Opgedragen aan prof. dr. Matthias HüningToen ooit het Franse achtervoegsel -ie aan woorden zoals becker werd gehaakt,waar aldus beckerie van werd gemaakt,verrijkte dit onze morfologie.-Er en -ie smolten samen tot -erijzodat men smederij in orde vondalhoewel smeder niet als woord bestond.Zo kwamen er steeds nieuwe vormen bij.Toen werd ook de betekenis verbreed:een boeverij was … [Lees meer...] overSuffix-sonnet: -erij
taalkunde
Samenvatten voor gevorderden
Door Marc van Oostendorp"Dus u hebt geen relevante ervaring voor deze baan." Samenvatten wat een ander net tegen je heeft gezegd, is een paradoxale bezigheid. Die ander heeft je net een heel verhaal verteld, en dan vertel jij haar hetzelfde nog in een paar zinnen terug. Is zij kort van memorie en meteen weer vergeten wat ze net heeft gezegd, zodat je eerst een en ander nog eens … [Lees meer...] overSamenvatten voor gevorderden
Ponthus ende Sidonie als gratis e-book
Eigenlijk had ik nog vervolgonderzoek willen doen naar de herkomst en de spelling van een aantal eigennamen in de schoone ende amoruese historie van Ponthus ende die schoone Sidonie, die in de Franse brontekst al verminkt zijn, maar daar zie ik mij de komende maanden niet aan toekomen. Het heeft daarom weinig zin om u, Neder-L lezers, langer te laten wachten op een epub … [Lees meer...] overPonthus ende Sidonie als gratis e-book
Toch nog een keer die vermaledijde spelling
Door Wim MattensIn zijn bijdrage De knoedel van de taal van 19 december 2013 vindt Felix van de Laar het merkwaardig “dat zowel de spellingcommissie die het Groene Boekje in elkaar heeft geknutseld, als taalgeleerden die er later onderzoek naar hebben gedaan, de inzichten van Wim Mattens over de ”indifferentialis” volstrekt hebben genegeerd.” Deze opmerking behoeft enige nadere … [Lees meer...] overToch nog een keer die vermaledijde spelling
Kerstcadeautje: Klankencyclopedie als elektronisch boek
Het onderstaande is de inleiding tot een versie van de Klankencyclopedie van het Nederlands, die ik de lezers van Neder-L hierbij aanbied als gratis elektronisch boek (in epub-formaat en in mobi-formaat; de laatste met dank aan Matthias Hüning), om te lezen op uw tablet of e-reader.Door Marc van OostendorpIedere menselijke taal is een legodoos. Je zou je logischerwijs … [Lees meer...] overKerstcadeautje: Klankencyclopedie als elektronisch boek
Liever als dan dan of net zo lief dan als als?
Door Helen de HoopKees van Kooten beweerde deze week dat het wel uitmaakt of je ‘als’ of ‘dan’ zegt in vergelijkingen van ongelijkheid. Heeft hij een nieuw argument gevonden? Nee, hij zegt dat ‘als’ ambigu (dubbelzinnig) is en dat is al een eeuwenoud argument. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal schrijft hierover in 1884:“Alsdrukt het begrip van gelijkheid uit. … [Lees meer...] overLiever als dan dan of net zo lief dan als als?
De knoedel van de taal
Door Felix van de Laar"De knoedel van de taal" is een hele mooie (nieuwe) uitdrukking van Marc van Oostendorp. En ja, wat mij betreft zit het schrift in die knoedel, gelukkig maar want anders had ik geen werk, ik ben dan ook geen taalgeleerde maar een zelfstandige tekstschrijver, redacteur, vertaler en wat dies meer zij. Het komt bij mij altijd in letters terecht en … [Lees meer...] overDe knoedel van de taal
Al lezende in Ogier van Denemerken – 27
Al lezende in Ogier van Denemerken – 27 : Ghevee Amand Berteloot In Al lezende 6 : Van ruggen en rotsen hebben we een passage uit het begin van OvD geciteerd, waarin verteld wordt dat Gautier vanop een rots gadeslaat hoe zijn oom Namels door Buteram en twee andere Sarraceense koningen wordt achtervolgd:An einen ruck kam er geritten,Da er sahe sinen ohemNaymelsen vil sere … [Lees meer...] overAl lezende in Ogier van Denemerken – 27
Lezing Marc van Oostendorp in de KB: ‘On Passing Time’
Taalkundige (en Neder-L-redacteur) Marc van Oostendorp houdt op woensdag 15 januari 2014 een Engelstalige publiekslezing in de Koninklijke Bibliotheek. In de lezing presenteert hij de resultaten van het onderzoek naar ritme in Nederlandse teksten dat hij in de KB deed in het kader van zijn fellowship Digital Humanities.De hartslag van het NederlandsAls eerste fellow Digital … [Lees meer...] overLezing Marc van Oostendorp in de KB: ‘On Passing Time’
Pas verschenen: Nederlandse Taalkunde (Jrg. 18 – Nr. 3)
Onlangs verschenen: Nederlandse Taalkunde 18 (2013), nr. 3. In dit nummer onder meer twee Dag van de Nederlandse Zinsbouw-discussies.InhoudsopgaveDiscussie ImperatievenDaniël van Olmen De imperatief in de verleden tijdGertjan Postma Forumlezingen … [Lees meer...] overPas verschenen: Nederlandse Taalkunde (Jrg. 18 – Nr. 3)
Linguistisch Miniatuurtje CLX: Hallo!
