeld… maar als je bezwaar hebt
Consultants, leer zelf schrijven!
Interessante ‘whitepaper’ bereikte me via de nieuwsbrief van SIOO: ‘Hoe leer je als jonge consultant het vak, als AI het overneemt?’ Dat gaat over meer vaardigheden dan schrijven alleen, maar ik herkende toch veel en leerde ook nog nieuws. Ik vond het fijn om een aantal ideeën uit mijn eigen recente artikel te herkennen. Het is pionieren op dit gebied, en het is voor … [Lees meer...] overConsultants, leer zelf schrijven!
Schrijvend je menselijke stem vinden
De zomer is voor wie aan de universiteit werkt de tijd om na te denken over je onderwijs. Doorheen het jaar is het college van volgende week, en het huiswerk voor dat college, en een update voor je dia's over het huiswerk altijd urgenter zodat het lastig is om na te denken over de grote lijnen. In de zomer valt dat allemaal weg – en kun je erover nadenken. Ik geef al vele … [Lees meer...] overSchrijvend je menselijke stem vinden
Leer ze aantekeningen maken
Zo'n tien jaar geleden werd de aantekeningen makende mens opgeschrikt door het bericht dat uit onderzoek zou blijken dat leerlingen die op laptops notuleren het veel slechter doen dan leerlingen die dat met de hand doen. De kwestie is sindsdien blijven hangen: de oorspronkelijke resultaten konden niet worden gerepliceerd, en ander onderzoek liet wisselende resultaten … [Lees meer...] overLeer ze aantekeningen maken
Land van redenaars en debat
Het magnum opus van Henk te Velde Iedereen die zich met de studie of praktijk van Nederlandse politieke welsprekendheid bezighoudt, krijgt op enig moment het smalende commentaar: “Bestaat die dan?” Dat en hoe die bestaat (en de afgelopen twee eeuwen bestaan heeft) is het onderwerp van de omvangrijke studie van de Leidse hoogleraar Nederlandse Geschiedenis Henk te … [Lees meer...] overLand van redenaars en debat
Quintilianus for the millions!
Hoe wij met elkaar communiceren is momenteel zo dramatisch aan het veranderen dat ik niet zou durven voorspellen hoe we er over pakweg vijf jaar voor staan. Alles is aan het veranderen. Je ziet dat aan de nieuwe, negende druk van het bekende leerboek Leren communiceren. In het voorwoord schrijven de auteurs dat 'veel van de adviezen van de toenmalige communicatie-experts, de … [Lees meer...] overQuintilianus for the millions!
Oproep tot bijdragen ‘Critical Language Awareness for Sustainability, Solidarity and Inclusion’
25-26 februari 2026 | Universiteit Gent Graag nodigen we jullie uit om bij te dragen aan de CLADES-conferentie 2026 aan de Universiteit Gent. Dit tweedaagse, interdisciplinaire en inclusieve evenement richt zich op de rol van taal en discours in het bevorderen, in stand houden of bevragen van sociale en ecologische (on)rechtvaardigheid. Wat kun je verwachten? We … [Lees meer...] overOproep tot bijdragen ‘Critical Language Awareness for Sustainability, Solidarity and Inclusion’
De vervaagde grenzen van de neerlandistiek
Sinds ik vorig jaar in september begon aan de studie Nederlandse Taal en Cultuur (NTC) in Nijmegen, twijfel ik iedere dag aan deze keuze. Het leek allemaal vanzelfsprekend. Ik ben een lezer, dus de letterkunde moest me interesseren. De taalkunde zou mij makkelijk afgaan, ik haalde immers hoge punten voor mijn spellingstoetsen. Ik heb een ouder werkzaam in de communicatie, dus … [Lees meer...] overDe vervaagde grenzen van de neerlandistiek
Wie schrijft, schrijft gelijk: mannelijke en vrouwelijke auteurs
Laat een computer raden of een bestseller door een man of een vrouw is geschreven en hij heeft het opvallend vaak bij het juiste eind. Dat blijkt uit onderzoek van Koolen (2018). Dit roept meteen de vraag op: schrijven mannen en vrouwen daadwerkelijk op een andere manier? Een belangrijk aspect om in dat kader te onderzoeken is het gebruik van verschillende woorden, ook wel … [Lees meer...] overWie schrijft, schrijft gelijk: mannelijke en vrouwelijke auteurs
Call for papers – VIOT2026
Taalbeheersing in transformatie: nieuwe kansen en uitdagingen De zeventiende conferentie van de Vereniging Interuniversitair Overleg Taalbeheersing (VIOT) vindt plaats van 28 tot en met 30 januari 2026 aan de Universiteit Antwerpen (Stadscammpus). VIOT2026 nodigt onderzoekers in de taalbeheersing, toegepaste taalkunde en communicatiewetenschap uit om een abstract in te … [Lees meer...] overCall for papers – VIOT2026