Ik kan er niks aan doen, maar ik doe toch ook nog even een duit in het zakje van die discussie over dat Groot Nationaal Onderzoek over taal, dat Marc van Oostendorp al voor een groot deel heeft gevuld. Marc ging vooral in op het dédain waarmee de onderzoekers over de, laten we zeggen, reguliere linguïstiek spraken. Daarmee opende hij een doos van Pandora waarin alle … [Lees meer...] overLinguistisch Miniatuurtje CLX: Hallo!
Spelling is wel degelijk taal
Door Marc van OostendorpTot de rituelen van de decembermaand hoort dat er een taalkundige opstaat die erop wijst dat 'spelling geen taal is'; en dat je van taalkundigen dus echt niet hoeft te verwachten dat ze weinig fouten maken bij het groot dictee.Gisteren was het aan de beurt aan Felix van de Laar. In een mooi stukje in NRC Handelsblad van gisterenavond roept hij op om … [Lees meer...] overSpelling is wel degelijk taal
Waar moet het heen en waar gaat het heen?
Over taalgebruikers en moedertaalsprekers Door Marc van OostendorpDe onderstaande tekst was bedoeld voor het afscheidssymposium van Jan Renkema van enkele weken geleden, waar ik op het laatste moment door omstandigheden niet naartoe kon. Ik bied hem Renkema én u als 'taalgebruiker' aan nu aan als longread. Waar moet het heen met het Nederlands? Toen de organisatie van het … [Lees meer...] overWaar moet het heen en waar gaat het heen?
Daans doen
Door Marc van OostendorpEr was gesnoept in het huis van een vriendin, en de verdenking rustte deze keer op de kinderen. "Ik heb het niet gedaan," zei de dochter. "Het was Daans doen."De moeder schreef me een verontruste e-mail: was hier nu sprake van een definitieve doorbraak van het Engels in haar huisgezin? Het kind zegt ook al dingen als posh en awkward. Nu lijken … [Lees meer...] overDaans doen
Nieuw nummer Taal & Tongval
Er is een nieuw nummer van Taal & Tongval verschenen (jg. 64-2). Het nummer is te bekijken via www.taalentongval.eu. Ook oudere jaargangen vanaf 1990 zijn online beschikbaar.INHOUDFrens Bakker, Roeland van Hout: De afgrenzing tussen de noordelijke en zuidelijke dialecten in Noord-LimburgSera De Vriendt, Georges De Schutter: Het genus van leenwoorden in het … [Lees meer...] overNieuw nummer Taal & Tongval
De dialectonderzoeker is ook maar een dialectspreker
Door Marc van OostendorpDialectologen zijn dol op aardrijkskunde. Geef ze een kaart en ze beginnen naar patronen te speuren. Het boek waarover ik u deze week al de hele tijd de kop aan het zeuren ben, Language and Space: Dutch, is gisteren in Amsterdam gepresenteerd. (Volgende week wordt het nog eens in Gent overgedaan, want een boek dat slechts in één land gepresenteerd is, … [Lees meer...] overDe dialectonderzoeker is ook maar een dialectspreker
Opmerkelijk: Amnesty vóór recht op martelen
Door Bart FM DroogAl even opmerkelijk als de doventolk bij Nelson Mandela's herdenkingsplechtigheid was Carien Eijkman, woordvoerder van Amnesty International, die gisteren in het Radio 1-programma De Gids.fm een vurig pleidooi hield vóór het schenden van mensenrechten.In een interview door Felix Meurders verklaarde ze aanvankelijk dat "Amnesty lobbyt met name vóór ... eh tegen … [Lees meer...] overOpmerkelijk: Amnesty vóór recht op martelen
De taalkunde en tante Lien
Door Marc van OostendorpWat moet het een mooie tijd zijn geweest voor taalkundigen toen wij onze koloniën nog hadden! En wat hebben de geleerden daar indertijd weinig mee gedaan!In Indonesië werd, ver, ver weg van het vaderland, Nederlands gesproken. Hoe klonk dat? Hoe verhield het zich tot de vele andere talen van dat land? We weten er zo weinig van dat Reinier … [Lees meer...] overDe taalkunde en tante Lien
Verkleinwoordjes: intieme woordvorming
Door Marc van Oostendorp Een van de vragen die bij je opkomen wanneer je de 900 pagina's van Language and Space: Dutch achter elkaar doorneemt is: waarom zijn sommige zaken heel veranderlijk in het Nederlands, terwijl andere eigenlijk in alle dialecten hetzelfde zijn? Hoe komt het bijvoorbeeld dat de Nederlandse dialecten grosso modo en met maar een paar uitzonderingen … [Lees meer...] overVerkleinwoordjes: intieme woordvorming
Brabantse klinkers
Door Marc van OostendorpIedereen heeft het altijd over die zachte g, maar voor een Brabantse klinker kun je me 's nachts wakker maken.Er gebeurt van alles mee. In veel plaatsen wordt de klinker lang voor bijvoorbeeld een r en zegt men wèèrek of zaacht. Tegelijkertijd is de klinker in andere woorden dan weer korter geworden en zegt men hij lopt [lɔpt]. … [Lees meer...] overBrabantse klinkers
In ’t zuiden wordt niet meer ALS gezegd dan elders.
door Jan Stroop Met de conclusie die Hubers en De Hoop trekken kan ik ’t eens zijn. Ze presenteren die aan ’t eind van hun artikel “The effect of prescriptivism on comparative markers in spoken Dutch”, waar Marc van Oostendorp onlangs de aandacht op gevestigd heeft. H&H; hebben ’t Corpus Gesproken Nederlands onderzocht op ’t gebruik van als en dan bij … [Lees meer...] overIn ’t zuiden wordt niet meer ALS gezegd dan elders.
Waarom u deze week ineens dialectoloog wordt
Door Marc van OostendorpWaarom zou een mens dialecten bestuderen? Waarom je werkzame leven besteden aan het vastleggen en beschouwen van de talloze gedaanten die het Nederlands kan aannemen? Er zijn oneindig veel onderwerpen op de wereld waaraan je aandachtige studie kunt wijden. Waarom dan de dialecten gekozen?De komende week verschijnt een gigantisch boek waarin Nederlandse, … [Lees meer...] overWaarom u deze week ineens dialectoloog wordt
Als-zeggers zijn lager opgeleid en wonen in het zuiden
Door Marc van OostendorpTaalmopperaars, verheug u. Het is eindelijk officieel: mensen die groter als zeggen zijn gemiddeld minder hoog opgeleid dan degenen die groter dan zeggen. Ze komen trouwens ook vaker uit de Nederlandse provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg dan uit de rest van Nederland dan uit Vlaanderen. Dit alles blijkt uit een artikel van de … [Lees meer...] overAls-zeggers zijn lager opgeleid en wonen in het zuiden
Het gezeur van de groene golfjes
Door Viorica Van der RoestMijn spellingcontrole houdt er een heel andere mening over taal op na dan ik. Ik heb het niet over de rode golfjes, die meestal wel zinnige suggesties voor verbetering doen (behalve wanneer je een Middelnederlandse tekst overtypt). En als ze een woord niet kennen, voeg je het toe aan de woordenlijst, en dan blijven de rode golfjes weg. Maar dan die … [Lees meer...] overHet gezeur van de groene golfjes
Neder-L een miljoen keer geraadpleegd
door Peter-Arno Coppen Het moet toch even vermeld worden, want anders gaat het moment onopgemerkt voorbij: het afgelopen weekend passeerde het aantal pageviews van de blogversie van Nederl-L de magische grens van 1.000.000. Dat betekent dat sinds (ongeveer) mei 2010 meer dan een miljoen keer iemand willens en wetens of per ongeluk op een Neder-L-pagina terecht is … [Lees meer...] overNeder-L een miljoen keer geraadpleegd