Taalverandering in Duckstad: van 1952 tot 2025
Als kind las ik in de auto de oude jaargangen van de Donald Duck hardop voor. Ik kwam daarbij allerlei moeilijke woorden tegen, zoals ‘mentaliteit’, die mijn vader mij dan uitlegde. Zo groeide mijn woordenschat behoorlijk dankzij een stripblad! In de recente nummers van de Donald Duck vallen ingewikkelde woorden me niet meer op. Ligt dat aan mijn volwassen woordenschat of is … [Lees meer...] overTaalverandering in Duckstad: van 1952 tot 2025
Uitvaartwensgesprekken: Kritische vragen als een kans
Gelukkig is er de afgelopen decennia een stuk meer informatie beschikbaar gekomen over uitvaarten. Er is van alles te vinden op websites van de overheid, uitvaartverzekeringen en uitvaartbegeleiders, er zijn documentaires (Doodgewoon | NPO Start) en podcasts (podkist.com; dansenmetdedood Podcast op Youtube), er verschijnen boeken met ervaringen waarin ook te lezen is wat er … [Lees meer...] overUitvaartwensgesprekken: Kritische vragen als een kans
Als ik weer in de trein zit
Confuc (16) Mijn NS Beste meneer Renkema,Wij spreken elkaar niet vaak één op één. Toch vind ik het van belang nu van me te laten horen. U bent tenslotte de belangrijkste reden waarom we bij NS doen wat we doen: Nederland voor iedereen duurzaam bereikbaar houden. Geachte Wouter Koolmees, ik schrijf u na mijn vakantie direct maar even terug. Het conflict met uw … [Lees meer...] overAls ik weer in de trein zit
Pas verschenen: Nieuwe druk van Leren communiceren
Onlangs is de negende druk verschenen van Leren communiceren. Daarin is veel te herkennen van de vertrouwde opzet en inhoud van dit handboek voor taal- en communicatieonderwijs. Zo wordt er op flink wat plaatsen verwezen naar de klassieke retorica, vanzelfsprekend steeds toegepast op communicatieve situaties van nu. Gebleven zijn ook de opvallende illustraties die aan elk … [Lees meer...] overPas verschenen: Nieuwe druk van Leren communiceren
‘Vermijd contact’
Waarschuwing of gebruiksaanwijzing? In een geval van extreme beroepsdeformatie viel mijn oog zaterdag op een gek zinnetje, in piepkleine lettertjes, achterop het etiket van het kleine flesje zonnebrandcreme dat manlief en ik kregen bij de start van de Ride for the Roses. Een gebaar dat ik zeer waardeer! Het ging om Kruidvat Solait SPF 30, 50ml. Ik trok het etiket op de … [Lees meer...] over‘Vermijd contact’
Druk met schrijven met AI
Ik heb al een tijdje niet geschreven op dit blog over schrijven met AI. Dat had er enerzijds mee te maken dat ik wel iets anders aan het schrijven was, wat ik een paar weken geleden ineens met spoed heb afgemaakt: binnenkort verschijnt in Tekstblad een artikeltje van me over wat schrijvende professionals wel en niet kunnen met AI. Ik had hier al eerder gehint naar … [Lees meer...] overDruk met schrijven met AI
Laat een burger – pardon een inwoner – iets terugzeggen
Confuc (15) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. Zo fascinerend. Ambtenaren schrijven vaak zo: Van enig commercieel belang is naar onze overtuiging geen sprake, … [Lees meer...] overLaat een burger – pardon een inwoner – iets terugzeggen
‘Eerst een gemakkelijke vraag?’
In gesprek over uitvaartwensen Veel mensen willen hun uitvaartwensen vastleggen. Bijvoorbeeld om hun toekomstige nabestaanden te ontlasten, of omdat ze graag zeggenschap willen over hun eigen uitvaart (Mathijssen & Venhorst, 2019). Dit leidt ertoe dat steeds meer gezonde mensen in gesprek gaan met een uitvaartbegeleider om de mogelijkheden te bespreken en een … [Lees meer...] over‘Eerst een gemakkelijke vraag?’
Het passief is niet neutraal
Interessant stuk op Neerlandistiek onlangs. Het gaat over het verschil in formuleren tussen de twee partijen in de oorlog tussen Israël en Gaza, ik citeer: Aan Palestijnse zijde ‘vallen er doden’. Aan Israëlische zijde ‘hebben Palestijnse terroristen burgers vermoord’. Dat verschil in framing interesseert me vanwege de rol van de lijdende vorm, het passief, erin, … [Lees meer...] overHet passief is niet neutraal
